درباره ی ارتباطات - روابط عمومی...

سید حسین زیتون‌ نژاد موسویان

امروزه اصطلاح صنعت به ترکیبی از کارهای صنعتی با گونه‌های نسبتا متفاوت تولیدی و در مقایسه با اجتماعات سنتی صنعتی اطلاق می‌‌شود.

صنعت در طیف گسترده‌ای از روابط غیرمستقیم در واحدهای بزرگ تا روابط مستقیم در واحدهای کوچک و خودمانی به معرض نمایش گذاشته شده و روش جدیدی از زندگی را با چرخش عقربه‌های ساعت تنظیم کرده است. کار صنعتی گروهی و بر اساس تقسیم‌بندی است. از سوی دیگر زیر نظر کارفرما و در قبال مزد صورت می‌‌گیرد. هر کار سازمان یافته‌ای که هدفش تولید محصول باشد وقتی آینده‌ای درخشان خواهد داشت که روابط دوستانه‌ای در بین کارگران آن حاکم باشد، روابط پیچیده افراد در محیط‌های صنعتی ناشی از موقعیت شغلی آنان است. توسعه و رشد، هنر زندگی با یکدیگر و با هدف تولید، یک نیاز مهم به شمار می‌‌آید. بنابراین روابط صنعتی در نتیجه نظم و ترتیب خاص و روابطی که در موسسات صنعتی حاکم است، تصویر می‌‌شود.

تفاوت در روابط صنعتی در نتیجه اختلاف در موقعیت و درجه سازمانی تعیین می‌‌شود: از یک طرف ممکن است روابط شخصی و غیررسمی باشد و در طرف دیگر روابط صنعتی می‌‌تواند بسیار سازماندهی شده، رسمی و درشرایطی شکل یابد که تولیدات و ساخت سازمانی حالت دستوری و قانونی داشته باشد. ترکیبی از چندین تاثیر نظیر تاثیرات اجتماعی، سیاسی و روان شناسی است که در محیط کار ظاهر می‌‌شود و می‌‌تواند روابط صنعتی را متاثر کند. طبیعت کار سازمانی به صورت دائمی در تغییر و تحول بوده و وابسته به اندازه، محل، ورود فناوری جدید و ترکیبی از ورودی‌های مختلف به سیستم است که منتج به خروجی‌های جدید نیز می‌‌شود. این در حالی است که برقراری ارتباط صنعتی از سازمان‌های کار انفرادی به سمت صنایعی که در آنها کارگران همانند کارفرماها دارای سازمان‌های مشخصی هستند، انتقال یافته است. عمل و عکس‌العمل و هر نوع نیروی تقویتی دیگر در ایجاد روابط صنعتی موثر بوده و تغییرات آنها را به همراه دارد. روابط صنعتی ممکن است منجر به ایجاد روابط اجتماعی درون گروهی یا بین گروهی شود که این روابط عاملی در راستای جلوگیری از تولید بیشتر یا ارائه خدمات مناسب ارزیابی می‌‌شود. بنابراین روابط صنعتی در محدوده‌های اصلی و مشخص مثل کارگران با سازمان، کارفرماها و مدیران یا انجمن‌های کارفرمایی با سازمان‌های دولتی قابل تفکیک است.

کارفرمایان و انجمن‌های آنها

از نتایج سریع صنعتی شدن هند پس از استقلال انقلاب در نحوه مدیریت کشور بود که بازرگانی آن را به سوی نوگرایی سوق داد. تصاویر گوناگون و پیچیده‌ای از مدیریت کارفرمایان در هند پدیدار شده است. در این اثنا دو موضوع برجسته زیر توسعه و رشد یافته‌اند: تفویض اختیار و الگوبرداری جدید برای کارفرمایان سخت است. پذیرفتن اینکه کارکنان واحدهای زیر نظر آنها در فرآیند تصمیم‌گیری آنها نقش ایفا کنند چرا که آنها معمولا با شک و تردید به این موضوع می‌‌نگریستند.
نگرش کارفرمایان و مدیران نسبت به روابط با کارگران زیر دست آنها پیچیده و معکوس است. روش‌های به کار گرفته شده توسط مدیران واحدهای سنتی در تفویض اختیار و الگوهای جدید مدیریتی نمی‌توانند در گسترش روابط کار مثمر ثمر واقع شود، زیرا فضایی از شک و مخالف بر آن حاکم است. از آخرین کارهای انجام یافته در عرصه صنعت هند بستن روبان آبی است. این روش فعالیت‌های جدید مدیریتی در صنعت را که از خارج اخذ شده است، در بر دارد.سومین نوع مدیریت صنایع آنهایی هستند که توسط انجمن‌های کارفرمایی قوی توسعه می‌‌یابند و با ایجاد تنوع در وظایف کاری قدم برمی‌دارند. برای نمونه می‌‌توان انجمن صنایع ماشین‌های نساجی میل اونر در بمبئی که در مورد صنایع نساجی و انجمن صنایع ماشین‌سازی که در مورد صنعت ماشین‌سازی شهر کلکته فعالیت دارند را نام برد.
حرکت واحدهای صنعتی هند به سوی پیشرفت و توسعه به اعتراف خود این واحدها به صورت خیلی آهسته‌ای پیش می‌‌رود و تسریع در روند آن منوط به ترقی روابط محکم بین مدیریت و کار و همچنین حمایت از رشد معاملات است. اگر چه این روش خود اعلام سیاستی است که اهمیت آن روابط محکم بین مدیریت و کار را ایجاد کرده و نیرویی برای توافق اختلاف‌نظرهای صنعتی با مداخله دولت به شمار می‌‌رود. بر اساس مشاهدات انجام یافته، 25 تا 33درصد از مشاجرات و مذاکرات منجر به حل و فصل مشکلات شده است.

موارد زیر عمده اشکال دخالت در روابط صنعتی را تشکیل می‌‌دهند:

1 - توافق اختیاری (داوطلبانه): بخش‌هایی از آنها حاضر به استفاده از وسایل بوده و تعدادی عدم مشارکت دارند. 2 - توافق اجباری: تعدادی از این گفت‌وگوها در نهایت برای رسیدن به توافق انجام می‌‌گیرد. 3 - داوری (حکمیت) اجباری: بدون ایجاد رای که می‌‌تواند الزام‌آور بوده و از اعتصاب و تعطیلی کارخانه جلوگیری کند. 4 - داوری اختیاری: بخش‌هایی که برای استفاده از بحث و گفت‌وگو، آزادی دارند. 5 - احقاق حق: برای دادن رای و جلوگیری از اعتصاب و تعطیلی کارخانه اعمال می‌‌شود.
نظریه‌های روابط صنعتی

1 - نظریه‌های محیطی یا خارجی: این نظریه‌ها در برخورد با عوامل و نیروهایی آزمایش شده‌اند که ناشی از تاثیرات محیط خارجی بر کار صنعتی بوده و منجر به تغییر و تحولاتی در روابط صنعتی شده‌اند. این نظریه‌ها سهم مهمی در توسعه و تکمیل سیستم‌های در دسترس که به وسیله جان دانلوپ مطرح شده و مدل ورودی- خروجی که به وسیله کرایج انجام یافته دارند.

سیستم‌های در دسترس نزدیک: هر سیستمی مستلزم واحدهایی است که در کنش متقابل با آن بوده و در شکل‌گیری وضعیت موجود و الگوی قابل‌ملاحظه‌ای از آن با سیستم ارتباط دارد. هر بخش از سیستم عملکرد خاصی برای نگهداری آن بر عهده دارد. اجزای اصلی تشکیل‌دهنده سیستم روابط صنعتی عبارتند از: کارکنان و سازمان آنها، مدیران و سازمان آنها و بخش دولتی.
الگوی ورودی- خروجی: مدل ورودی خروجی در سیستم روابط صنعتی در اواخر سال 1960 توسط ای‌وی‌ جی کرایج به نمایش درآمد. در این مدل محتوای عوامل نقش‌آفرین در سیستم همانند مدل دانلوپ از زیر سیستم محیطی ناشی می‌‌شوند. اجزای اصلی مدل رایج عبارتند از: 1 - ورودی‌ها یا همانا اهداف، ارزش‌ها، نیروها و بازیگران 2 - مکانیسم تبدیل ورودی‌ها به خروجی‌ها، این مدل تمرکز بیشتری بر روند تغییر و تبدیل از لحاظ ساخت دارد.

خروجی به شکل‌های مختلفی نظیر مقدار پرداخت مزد وضعیت کاری ساعات کاری و غیره دیده می‌‌شود. هنگامی که کار و شغل رضایت‌بخشی و ارضاکننده باشد منجر به تولید بیشتر شده و هدف نهایی که برآورده کردن نیازهای روانی است حادث می‌‌شود وقتی که تبدیل فرآیندها رد شد و اهداف بازیگران تکمیل نشد، الگوی اجازه تصادم و برخورد عوامل و دخول آنها را به خود می‌‌دهد. بازخورد یا چرخه خروجی‌های سیستم که از طریق سیستم فرعی محیطی دوباره به سیستم باز می‌‌گرداند. وقتی که خروجی‌های سیستم به طور موثری افزایش یابند، اغلب تدابیری اتخاذ می‌‌شود مثلا همگامی که تورم بیشتر شود دستمزدها را افزایش می‌‌دهند.

2 - نظریه‌های درونی یا داخلی: در این نظریه‌ها نیروی درونی کارخانه که بر روابط کارکنان تاثیرگذار است، مورد بررسی و کنکاش قرار می‌‌گیرد که در نهایت بر شرایط کاری کارگران تحریک و انگیزش آنان نگرش آنان و اخلاق و رفتار آنها تاثیرگذار است. این نظریه‌ها از طریق علوم رفتاری مشارکت و همکاری داشته و با الگوهای علوم رفتاری در موقعیت‌های کاری مربوط هستند. مطالعات رفتار سازمانی نشان می‌‌دهد، کارکنان به اهداف شخصی خود موقعی دست می‌‌یابند که تلاش آنها در راستای اهداف و موفقیت سازمانی باشد. نادیده انگاشتن جنبه‌های سازمانی مطالعات مربوط به روابط مدیریت و کار در جزئیات سبب تضعیف موقعیت اتحادیه‌های کارگری شده و مشکلاتی برای توسعه سازمان به همراه دارد.

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

آیا تاکنون فکر کرده اید که چرا بعضی از سازمانها در اخبار عصرگاهی از خود می گویند؟ چرا اخبار بعضی گروهها همیشه در روزنامه ها مطرح است؟ هیچ سری در کار نیست جز اینکه چیزهایی در باره اخبار رسانه ها بدانیم. سازمانهایی که ابزار رسانه را درک می کنند و می شناسند در ارسال پیام خود و جلب حمایت عمومی موفق ترین هستند.

یک موضوع خبری با وجود مجانی بودن حتی از تبلیغات ارزشمند تر است چرا که نزد مردم اعتبار بیشتری دارد.

رسانه های خبری کدامند؟
تبلیغات مجانی از طریق رسانه های خبری صورت می گیرد. رسانه های خبری؟ روزنامه ها، نشریات تجاری، هفته نامه های انجمن ها و گروهها، شبکه های تلویزیونی و رادیویی. آنها همگی می خواهند در ارایه اخبار وقایع جامعه از همه جلوتر باشند، یعنی اینکه اخبار مربوط به سازمان یا شرکت شما برای آنها مهم است.

رسانه ها - روزنامه ها و شبکه های رادیویی و تلوزیونی- هر روز فضایی برای پرکردن دارند، پس به اطلاعات شما نیاز دارند.

بعضی می گویند از ارباب رسانه هراس دارند و می ترسند به آنها نزدیک شوند. نترسید. آنها هم افراد شاغلی مثل من و شما هستند. آنها جایی که چیزی در باره آن نمی دانند نمی روند و گزارشی از آن تهیه نمی کنند. پس شما باید از آنها دعوت کنید.

اما در کار با رسانه های خبری چند قانون کلی وجود دارد:

زاویه نگاه

همه ما فکر می کنیم همه کاریهایی که سازمان ما انجام می دهد خیلی مهم است اما برای ارباب رسانه که روزانه صدها مطلب به دستشان می رسد موضوعی معمولی و نه چندان ارزشمند برای گزارش به نظر می رسد. اگر شما اطلاعات مربوط به گروه خود را از یک "زاویه" متفاوت و بی نظیر که احتمالاً نظر آنها را جلب خواهد کرد مطرح کنید آنرا جذاب خواهد ساخت. برای مثال اگر می خواهید افتتاح یک رستوران جدید در منطقه خود را اعلام کنید، این ممکن است برای خبرنگاران جذابیتی نداشته باشد چرا که قبلاً رستورانهای بسیاری در هر شهری افتتاح شده است... اما اگر کار خود را انجام داده اید و می دانید که رستوران شما تنها رستوران اتیوپیایی در منطقه یا شهر شماست باید این موضوع را تیتر خبر خود قرار دهید و نمونه هایی از معروفترین صورت غذاها را ارایه دهید.
و یا اگر سرآشپز شما از یک رستوران و یا هتل مشهور آمده است به آن بپردازید. و یا اینکه اگر جمعیت بزرگی از یک قومیت در شهر شما هست و قبلاً هیچ رستورانی برای آنها نبوده می توانید آنرا تیتر خبر خود قرار دهید.

زاویه ای را انتخاب کنید که شما را از بقیه متمایز می سازد. ارباب رسانه به اطلاعات نیاز دارند اما همه جا حضور ندارند. آنها نیاز دارند که مردم به آنها بگویند چه خبر است، اما اغلب هیچ کسی چنین کاری نمی کند و آنها نمی توانند چیزی را که از آن خبر ندارند گزارش کنند. از آنجائیکه شما از هر فرد دیگری بیشتر به کار خود اشراف دارید، باید جذابترین حقایق کار خود را حتی برای عادی ترین مردم مطرح کنید.

یک گزارش خبری چیست؟

یک گزارش خبری روشی جهانی برای کسب اطلاعات و ارایه به رسانه خبری است. برای اطمینان از اینکه سردبیر حداقل گزارش شما را می خواند بعضی قواعد را در گزارش خود رعایت کنید.
یک گزارش خبری باید شامل: چه کسی، چه چیزی، کجا، چه وقت، چرا و چگونه باشد که کاملاً ساده و به زبان قابل فهم نوشته شده باشد.

نام خود و یا فرد مناسب دیگری در شرکت و یا سازمان را به همراه یک شماره تماس 24 ساعته در بالای گزارش بنویسید حتی اگر در خود سربرگ آمده باشد.

خبرنگاران اغلب نیاز دارند اطلاعات خود را به تأیید برسانند و یا اظهاراتی در باره آن بشنوند. نگذارید سربرگ شما را زیر ورو کنند تا یک شماره تلفن پیدا کنند. خلاصه اینکه اگر آنها فکر کنند که خبر شما به اندازه کافی جذاب است برای کسب اطلاعات بیشتر با شما تماس خواهند گرفت. پس هر چیزی را در گزارش خود ذکر نکنید.

اما اطمینان حاصل کنید که مهمترین اطلاعات را در ابتدای گزارش قرار داده اید. ویراستاران از پائین خبر می برد. اگر جمله اول آنها را جلب نکند ممکن است آنرا مچاله کنند.

گزارش خبری خود را کجا بفرستیم؟

گزارش خبری خود را به خبرنگاری که حوزه کاری شما را پوشش می دهد بفرستید. اگر می خواهید مطلب خود را به یک روزنامه یا شبکه خبری بفرستید با آن رسانه تماس گرفته و از آنها بپرسید که باید اطلاعات خود را برای چه کسی بفرستید.

هرگز نشریات بومی، منطقه ای و تجاری را از یاد نبرید. آنها از اهمیت بالایی برخوردار هستند چرا که نسبت به روزنامه های بزرگ فضای بیشتری برای گروهها و وقایع منطقه ای در اختیار دارند.

گزارش را چه وقت بفرستیم؟

اطلاعات مورد نظر خود را حداقل یک تا 2 هفته پیش از اعلام رویداد به فرد مسئول ارایه دهید. یک روز پیش از آن رویداد، تلفنی موضوع را پیگیری کنید تا مطمئن شوید که سردبیر و یا خبرنگار به اطلاعات بیشتری نیاز ندارد. ممکن است متوجه شوید که گزارش خبری شما هرگز دریافت نشده و در آنصورت فرصت برای پوشش خبری خواهید داشت. بعضی رسانه های خبری گزارش خبری را از طریق e-mail دریافت می کنند. بعضی دیگر اینگونه نیستند. این موضوع را روشن سازید.

پیگیری

تماس شخصی بسیار حائز اهمیت است. سعی کنید خبرنگاران و سردبیرانی را که به خاطر سازمانتان با آنها رابطه دارید بشنیاسد. پس از ایجاد این ارتباط آنرا حفظ کنید. اگر فرد دریافت کننده خبر شما را بشناسد شانس بیشتری خواهید داشت.

به خاطر داشته باشید که این فرد هر هفته شاید صدها گزارش خبری دریافت می کند و کار شما این است که نظرات را برای مطالب خود جلب کنید.

اگر خبرنگاران و یا سردبیران شما را بشناسند تماس شما را پاسخ خواهند داد و با رغبت بیشتری به اظهارات شما گوش خواهند داد.

نبایدها

هرگز به خبرنگاران نگویید که از آنها می خواهید فلان چیز را گزارش کنند. آنها آموزش لازم را دیده اند و به روش خود عمل می کنند. و از آنها بپرسید که آیا آنها از فلان موضوع استفاده می کنند و یا اینکه خبر چه وقت در روزنامه درج و یا روی آنتن می رود.

هرگز دروغ نگفته و مبالغه نکنید. گفته ها به سرعت در یک جامعه خبری منتشر می شوند و ممکن است به اعتبار شما لطمه بزنند. از مواجه شدن با پرسشهای غیرمنتظره متعجب و یا ناراحت نشوید. آنها در صدها موضوع، تخصصی نسبی دارند.

پشتکار داشته باشید

اگر رسانه اخبار شما را پوششی نمی دهد ناامید نشوید. در رسانه های خبری روزانه تعداد اخبار بسیار بیشتر از فضای در اختیار است.

آنها ممکن است به موضوع خبری شما علاقه مند باشند اما شاید اخبار مهمتری باشد که بر جمعیت بیشتر تأثیر می گذارد. اما برنامه های خبری آرام تری هم وجود دارد، اغلب برنامه های آخر هفته، تعطیلات، که احتمالاً به خبر شما نیاز دارند.

علاوه بر پوشش خبری، اغلب شبکه های رادیویی و روزنامه ها برای گروههای غیرانتفاعی مجانی اطلاع رسانی می کنند. آنقدر با آن شبکه یا روزنامه آشنا شوید که جای مناسب اعلام خبر مربوط به برنامه یا رویداد آتی خود را بیابید.

کنفرانسهای خبری

شاید یکی از راههای طرح خبر شما برگزاری یک کنفرانس خبری باشد. اما به خاطر داشته باشید که موضوعات مورد نظر شما باید آنقدر برای آن رسانه برجسته و برای سردبیر مهم باشد که خبرنگار و فیلمبردار اعزام کند.

اگر مایل به انجام یک کنفرانس خبری هستید 4 الی 5 روزقبل یک گزارش ارسال کنید و یا اگر موضوع کوتاه است آنرا تلفنی مطرح کنید.

در اغلب رسانه ها زمان انجام کنفرانس خبری بین ساعت 10 صبح تا 2 بعدازظهر تعیین می شود. کنفرانس را در محلی مناسب انجام داده و برای ارائه بیانیه ها و اطلاعیه ها به خبرنگاران آمادگی داشته باشید.

با این حال اگر بعضی رسانه ها نمی توانند در کنفرانس خبری شرکت داشته باشند.
یک بسته خبری در روزنامه و یا شبکه رادیویی برای آنها قرار دهید.

گفتگوی رادیو تلویزیونی

راههای دیگری هم برای جلب توجه عمومی وجود دارد. یکی از آنها استفاده از برنامه های گفتگو رادیو تلویزیونی است که اگر شما یک کالا و یا خدمات بی نظیر داشته باشید آماده هستند تا برنامه شما را روی آنتن بفرستند. برای کسب اطلاعات بیشتر از قالب هر برنامه و شرایط میهمانان با تولیدکننده آن تماس بگیرند.

بهره گیری مؤثر از اخبار و رویدادها

راه دیگر برای پوشش خبری سازمان شما بهره گیری مؤثر از اخبار و وقایع جاری است.
فردی بود که تله موش توزیع می کرد. هنگامیکه یک خشکسالی باعث حمله موشها به حومه شهر گردید همه رسانه های خبری آنرا پوشش دادند. وی تصمیم گرفت هزار تله موش به ساکنان محاصره شده بدهد و سپس اطمینان حاصل کرد که روزنامه ها و برنامه های خبری تلویزیون از آن آگاه هستند. وی یک پوشش خبری و تبلیغات مجانی گسترده ای بدست آورد.

شما باید آمادگی آنرا داشته باشید که سازمانهای خبری را متقاعد کنید به گزارش شما علاقه مند شوند.

انتظار نداشته باشید که آنها سراغ شما بیایند. اخباری از قبیل اعتصاب اتحادیه ها معمولاً خریدار دارند، اما اگر می خواهید سازمان شما یک پوشش خبری مناسب داشته باشد از زاویه علاقه مندیهای یک فرد به موضوع بنگرید و سپس سراغ یک خبرنگار و یا سردبیر بروید و ایده خود را برای گزارش مطرح کنید.

برای مثال اگر شما در حال تأسیس یک مرکز مراقبت از کودکان هستید. یک مادر و فرزند را پیدا کنید که مایل باشند در باره احساسشان، تجربیاتشان در مورد مرکز شما صحبت کنند. خبرنگار را به زندگی مردم بکشانید تا درگیر کار شود. بهترین راه برای بدست آوردن یک مخاطب این است که اجازه دهید مردم حرفهای خودشان را بزنند تا اینکه یک سخنگو در باره سازمان کلی گویی کند.
اگر از یک سخنگو استفاده می کنید فردی را انتخاب کنید که خوش بیان جذاب بوده و اختیارات واطلاعات کافی برای اظهار نظر کردن در باره سازمانتان را داشته باشد.

http://www.ystn.ir/farsi/index.php?option=com_content&task=view&id=139&Itemid=129

 منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

احمد یحیایی ایله ای (دکترای ارتباطات)

-    ارتباط با رسانه ها

-    ارتباط با خبرنگاران

-    کنفرانس خبری چیست؟

-    الزامات کنفرانس خبری

-    دستور العمل برگزاری کنفرانس خبری

-    مدیریت کنفرانس خبری

 ارتباط با رسانه ها

 ارتباط با رسانه ها که زیر مجموعه ارتباطات برون سازمانی و یکی از عمده ترین وظایف روابط عمومی هاست اکنون بعنوان سهل الوصول ترین و متداول ترین راه ارتباط با مخاطبان انتخاب می شود .

رسانه ها به عنوان یک امکان بالقوه، مناسب ترین فرصت را برای ارتباط روبط عمومی و افکار عمومی فراهم می سازد .

" جیمز باچانان "مؤسس  و پایه گذار " روابط عمومی دنیای واقعی 13 قانون برای ارتباط با رسانه ها به شرح زیر برشمرده است :

1. هر گزارشگر یک گزارشگر کلیدی است : خبرنگاران شغلهای خود را عوض می کنند (یعنی از سرویسی به سرویس دیگر یا از روزنامه ای به روزنامه دیگر می روند).
2. نشریات اینترنتی را نادیده نگیرید : نشریات اینترنتی معمولاً به دنبال اخبار هستند . به علاوه ، اکثر نشریات معتبر یک سایت اینترنتی هم دارند .
3. به اخبار مرده ( اخباری که دارای ارزش خبری نیستند ) احترام بگذارید : شغل گزارشگر، شغلی انتقادی و بسیار وابسته و حسّاس به زمان است . اگر نمی توانید اخبار را به روز تهیه کنید سریعاً به آنها اطّلاع دهید تا بتوانند آنچه را می خواهند از جای دیگری پیدا کنند .
4. اخبارتان را با ارزش نشان دهید / بسازید : سعی کنید "اخبار"و مطالب رسانه ای را در محصول خود بیابید و با آن پیش بروید .
5. نقل قولها و مطالب خود را انسانی کنید :  اگر مصاحبه ای می کنید یا یک خبر رسانه ای می نویسید سعی کنید آن را به خوبی و شایسته بیان کنید . تلاش کنید تا شباهت ها و نقاط مشترکی را بیابید که برای عموم قابل فهم باشد .
6. نشریه و اهداف خوانندگان خود را بشناسید :  در مورد نشریاتی که به نقطة اختلاف نظر یا تفاوت های بین محصول شرکت شما و همکارانتان تأکید می کنند حسّاس باشید .
7. بر علیه مجلّات دیگر رقابت راه نیندازید : راهی بیابید تا برای هر مجلّه موضوعات مختلف با جنبه و زاویه ای متفاوت از همان داستان ارائه دهید .
8. دور اندیشانه فکر کنید : انتظار نداشته باشید زمانی که اخباری ندارید گزارشگران را نادیده بگیرید و هر وقت آنان را لازم دارید با خواهش شما اخبار شرکتتان را چاپ کنند.
9.  منابع تان را تقسیم کنید : کارکنان ، مدیران و مشتریان را در ارایه اطلاعات مفید به خبرنگاران شریک کنید.

10. رقیب خود را بشناسید : بدانید رقیبانتان راجع به خودشان و شما چه می گویند . این مطلب به شما کمک می کند که جوابهای مناسبی را بیابید و مطالب خود را برای مبارزه و روبرو شدن با دیدگاه های منفی که یک گزارشگر ممکن است در مورد شرکت شما یا خدمات و محصولات آن داشته باشد ، آماده کنید .

11. هوشیارانه پیگیری کنید : مایة آزار و اذیت نباشید : اگر یک مصاحبه یا خبر رسانه ای احتیاج به پیگیری دارد با همه امکاناتی که در اختیار دارید پیگیر آن باشید . اما تماس نگیرید که ببینید آیا خبر شما چاپ می شود یا خیر .

12. تمام مطالب رسانه ای خود را مطابق با نیازهای مجله و خبرنگاران فراهم کنید : اگر شک دارید ، بپرسید .

13. اخلاق گرا باشید :  این مطلب در مورد تمام فعالیت های روابط عمومی شما ، نه فقط روابط رسانه ای صدق می کند . ارزش های اساسی خود را برای دستاورد ها  و اهداف کوتاه مدّت قربانی نکنید"(2) .

 ارتباط با خبرنگاران

 «ارتباط با خبرنگاران یعنی ارتباط با رسانه ها » پس با چنین اهمیتی برای برقرار کردن ارتباط صمیمی تر با خبرنگاران و روزنامه ها بعنوان نمونه می توان اقداماتی متفاوت را انجام داد:

• خبرنگاران را با دعوتنامه رسمی ( اداری ) به مراسم فراخوانیم .
• بیوگرافی و عکس مدیران جدید را به روزنامه ارسال کنیم .
• بولتن هایی را که چاپ می کنیم به روزنامه ارسال شود .
• برای روزنامه های محلی نیز بولتن ها ، مجلات و انتشارات مرکز را ارسال کنیم .
• در یک نظم سازمانی هرچند مدت یک بار ( گزارش عملکرد ) به روزنامه ارسال کنیم .
• قبل از فرارسیدن ایام خاص که مرتبط با سازمان است با خبرنگاران تماس بگیریم و برای مصاحبه مدیران سازمان اعلام آمادگی کنیم .
• می توانیم روز تولد خبرنگار مرتبط را با ارسال کارت تبریک به خانواده اش تبریک بگوییم.
• اخبار را خلاصه اما کامل ارسال کنیم.
• اجازه بدهید مطالبی که ارسال می شود به نام خبرنگار ( چناچه خواست ) چاپ شود.
• در یک کنفرانس خبری به سئوالات خبرنگاران پاسخ دهیم.
• و ...

 کنفرانس خبری چیست؟

 کنفرانس خبری عموما در جهت اعلان آخرین خبر که تازگی و گستردگی دارد برگزار می شود. برگزاری این کنفرانس ها هنگام بروز حوادث و بحرانهای خاص نیز جهت توضیح ابهامات به خبرنگاران و افکار عمومی نیز پیشنهاد می شود . در کنفرانس خبری که یک یا چند نفر پاسخگوی سوالات خبرنگاران هستند و یکی از آزادترین انواع مصاحبه هاست تمامی خبرنگاران حق شرکت در آن را دارند این کنفرانس بایستی فصلی برگزار شود و در آغاز آن گزارشی از عملکرد فصل گذشته و برنامه های آتی سازمان در فصل آینده به خبرنگاران ارائه شود سپس برنامه ها توسط خبر نگاران به نقد کشیده شود و برنامه پرسش و پاسخ آزاد برگزار گردد.

مناسب نیست در یک کنفرانس خبری با تراکم و انبوه اطلاعات و اخبار از حضور مداوم و مستمر در رسانه ها محروم شویم بهتر است تنها یک و یا حداکثر دو مورد از موضوعات مهم که تازگی هم دارد موضوع اصلی کنفرانس قرارگیرد .

کنفرانس های ویژه با موضوعات خاص در مواقع رویدادهای مهم ، افتتاح ، نمایشگاهها ، سمینارها و اتفاقات و بحرانها نیز برگزار می شود . ابتدا در چنین کنفرانس هایی موضوع اصلی کنفرانس به گفتگو گذاشته می شود سپس بخشی به سئوالات خارج از موضوع کنفرانس اختصاص می یابد. عنوان این مطلب که موضوع کنفرانس فلان است و سوالات فقط در این حیطه باشد بازتابهای منفی و مخرب در پی دارد و برخورد درستی نیست . خبرنگاران مطبوعات ، صدا و سیما ، خبرگزاری ، واحد مرکزی خبر و خبرنگاران آزاد در این جلسات شرکت می کنند .

طی نامه ای که خبرنگاران دعوت می شوند نام مصاحبه شونده ، موضوع مصاحبه ، محل ، ساعت و هدف مصاحبه بایستی به روشنی اعلان شود . این دعوت عموما حداقل یک هفته قبل با تاریخ مشخص و دقیق به رسانه ها اعلام می شود و یک روز قبل از برگزاری آن طی تماس تلفنی علاوه بر دعوت مجدد با خبرنگاران موضوعات و یا احتمالا تغییرات هماهنگ می شود .

کنفرانس خبری دعوت روابط عمومی از رسانه ها برای انعکاس مطالب و در اختیار گرفتن بخشی از فضای رایگان رسانه هاست که این اجابت ها در جای دیگری ( مصاحبه اختصاصی ) بایستی پاسخ داده شود .

 الزامات کنفرانس خبری

 برات الله صمدی راد ( کارشناس ارشد ارتباطات) در مقاله ای با عنوان " تمهیدات برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی" عنوان می کند: "برای اینکه در برگزاری کنفرانس های مطبوعاتی بیشترین بهره برداری حاصل شود . روابط عمومی ها می بایست تمهیدات و پیش بینی های زیر را اتخاذ نمایند.

الف : ضرورت و نیاز مصاحبه : اولین نکته در برگزاری کنفرانس مطبوعاتی ضرورت و نیاز آن است. یعنی کارگزار روابط عمومی باید بداند که آیا برگزاری این کنفرانس در این مقطع زمانی لازم است و آیا اطلاعاتی که قرار است از سوی رئیس سازمان و یا مؤسسه در اختیار رسانه ها قرار گیرد ارزشمند برای افکار عمومی هست یا خیر؟ زیرا چنانچه نمایندگان رسانه ها در یک کنفرانس مطبوعاتی حضور یابند و مشتی مطلب تکراری، خسته کننده و بی ارزش بشنوند اعتماد آنها سلب گردیدو در مصاحبه ها و کنفرانس های بعدی سازمان شما کمتر حضور نخواهند یافت و شما یکی از ذی قیمت ترین ابزار قابل استفاده روابط عمومی ها که رسانه ها از دست داده اید.

ب: تهیه متن مصاحبه :در مرتبه بعدی تهیه متن مصاحبه باید مورد نظر قرار گیرد. روابط عمومی یک سازمان با توجه به آگاهی و اشرافی که بر سازمان و مؤسسه خود دارد و با توجه به شمناختی که از مخاطبان خود حاصل نموده می بایستد مبادرت به تدوین متن مصاحبه نماید.

بدیهی است تدوین متن مصاحبه برای کنفرانس مطبوعاتی فرصتی است که در آن می توان با حوصله مطالب مهم و اساسی را همراه با آمار و جداول تنظیم نمود تا علاوه بر مطالب شفاهی مدیر و رئیس سازمان مورد بهره برداری نمایندگان رسانه ها قرار گیرد.

و در صورتی که نماینده رسانه ای در کنفرانس حضور نداشته باشد می توان آن را برایش ارسال کرد تا در رسانه خود از آن استفاده نماید.

ضمناً متن مصاحبه از پیش آماده شده به مصاحبه شونده امکان می دهد تا با احاطه بیشتری بر آمار و ارقام و مطالب سخن بگوید و چنانچه مطلب مهمی را فراموش کرد رسانه ها با مراجعه به متن از آن استفاده نمایند. با این حال متن مصاحبه نباید از حد معمول بیشتر باشد و باید از پراکنده نویسی و مطالب خسته کننده تکراری کرد.

ج : زمان مصاحبه : در یک کنفرانس مطبوعاتی زمان مصاحبه مهم است. باید دقت کرد که روز مصاحبه نباید با روزهایی که معمولاً روزهای مهم و خبر ساز است یا قرار است رویداد مهمی اتفاق بیفتد که تداخل نماید مگر اینکه با آن رویدادها ارتباط داشته باشد. از سوی دیگر روزهای آخر هفته و یا روزهای تعطیل مثل پنج شنبه و جمعه برای مصاحبه انتخاب نشود زیرا امکان دعوت و جمع آوری خبرنگاران و نمایندگان رسانه ها مقدور نمی باشد . اما چنانچه لازم است در این روزها نیز اطلاع رسانی شود می بایست از طریق فکس و ارسال خبر مطالب را به رسانه هایی نظیر رادیو ، تلویزیون ارسال نمود.

در مجموع اوایل و اواسط هفته برای برگزاری کنفرانس های مطبوعاتی مناسب باشد.
ضمناً انتخاب ساعت مصاحبه نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. بهترین ساعت برای برگزاری کنفرانس های مطبوعاتی ساعت 10 صبح می باشد. زیرا هم تلویزیون فرصت پیدا می کند آن خبر را در شبکه های و ساعات مختلف روز بویژه اخبار سراسری ساعت 14 پوشش دهد و هم  روزنامه های کشور که اغلب صبحها منتشر می شوند فرصت پیدا می کنند. خبر را با شرح و بسط بیشتری منتشر نمایند.

 د :تهیه و ارسال متن دعوت: بعد از اینکه زمان مصاحبه مشخص شد می بایست دعوتنامه ای را تنظیم کرد و در آن از نمایندگان رسانه ها دعوت نمود تا در روز و ساعت مقرر در محل برگزاری کنفرانس ( که آدرس دقیق آن را خواهید نوشت) حضور یابند.

بهتر است در متن دعوتنامه به محورهای گفت و گو فرد مورد نظر یعنی مصاحبه شونده همراه با اسم و سمت اشاره شود. . نامه را به سردبیر یا دبیر سوریس بنویسید و بعد از فکس و ارسال آن مجدداً پیگیری نموده و شخصاً از خبرنگار و رابطه خبری خواهش نمایید که در کنفرانس حضور بهم رسانید .

چنانچه حضور تلویزیون و شبکه های مختلف در کنفرانس مطبوعاتی ضروری است حتماً با مسوولان و خبرنگاران آن شبکه ها در ارتباط باشید و از آفیش شدن برنامه خود مطمئن شوید. زیرا حضور دوربین تلویزیون با توجه به ویژگیها و مخاطبین گسترده از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و به معنی اهمیت مصاحبه و کنفرانس شما نیز خواهد بود.

ه : سایر تمهیدات:علاوه بر پیش بینی تمهیداتی که در بالابه آن اشاره شد نکات ریز و در عین خال مهمی وجود دارد که می بایست قبل ، حین و بعد از برگزاری کنفرانس به آنها نیز توجه کرد. از این قبیل است:

1 - وضعیت نور، سیستم صوتی ، نظافت ، تزیین و ...اتاق کنفرانس را بررسی نمایید.

2 - ضبط صوت ، دوربین فیلمبرداری و عکاس روابط عمومی را توجیه نموده تا در روز و ساعت کنفرانس حضور داشته باشد. ( انجام عکاسی، فیلمبرداری و ضبط ضروری است زیرا به عنوان مستندات می تواند در آینده مورد استفاده قرار گیرد).

3 - فولدرهای کیف مانندی را طراحی نموده و بروشورها، جداول .کاتالوگ ، تصویر مصاحبه شونده متن مصاحبه ، کاغذ یادداشت ، خودکار و ... را در آن قرار دهید.

ضمناً می توانید عکس مصاحبه شونده را در یک فلاپی طراحی نموده و تحویل خبرنگاران دهید.
4 - به اطلاعات درب ورودی زمان و مکان مصاحبه را اطلاع دهید تا خبرنگاران برای ورود مشکلی نداشته باشند.

5 - به نزدیکترین آژانس تاکس تلفنی اطلاع دهید مقارن با ساعات پایانی کنفرانس تعدادی تاکسی در مقابل سازمان یا شرکت شما برای بردن خبرنکاران حضور داشته باشند.
6 - تلاوت آیاتی از کلام اله مجید در ابتدای کنفرانس بر فضای معنوی کنفرانس خواهد افزود فرد تلاوت کننده و قرآن برای این کار آماده باشد.

7- چنانچه کنفرانس مصادف با ناهار یا شام باشد تدابیر لازم و پیش بینی تعداد شام و افراد سرویس دهنده و مکان آن را بنمایید.

8 - هدایایی به رسم یادبود که طرح و آرم سازمان شما بر آن نقش بسته باشد خالی از لطف نیست ولی ارزش آن نباید آنقدر زیاد باشد که تصورات منفی خبرنگاران و ... را برانگیزد.

9 - دستگاه فکس ، تلفن و ... برای استفاده احتمالی خبرنگاران در مجاورت اتاق کنفرانس وجود داشته باشد.

10 - وسایل پذیرایی از قبیل چای، شیرینی ، میوه و ... قبلاً هماهنگ شده باشد لیکن پذیرایی چایی در زمان مناسب و هنگامی که دوربین تلویزیون مشغول فیلمبرداری نیست انجام شود.

11 - در هنگام ورود خبرنگاران آنان را بدرستی به محل کنفرانس راهنمایی کنید در ورودیها و اتاقهای سازمان سرگردان نشوند.

12 - از قبل فرمی تهیه و هنگام ورود خبرنگاران نام، تلفن، فکس و رسانه های آنها را یادداشت شود.
13 - حتی المقدور منشورهای 3 وجهی تهیه و اسامی کلیه روزنامه های روی آنها بطرز زیبا نوشته و بر روی میزها چیده شود . تا آنها هنگام مراجعه بر روی صندلی مورد نظر خود قرار گیرند. البته چنانچه تمایل به جا به جایی داشتند اجاره دهید در هر جا محلی که دوست دارند قرار گرفته و سپس منشور را در همان محل قرار دهید. این امر علاوه بر زیبایی خاص خود نشاندهنده حضور یا عدم حضور نمایندگان رسانه هاست . ضمناً چیدمان منشور را بطور تصادفی قرار دهید تا از نوع چیدن آن تبعیض آمیز بنظر نیاید.

14 - تعداد افراد دعوت شده را از قبل پیش بینی کنید و چنانچه صندلی به تعداد کافی نیست ، آن را تأمین نمایید.

15 - چنانچه رسانه ای در کنفرانس حضور نداشت بعد از پایان کنفرانس متن مصاحبه را برایش ارسال نمایید.

16 - از خبرنگجارن و رسانه هایی  که در انعکاس خبر شما تلاش نموده اند در روزهای بعد بطور مکتوب یا شفاهی تشکر نمایید.

17- در هنگام ورود ، برگزاری و خروج در کنار آنها باشید، خودتان را به آنها معرفی کنید، خبرنگاران را که نمی شناسید با آنها آشنا شوید و در مجموع ارتباط گرم و صمیمانه ای را با آنها برقرار نمایید.

18 - متن مصاحبه را به مجلات و هفته نامه های ذی ربط که قبلاً دعوت نشده اند ارسال نموده و از اینکه امکان دعوت آنها وجود نداشته عذر خواهی نمایید"(3).

 دستور العمل برگزاری کنفرانس خبری

 دستور العمل زیر نیز برای مصاحبة عمومی (کنفرانس خبری ) با نمایندگان وسایل ارتباط جمعی در کتاب "چگونه روابط عمومی کنیم؟"  ارایه شده است:

ü             اطّلاع و کسب دستور از مدیر

ü             مذاکره با افراد مربوط

ü             تنظیم برنامه ( وقت با توجه به برنامه های دیگر تعیین می شود )

ü             انتخاب محل مصاحبه و توجه به :

الف : میز و صندلی ها

ب : میکروفن و ضبط صوت

پ : نور سالن

ت: محل نشستن مصاحبه شونده

ث: بیوگرافی مصاحبه شونده

ج: مترجم

چ: متن ها و عکس های لازم احتمالی

ح: عکاس مؤسّسه

خ: یادداشت و مداد

د: تنگ و لیوان آب و زیر سیگاری

ذ : پذیرایی قبل از شروع

ر: تلفن های خارج از سالن مصاحبه برای خبرنگاران

ü       تهیة لیست خبرنگاران :

     الف :  مطبوعات

      ب:   سازمان رادیو و تلویزیون و وزارت فرهنگ و هنر

      پ:  خبرگزاریها ( خارجی در صورت لزوم )

      ت:  کانون خبرنگاران عکاس

ü       افراد دیگری هم لازم است که دعوت شوند ؟

الف : از مؤسّسه

ب:  ازخارج آن

ü       چه کسی مصاحبه شونده را معرفی خواهد کرد ؟

ü       هنگام چاپ کارت یا دعوتنامه  ( فارسی ، فرانسه یا انگلیسی ؟ ) به این نکات دقت شود:

     الف : نام مصاحبه شونده و عنوان رسمی او

      ب :  موضوع مصاحبه

     پ :  ساعت ، روز و محل

ü        ارسال کارت یا دعوتنامه

ü       پیگیری و اطمینان از رسیدن کارت به دست خبرنگاران

ü       تعیین مسئول ضبط

ü       یاد آوری به خبرنگاران خبرگزاریهای پارس ورادیو در مورد دستگاه ضبط صوت

ü       اطّلاع به مسئول مربوط برای آمادگی و نظافت

ü       روز قبل از مصاحبه :

      الف : بازدید سالن و اطمینان از تهیة آنچه در ردیف شمارة4 آمده است .

      ب : تماس با خبرنگاران ، تا از پیش خبر  مصاحبه را چاپ کنند .

     پ :  ارسال فهرست دعوت شدگان برای نگهبانی مؤسّسه

     ت:   یادآوری به مسئولان برای در نظر گرفتن پارکینگ جهت اتومبیل های دعوت  شدگان

     ث : آزمایش میکروفن و ضبط صوت

ü       در روز مصاحبه : 

    الف :  بازدید نهایی سالن

     ب :  تماس با نگهبانی و مسئول پارکینگ

     پ :  استقرار مأمور در نقاط لازم بری راهنمایی دعوت شدگان

     ت :  پذیرایی تدریجی از دعوت شدگان

     ث : راهنمایی آنها به سالن مصاحبه و استقرار

      ج : یادداشت اسامی دعوت شدگانی که حضور به هم نرسانده اند 

      چ : معرفی مصاحبه شونده توسط مقام مسئول

      ح : شروع مصاحبه و توزیع عکس اگر لازم باشد .

ü       ورود به سالن در مدت مصاحبه ممنوع خواهد بود مگر در موارد اضطراری

ü       مشایعت مصاحبه شونده پس از اتمام برنامه تا در خروجی

ü       اتومبیل روابط عمومی برای بازگشت در اختیار خبرنگارانی گذارده می شود که عجله دارند .

ü       پیاده کردن نوار مصاحبه و ترجمة تدریجی در صورتی که به زبانی غیر از فارسی است .

ü       ارسال نسخة  اول متن مصاحبه برای مدیر در صورت لزوم

ü       تهیة خلاصه برای مطبوعات صبح یا عصر با توجه به ساعت مصاحبه

ü       بازدید نسخة اول عکس های مصاحبه

ü       ارسال متن کامل مصاحبه و عکس ها برای مسئولان  وسا ئل ارتباط جمعی

ü       تماس با مقامات سازمان رادیو وتلویزیون به منظور حصول اطمینان از کیفیت نوار و فیلمی که تهیه شده است .

ü       مطالعة بریده جراید روز بعد و تکمیل پرونده امر با ذکر ساعت و دقیقه ای که خبر از رادیو و تلویزیون پخش شده .

ü       تشکر تلفنی از خبرنگاران و نویسندگان برای مصاحبه های بزرگ و مهم .

ü       تهیة خلاصه مصاحبه ( و کامل آن در صورت لزوم ) و عکس برای بولتن مؤسّسه .

ü       تماس با متصدّی فیلم های خبری وزارت فرهنگ و هنر .

ü       ثبت شمارة فیلم خبری و تاریخی که در سینما ها به معرض نمایش گذارده شده در پرونده .

ü       ذکر فعالیت در گزارش ماهانه روابط عمومی "(4).

 مدیریت کنفرانس خبری

 به بیانی ساده تر و کامل تر اقدامات کنفرانس خبری را به شرح زیر می توانیم یادآوری می کنیم:

  الف : قبل از برگزاری

- جمع‌آوری اطلاعات پیرامون موضوع کنفرانس

- تهیه پیش خبر برگزاری کنفرانس

- تهیه دعوت نامه و ارسال به رسانه‌ها (زمان ـ مکان، مصاحبه شونده و ... لحاظ شود).

- تزیین سالن و بررسی تجهیزات مکان برگزاری کنفرانس (نور ـ صدا ـ تهویه)

- تهیه وسایل ایاب و ذهاب

- پیگیری تلفنی دعوت ‌نامه‌های خبرنگاران

- تهیه گزارش کنفرانس جهت مصاحبه شونده

- تهیه اطلاعات خبرنگاران و ارائه به مصاحبه شونده

- مشخص کردن کارشناس رابط خبرنگاران جهت پاسخگویی به خبرنگاران

- تدارک تجهیزات ارتباطی در جنب کنفرانس جهت خبرنگاران

   ( اتاق خبرنگاران + تلفن + فکس + اینترنت + موبایل ـ تایپ)

- تهیه اطلاعات، برشور، فکس در ارتباط با موضوع مصاحبه جهت ارائه به خبرنگاران

- مشخص شدن زمان مصاحبه (بین ساعات 9 تا 12 صبح) بهترین زمان برای کنفرانس خبری است)

- مشخص شدن مکان مصاحبه (میز U  بهترین نوع آرایش برای کنفرانس خبری است).

 ب : حین برگزاری

   - فیلمبرداری (تصیر برداری)

  - عکسبرداری

  - صدابرداری

  - پذیرایی

  - راهنمایی خبرنگاران به محل کنفرانس

  - راهنمایی خبرنگاران به اتاق خبرنگاران

  - معرف مصاحبه شونده

 ج : بعد از برگزاری

- تهیه بریده جراید

- تهیه برنامه‌های خبری و تحلیل و تصویرهای رادیویی و تلویزیونی کنفرانس

- تهیه گزارش مکتوب کنفرانس (به همراه تجزیه و تحلیل)

- تشکر کتبی و شفاهی از خبرنگاران حاضر در کنفرانس

- تهیه گزارش تصویری از کنفرانس

- تهیه خبر و ارسال به رسانه هایی که حضور نیافته‌اند.

 منابع

 1-      یحیایی ایله ای، احمد "روابط عمومی حرفه ای" تهران: انتشارات جاجرمی، 1388.

2-      یحیایی ایله ای، احمد "مبانی روابط عمومی" تهران: انتشارات کارگزار روابط عمومی، 1387.

3-      فرقانی، محمد مهدی « روابط عمومی و ارتباط با رسانه ها » اداره کل تبلیغات تهران، 1377.

4-      جیمز، باچانان " 13 قانون برای ارتباط با رسانه ها" ترجمه : اصحاب حبیب زاده ملکی ، فصلنامه تحقیقات روابط عمومی ،  ش 24  .

5-   صمدی راد، برات اله " تمهیدات برگزاری یک کنفرانس مطبوعاتی" از مجموعه مقالات مدیریتی شرکت قطارهای مسافری رجاء ، تهران ، 1381.

6-      برزین، مسعود  "چگونه روابط عمومی کنیم" تهران ، بهجت ،1355.

7-      آروین، اولاسکی "نکات سودمند درباره روابط مطبوعات" کارگزار روابط عمومی ، شماره چهارم ، زمستان 1381.

8-      سید محسنی، سید شهاب "ارتباطات رسانه ای در روابط عمومی" تهران ، انتشارات پارس سینا، 1381

9-      سفیدی، هوشمند " راهبرد های  عملی روابط عمومی " انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، 1376  .

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

(جایگاه و نقش روابط  عمومی در پیشبرد اهداف اداری و سازمانی)

جعفر فیض الهی - اداره کل زندانهای استان کرمانشاه

 مقدمه

نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع دردستیابی به مقاصد و اهداف ، امروزه درسازمانها و ادارات به عنوان یک اصل اساسی درمدیریت پذیرفته شده است.این ارتباط که ازآن به عنوان روابط عمومی یاد می شود یکی ازمهمترین و با ارزش‎ترین عوامل موثر در سرنوشت هرسازمان یا موسسه وگروه محسوب می گرد. روابط عمومی مفهومی است که به بیان ساده دیدگاههای افراد و برداشت های آنها را از موضوعی خاص تغییر می دهد که این تغییر دیدگاه به تغییر رفتار منجر می شود . پایه علمی روابط عمومی به سرعت از روزنامه نگاری به گروههای ارتباطات منتقل شد . دو علت برای این تغییر وجود دارد . اول اینکه ماهیت پیچیدگی کار روابط عمومی از یک جهت یابی ساده تحول پیدا کرد و کار تبلیغ را به سوی جهت یابی پویشی پیچیده راند . تحولی که در آن بر وظیفه ارتباطات در مقام عامل تسهیل کننده مناسبات میان کنشی سازمانها و گروهها تأکید می شود .دوم اینکه گسترش برنامه های روابط عمومی در گروههای دانشگاهی ارتباطات نشان دهنده در خور بودن آنها به عنوان جایگاه توسعه نظریه و پژوهش روابط عمومی است پیچیدگی های فزاینده وظایف روابط عمومی منجر به نقش پیچیده تر و تخصصی تری برای روابط عمومی شده است.روابط عمومی در دهه اول قرن بیستم به صورت یک حرفه تخصصی درآمد. در کشورمان در سال 1345 اولین دفتر روابط عمومی توسط شرکت نفت راه اندازی گردیده است. سپس درسایر سازمانها و ادارات دفاتری مشابه به عنوان مراکز فراهم آوری ، مبادله اطلاعات وبرقراری ارتباطات دوسویه به منظور ایجاد حسن نیت وتفاهم گشوده شد.دردنیای امروز روابط عمومی ها به عنوان عناصر قوی و مهم درارزیابی عملکرد و فعالیت وتقویت برنامه ها وپیشبرد اهداف سازمانها تلقی می گردند.امروزه نقش روابط عمومی وحیطه فعالیت آن برهیچکس و یا اداره یا سازمانی پوشیده نیست. تمامی فعالان جامعه دربخشهای مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و . . . جویای روابط عمومی هایی فعال و پویا هستند که آنان را درطراحی روشهای معقول و تعیین خط مشی های مرتبط با آینده یاری دهند.روابط عمومی نقشهای گوناگونی را درجایگاههای متفاوت وشرایط متمایز ازیکدیگر ایفا می‎کند. اما دو نقش قابل تفکیک آن درارتباطات درون سازمانی وبرون سازمانی ازمیان سایر نقشها نمایان‎تر و مهمتر است .روابط عمومی هنرش این است که بتواند امکانات وشرایط محیط بیرونی را تشخیص دهد وآنان را با امکانات درون سازمان پیوند دهد و اجرای فرامین درون سازمانی را تسهیل نماید ودرنهایت ارتباط سازمان را با بیرون ازآن، بدرستی برقرار سازد. که دراین راستا اولین قدم شناخت محیط وسازمان مربوطه است ومنظور از این شناخت ، شناسایی و بررسی نقاط قوت وضعف است. متاسفانه وجود سوء تعابیر و یا عدم آگاهی وشناخت کافی ازوظایف وحیطه عملیاتی ویا عدم شناخت ازتوانمندیهای تخصصی روابط عمومی درابعاد درون سازمانی وبرون سازمانی ازجمله مشکلاتی است  که باعث شده روابط عمومی درکشورمان با موانع جدی ومتعددی روبرو باشد.همچنین دست اندرکاران روابط عمومی نیز بطور کامل نسبت به مسئولیتهای حرفه ای خود اطلاع واعتقاد لازم را پیدا نکرده اند و یا تخصصهای لازم رادر اینخصوص ندارند.سرانجام اینکه گروههای مرتبط با واحدهای روابط عمومی ازجایگاه ومیدان عمل واختیارات روابط عمومی در ادارات و سازمانها  بی خبرند.

درنظام مقدس جمهوری اسلامی ایران اصالت حرکتها برپایه حمایتهای مردمی استوار است وجلب افکار عمومی بعنوان پایه اصلی هرحرکت محسوب می شود ومتوجه کردن افکار عمومی  به سمت وسوی برنامه ریزی هرسازمان، کاراصلی روابط عمومی ها است.

رسالت تبلیغ در روابط عمومی

 درعصر حاضر قدرت ونفوذ ذهنی دراختیار صاحبان سلاح تبلیغی قرار دارد. آنان هستند که اندیشه ها را می سازند وافکار را به معیار دلخواه،  سامان می دهند.انتقال از شیوه ارتباطات سنتی به روشهای ارتباط جمعی موجود، موجب شده که انسانها درمناطق مختلف درمعرض تهاجم مداوم پیامهای تبلیغی قرار گیرند. تا جایی که به سختی قادرند که خود تصمیم بگیرند. بدین معنا که مراکز فرهنگی، تفکر ساز جامعه بشری امروزه می باشند  با شناخت موقعیت یادشده ضرورت واهمیت بازنگری وبرنامه ریزی جدی درفعالیت های فرهنگی تبلیغی وتجدید نظردرابزارها وشیوه های تبلیغی به خصوص در محیط های فرهنگی، به روشنی احساس می گردد.

تعریف روابط عمومی

کارشناسان روابط عمومی را بدین شکل تعریف کرده اند : روابط عمومی یک زمینه فعالیت است مربوط به روابط سازمانهای صنعتی، شرکتها، مشاغل، دولت، اتحادیه‎هاو یا سایر سازمانها که هریک با مردمی چون کارمندان، مشتریان،سرمایه داران، تهیه کنندگان، اعضا احزاب سیاسی وارباب و رجوع ویا عامه مردم روبرو هستند، کارهای روابط عمومی شامل است برتقویم افکار عمومی، ارزیابی وتفسیر آن به حسب منافع یک سازمان، شناساندن سازمان به مردم مربوط به خود وهمچنین آن مردم به سازمان.

روابط عمومی بخشی ازوظایف مدیریت سازمان است، عملی است ممتد، مداوم وطرح ریزی شده که ازطریق آن، افراد سازمانها می کوشند تا تفاهم وپشتیبانی کسانی را که با آنها سروکار دارند بدست آورند)

وظایف روابط عمومی
 مستندترین شرح وظایف که مورد قبول متخصصین روابط عمومی است درسال 1360 درگردهمایی چند روزه ای که توسط وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی برگزار گردید به شرح زیر تدوین شده است:

الف ـ هدف :
برقراری ارتباط متقابل بین مردم ومسئولین وجلب همکاری وبسط تفاهم عمومی، آگاهی مردم ازعملکرد دستگاه متبوع، آماده نمودن اذهان عمومی دراجرای طرحها وبرنامه ها وایجاد محیط مناسب برای رشد فضائل اخلاقی کارکنان درچهارچوب ضوابط ومعیارهای نظام جمهوری اسلامی ایران.

ب ـ جایگاه روابط عمومی:     

روابط عمومی به دلیل ماهیت خاص خود وضرورت ارتباط مستمر، زیرنظر مستقیم بالاترین مقام مسئول دستگاه متبوع قرار دارد.

ج ـ اصول وظایف روابط عمومی:
1- جمع آوری وتمرکز اطلاعات واخبار مربوط به فعالیتها، اقدامات،طرحها وبرنامه های دستگاه مربوط،  به منظور تنظیم سیاستهای خبری تبلیغاتی واجرای طرحهای انتشاراتی وآماده نمودن اذهان عمومی با توجه به خط مشی کلی ازطریق:
الف ـ شرکت درجلسات مهم دستگاه.
ب ـ ارتباط مستقیم و مستمر با مسئولین.
ج ـ حضور درسفرهای داخلی وخارجی .
د ـ شرکت درگردهمایی ها.
ه‍ ـ دریافت گزارش فعالیتها، طرحها وبرنامه های بخشهای مختلف دستگاه.
و ـ جمع آوری هرگونه اخبار واطلاعات مورد نیاز.
ز ـ ارتباط مستقیم با مردم.
ح ـ ارتباط مستمر با جراید و رسانه های گروهی.
2ـ برقراری ارتباط مستمر با دبیرخانه شورای هماهنگی تبلیغات دولت به منظور ایجاد هماهنگی دراجرای سیاستها وخط مشی های تبلیغاتی جمهوری اسلامی ایران.
3ـ فراهم آوردن حسن ارتباط متقابل بین مردم ومسئولین دستگاه مربوط ازطریق:
الف ـ برگزاری مصاحبه با رسانه های گروهی.
ب ـ برگزاری ملاقات عمومی.
ج ـ برپایی سخنرانیها.
د ـ سفرها ، بازدیدها وملاقاتها.
4ـ برقراری ارتباط با سایر سازمانهای دولتی وغیردولتی درزمان مناسب با کیفیت مناسب .
5ـ ایجاد حسن رابطه بین کارکنان ومسئولین دستگاه مربوطه.
6ـ تهیه وتدوین اخبار، بیانیه ها، اطلاعیه ها، آگهی ها وپیامهای دستگاه مربوطه وترتیب نشر وانعکاس آن در رسانه های گروهی.
7ـ پیگیری انجام به موقع وعده های مسئولین دستگاه مربوط، بمنظور انعکاس نتایج بدست آمده درداخل و خارج ازسازمان.
8-بررسی مطالب مطروحه در رسانه های گروهی ومجامع عمومی،  دررابطه با فعالیتهای مستقیم وغیرمستقیم دستگاه مربوطه بمنظور اطلاع، انعکاس وپاسخگویی درصورت لزوم.
9- حضور درمجلس شورای اسلامی وارتباط با نمایندگان، همراه با معاونت امورمجلس یا بالاترین مقام اجرایی دستگاه مربوط به منظور اشراف واطلاع ازدیدگاههای نمایندگان پیرامون وظایف وعملکرد دستگاه متبوع.
10- انعکاس فعالیتها، برنامه ها و طرحهای دستگاه مربوط به مردم ازطریق:      

 الف:برپائی نمایشگاه.
 ب ـ انتشار نشریه داخلی درچهارچوب قوانین مصوب.
 ج ـ تهیه عکس ، اسلاید و فیلم ازفعالیتهای دستگاه متبوع وایجاد آرشیو سمعی وبصری.
 د ـ انتشار عملکرد دستگاه ذیربط درچهارچوب قوانین مصوب

11- نظارت براجرای امور انتشاراتی دستگاه متبوع.
12- انجام امور خطاطی و طراحی درزمینه های تبلیغاتی، انتشاراتی.
13- ایجاد واداره کتابخانه وآرشیو اطلاعاتی ومطبوعاتی.
14- برگزاری مراسم مذهبی واقامه نماز جماعات وجلسات سخنرانی با هماهنگی وهمکاری انجمن اسلامی دستگاه متبوع.
15- انجام برنامه های فرهنگی ، تبلیغی وهنری با هماهنگی وهمکاری انجمن اسلامی

16-بررسی دیدگاهها وسنجش افکار عمومی، درچهارچوب وظایف محوله وارائه نتایج حاصله به مسئولین دستگاه ذیربط، به منظور اتخاذ روشهای مطلوب وتدوین طرحها وبرنامه ها.
17- تحلیل وتوجیه برنامه های اجرایی، جهت روشن شدن اذهان عمومی.
18- مطالعه، بررسی وبرنامه ریزی های لازم به منظور ارتقاء کیفیت فعالیتهای تبلیغاتی، انتشاراتی، ارتباطی وارشادی دستگاه متبوع.
19- مشارکت وبرنامه ریزی جهت برگزاری همایشها، نمایشگاهها ومیهمانیهای رسمی.
20- ایجاد دبیرخانه شورای مدیران دستگاه مربوط.
21- سخنگوی دستگاه متبوع.
22- انجام سایر امورمربوط،  که برحسب ضرورت ازطریق بالاترین مقام دستگاه ذیربط جهت اقدام، ابلاغ میگردد.

نقش های تعریف شده برای روابط عمومی :
براساس ترکیبی از پژوهش های مربوط به نقش های روابط عمومی چهار نقش اساسی برای آن از سوی کارشناسان و کارورزان روابط عمومی در نظ رگرفته شده است که در ذیل بدان اشاره اجمالی خواهد شد :
الف) تجویزگر متخصص :
تجویزگر متخصص را فرد صاحب اختیار در امور مسائل و راه حل های روابط عمومی تعریف می کنند . این کارشناس  مشکل را تشخیص می دهد و راه حل را تجویز می کند وی همچنین برای برنامه و نتایج آن احساس مسئولیت شدیدی می کند .
ب) کاردان ارتباطی :
این نقش به ندرت مشکل یا راه حل را تعیین می کند . وی تنها راه حل های تجویز شده دیگر مدیران را اجرا می نماید . کاردان معمولاً به دلیل مهارت های ارتباطی اش نظیر نگارش ، ویرایش ، عکس برداری یا طرح و تولید نشریات استخدام می شود .
ج) تسهیل گر ارتباطی :
در حکم میانجی یا واسطه ارتباطی عمل می کند . این کارورزان میان سازمان و گروههای مختلف مخاطب خود ارتباط بر قرار می کنند و اساساً توجه آنها بر مبادله ارتباطات متمرکز است .
د) تسهیل گر فراگرد مشکل گشایی :
بیشتر از سه نقش دیگر در تصمیم گیری در سازمان نقش ایفا می کنند ، به این علت که برای حل مشکلات سازمانی با مدیران در سازمان همکاری می کنند . این کارورز به عنوان راهنما در فراگرد حل مشکل در روابط عمومی عمل می کند و بخشی از مدیریت سازمان محسوب می شوند و حکم مشاور را برای مدیریت ارشد سازمان خود دارند .

ویژگی‌های روابط عمومی کار آمد:
1- عامل بودن به اصول اخلاقی حرفه روابط عمومی. ( منشور اخلاقی سازمان یا وزارت خانه)
2- توجه به روابط عمومی بین‌الملل
انتشار بروشور به زبانهای خارجی، تولید نشریات بین‌المللی، تولید و صدور گزارشهای خبر به کشورهای صنعتی نظیر رویدادهای علمی، نوآوریها، اختراعات، جشنواره‌های قدردانی از مبتکرین، نمونه‌ها و پژوهشگران، ترتیب دادن برنامه‌های بازدید برای خبرنگاران و رهبران فکری کشورهای جهان و سفرای کشورهای مختلف مقیم کشور، ایجاد قفسه‌های رایگان اطلاعات در فرودگاهها و هتلهای بین‌المللی و ترتیب دادن ملاقات خبرنگاران با دست اندر کاران فعالیتهای علمی و فنی
3- قدرت مشاوره مدیریت
شکل دهی هسته‌های مشورتی در زمینه‌های مختلف و بر اساس وظایف تخصصی سازمان نتایج نظر سنجی‌ها، پژوهشها، تماسها، مطالب رسانه‌ها و ....

روابط عمومی کارآمد با تغذیه اطلاعاتی مدیران، ضریب واکنش پذیری آنان را در تصمیم گیری‌های درون و برون سازمانی افزایش داده و به عنوان بازوی مدیریت عمل میکند.
4- کارایی روابط عمومی داخلی
در روابط عمومی ناکارآمد بیشتر گرایش به سمت بیرون از سازمان است در حالی که در روابط عمومی کارآمد، روابط عمومی داخلی از اهمیت نسبتاً بیشتری برخوردار است. چرا که اگر آثار عملکرد روابط عمومی بتواند نیروهای درون سازمان و یا کارکنان سازمان را اقناع کند در کارایی و عملکرد بیشتر آنان، افزایش بهره‌وری سازمانی، جلب و تامین رضایت ارباب رجوع، ایجاد تفاهم بیشتر بین مدیریت و کارکنان و افزایش همیت سازمانی موثر واقع خواهد شد. و در واقع و در نهایت هر یک از کارکنان را به مبلغی برای سازمان تبدیل خواهد کرد.
اقداماتی نظیر  : راه‌اندازی قفسه‌های رایگان اطلاعات برای کارکنان، برگزاری نمایشگاه برای کارکنان، انتشار نشریات ادواری داخلی، اجرای برنامه‌های بازدید برای کارکنان و خانواده‌های آنان، برگزاری جلسات گفتگو و بحث آزاد بین کارکنان و مدیریت، انجام نظر سنجی در باره موضوعات درون سازمان و ...
5-برنامه‌ریزی برای رهبران فکری
روابط عمومی کارآمد با برنامه‌ریزی ویژه برای رهبران فکری میتواند کانون انتشار افکارعمومی را هدایت کتد. انتشار بولتن اطلاع رسانی ویژه، ترتیب دادن برنامه‌های بازدید از طرحها، حضور مسئولان سازمان در بین آنها و دعوت از آنان برای شرکت در مراسم افتتاح طرحهای بزرگ.
6-استفاده اصولی از رسانه‌ها
راه‌اندازی اتاق خبرنگاران در مجموعه یک روابط عمومی کارآمد برای دسترسی آسان و بهتر آنان به اطلاعات سازمان میتواند به توسعه ارتباطات رسانه‌ها و روابط عمومی کمک کند.
7- کلان نگری در انجام وظایف وتاثیر گذار بودن
هدف از روابط عمومی صرفاً انجام چند وظیفه خاص نظیر: تولید و ارسال خبر به رسانه‌ها، نصب پلاکارد و پوستر انتشار بروشور و برگزاری نمایشگاه و ... نیست. بلکه هدف عمده تاثیر گذاری بر روند تصمیمات در درون سازمان و حتی بیرون سازمان و سهیم شدن در جریان تصمیم سازی است.
8- دوسویه بودن جریان مبادله پیام و توجه به بازخورد
الگوی ارتباط مشارکت آمیز ضرورت مشارکت مردم در تصمیمات و برنامه‌ریزیها مورد توجه قرار میگیرد و سعی میشود تا با کاربرد شیوه‌های مختلف علمی واکنش پیام گیران در مقابل پیامها اندازه‌گیری و ارزیابی شود.

9-داشتن برنامه عمل و اصالت برنامه‌ریزی
اصولاً یکی از ارکان روابط عمومی، برنامه ریزی است. روزمرگی و کار را به دست زمان سپردن نمود روابط عمومی ناکارآمد است. تهیه و تدوین برنامه‌های کوتاه مدت، میانمدت و بلند مدت.  برنامه عمل سالانه روابط عمومی، کلیه عملیات ممکن برای اجرا در طول یک سال را مورد توجه قرار میدهد. شناسایی مخاطبان، تعیین اهداف روابط عمومی براساس اهداف سازمان و تعیین پیامهای روابط عمومی و تهیه پیش نویس برنامه‌ها و مشورت با مسئولان مراحل اساسی برنامه‌ریرزی است. هر فعالیتی باید تقویم جداگانه داشته باشد. همانند مصاحبه‌ها، ملاقاتهای مردمی، مناسبتها، مراسم، نمایشگاهها، انتشارات، سخنرانیها و ...
10- اطلاع یابی
افکار سنجی، نظام پیشنهادها ( برای آگاهی از نقطه نظرات اصلاحی کارکنان و اقشار مختلف مردم) بجای شیوه سنتی و ناکارآمد جمع‌ آوری پیشنهادها از طریق صندوق‌های نصب شده در ساختمانها. تحلیل محتوای مطبوعات و تحلیل تماسها و مکاتبات مردمی.
11- اولویت ارتباطات مردمی
هنر و علم مردم داری، برگزاری جلسلت پرسش و پاسخ بین کارکنان و مدیریت و اقشار مختلف مردم به ویژه مخاطبان خاص سازمان، مدیریت و برگزاری جلسات بحث آزاد به همین شکل، حضور غیر رسمی مسئولان در بین کارکنان از جمله به هنگام صرف ناهار و یا اقامه نماز یا در بین مخاطبان خاص.راهنمایی صحیح ارباب رجوع،راهنمایی حراست کافی نیست. با استفاده از رایانه میتوان درمبادی ورودی سازمان بسیاری از نیازهای اطلاعاتی ارباب رجوع پاسخ داده شود. و به شکل صحیح آنانرا هدایت کرد.
روابط عمومی در طبقه همکف و نزدیکترین مکان برای دسترسی مخاطبان مستقر گردد.
12-سازماندهی و مدیریت علمی
13- توانمندی تولید فرآورده‌های فرهنگی
14-ایفای نقش در قالب نهاد مدنی

خلاصه تعریف روابط عمومی کارآمد

روابط عمومی کارآمد، یک روابط عمومی است که با سازماندهی مناسب تشکیلاتی و مدیریت علمی در قالب برنامه عمل مشخص، ضمن رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای روابط عمومی و ارائه اطلاعات مشاوره‌ای به مدیریت اداره یا سازمان برای نفوذ در افکار عمومی و هدایت آن، افزون بر برنامه ریزی ویژه برای رهبران فکری، به شکل اصولی رسانه‌ها را در خدمت گرفته و به اصل اطلاع‌ یابی اهمیت ویژه داده و از طرفی با توسعه فعالیتهای افکارسنجی و ارتباطات مردمی و تولید فرآورده‌های فرهنگی سعی دارد جریان مبادله پیام بین سازمان و مخاطب را دو سویه کرده و بازخورد لازم را در جریان ارتباطی خود با مخاطبان در ابعاد درون سازمانی، ملی و بین‌المللی ایجاد کرده و ازاین طریق آثارکلان و تاثیرگذارمثبت،در سطح سازمان و برنامه‌های توسعه ملی ایجاد کند. وبا گرایش بیشتر به سمت مردم در هیئت وکیل مدافع مردم و مدعی‌العموم ظاهر شده و به صورت یک نهاد مدنی حامی و پاسدار افکارعمومی درآید. روابط عمومی کارآمد علاوه بر زیر نظر بالاترین مقام سازمان بودن از هیچ کلمه پیشوند و پسوند دیگری استفاده نمیکند .

منابع و ماخذ:

1- محبی ،محمد،هنر مردم داری ؛نگاهی به نقش روابط عمومی کارآمد در سازمانها تهران ،1384

2- فلاحی ،کیومرث ،مدیرت خوشنامی (با همکاری عبدا.. اسکویی ومحمد مجدی نسب)تهران ،1384

3-میرسعید قاضی -درسنامه روابط عمومی. تألیف پائولا مارتنز کوهن، ترجمه سید محمود هاشمی ، تهران ،1384

4--زارعیان ،داود ،ویژگیهای اطلاع رسانی در روابط عمومی ،پیام ،رسانه ،مخاطب،تهران 1386

5-نقش روابط عمومی در ایجاد بهره وری - مجله روابط عمومی

6-فن روابط عمومی، تألیف کلر آستین، ترجمه و تدوین گروه کارشناسان ایران     

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

نوشته: هوشمند سفیدی (مدیر مسئول روزنامه آرمان روابط عمومی) 

بررسی نقش روابط عمومی در فرآیند توسعه جامعه، یکی از موضوعات اساسی در مطالعات مربوط به این حوزه است.

متاسفانه علی رغم تاکیدات زیاد صاحبنظران این حوزه بر نقش بنیادی روابط عمومی در توسعه، هنوز آثار و ادبیات قابل اتکایی در این خصوص وجود ندارد.

لذا به نظر می رسد اهتمام خاص برای پرداختن به موضوع لازم است.

در این مقاله، تلاش می شود تا صرفاً گام اول برداشته شود، امید آنکه اندیشه مندان روابط عمومی، قلم فرسایی لازم را در این خصوص داشته باشند.

توسعه چیست؟

با توجه به شناختی که از روابط عمومی در نزد صاحبنظران این حرفه وجود دارد، ابتدا به تبیین مباحث توسعه و انگاره های اساسی آن می پردازیم. " توسعه" از لحاظ لغوی به معنی فراخی و وسعت دادن و بهبود است. یکی از آراء مهم در تبیین مفهوم توسعه، آن را نوعی تغییرات اجتماعی می داند که در سه سطوح اجتماعی، ارزشی و سیاسی رخ می دهد.

مجموعه این تغییرات باید به بروز وضعیت هایی جدید در زمینه رشد تولید، بهبود سلامت عمومی و افزایش میزان امید به زندگی، رفاه مادی بیشتر، ارتباطات گسترده تر و پیچیدگی اجتماعی بیشتر، جایگزینی روابط افقی مبتنی بر مذاکره و چانه زنی به جای روابط عمودی و مبتنی بر اقتدار و حاکمیت قانون منجر شود که در نهایت، گسترش حق انتخاب را بر افراد جامعه ضمانت می کنند.

نظریة مهم دیگری، "توسعه" را به معنای "امکان دسترسی مردم به فرصت های مناسب و پایدار برای ارتقای سطح زندگی خود و دیگران" معنی می کند. در این نظریه، توسعه صرفاً به معنای بهبود زندگی مادی نیست که انسان صرفاً خوب بپوشد، خوب بنوشد، خوب بخورد و خوب سفر کند، بلکه توسعه واقعی زمانی اتفاق می افتد که انسان بتواند خوب فکر کند، محترم باشد، آزاد باشد، در مسیر کمال و تعالی قدم بردارد، تشویق شود و در تصمیم گیری های مؤثر فرصت مشارکت پیدا کند، مشارکتی که نه تنها نخبگان، بلکه مردم عادی را نیز در بر گیرد و مبتنی بر "آگاهی راستین" باشد.

"امیل دورکیم" جامعه شناس فرانسوی، جامعه توسعه نیافته را، جامعه اخلال مند، ناهماهنگ و نامتعادل می داند و بر این باور است که در یک جامعه توسعه نیافته، بی نظمی اجتماعی، محصول عدم تعادل و نقصان همدردی و یا همفکری بین اعضای یک جامعه است و نشانه های آن را گسترش طلاق، فحشاء، بی عدالتی، فقر، فرار از خانه، مهاجرت، ایدز و روابط اجتماعی ناسالم بر می شمرد که نشانه های یک جامعه بیمار هستند، همانند تب که نشانه بیماری انسان است.

با توجه به مطالب عنوان شده، می توان نتیجه گرفت که توسعه یعنی فاصله گرفتن از یک وضعیت به وضعیتی جدید است که متضمن بهبود بوده و کیفیت زندگی افراد جامعه را در زمینه های مادی و معنوی ارتقاء می دهد.

روابط عمومی چیست ؟

روابط عمومی یک وظیفه برجسته مدیریتی است که هدف آن کمک به حل مسائل یک سازمان و گروه‌های اجتماعی مرتبط با آن است. بی تردید تحقق این هدف، زمانی ممکن است که ابتدا روابط عمومی، اطلاعات مناسبی از لحاظ کمّی و کیفی در اختیار مدیران جامعه و گروه‌های اجتماعی قرار دهد، سپس تلاش کند تا حجم اطلاعات و کیفیت آن بدون دستکاری و حاوی حقیقت، شفافیت و دقت باشد تا فهمی که هر یک از طرفین از طرف مقابل بدست می آورد، یک فهم واقعی باشد؛ چنانکه این روند بدرستی انجام پذیرد، می‌توان گفت روابط عمومی نقش خود را برای تحقق روند مذکور ایفا کرده است.

نقش روابط عمومی در توسعه

پس از آنکه درباره نقش روابط عمومی در توسعه مفهوم و روابط عمومی بحث شد، اینک باید پرسش اصلی این نوشتار را طرح کرد که آیا روابط عمومی می تواند به تحقق توسعه کمک کند؟
به یقین پاسخ به این پرسش، زمانی ممکن است که ابتدا این پرسش را پاسخ دهیم که اصولاً کدام روابط عمومی می تواند به توسعه کمک کند و باز در حالی که ما از نقش روابط عمومی در توسعه بحث می‌کنیم، نظریاتی را به یاد آوریم که روابط عمومی را ذاتاً ضد توسعه به ویژه در بُعد معنوی توسعه می‌دانند. زمانی که افراد سرشناس مثل "یورگن هابرماس" فیلسوف و جامعه شناس آلمانی با یک دید انتقادی، روابط عمومی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد، می گوید : "عقیده آگاه سازی، اطلاع رسانی به مردم به وسیله کارشناسان روابط عمومی، به سمت پذیرش پیام و دستکاری افکار عمومی تغییر جهت داده است.

این دیدگاه، برداشتی از روابط عمومی است که بی تردید، ضد توسعه بوده و پیوندهای توسعه نیافتگی را تعمیق می بخشد.

اینجا، این پرسش پیش می آید که کدام نوع روابط عمومی می تواند در خدمت توسعه بوده و معرف دیدگاه‌های "روابط عمومی توسعه" و "روابط عمومی حامی توسعه" باشد و اگر ما دیدگاه "هابرماس" را بپذیریم، باز می توانیم از" روابط عمومی" توسعه صحبت کنیم؟
در پاسخ باید گفت، دیدگاه های "هابرماس"، گویای آن است که نوعی از روابط عمومی وجود دارد که با آنچه که در ابتدا از توسعه مطرح کردیم، مغایرت دارد، چرا که گفت و شنود را توسعه نمی دهد، اطلاعات را تحریف می کند، مشارکت مصنوعی ایجاد می کند، صرفاً مبلغ مدیران است و ...
پس می توان نتیجه گرفت روابط عمومی در یک شکل واقعی و بدون تحریف و آنچه که امروز از آن به عنوان یک علم و حرفه یاد می شود، می تواند در خدمت توسعه باشد. برای تنویر بحث مایلم تفکیکی بین "روابط عمومی لی" و "روابط عمومی برنیز" داشته باشم.

در سال ۱۹۰۶ "ادوارد. لی" روابط عمومی را بنا نهاد، در "اعلامیه اصول"از صداقت، صراحت، شفافیت، دقت و متفاوت بودن روابط عمومی از تبلیغات سخن راند، در حالی که وقتی "ادوارد. برنیز" که در سال ۱۹۱۵ ، دیدگاه های خود را در خصوص روابط عمومی منتشر کرد و به عنوان بنیانگذار روابط عمومی مدرن مطرح شد، از توانایی دست اندرکاران روابط عمومی برای خلق رضایت سخت گفت و مهندسی انسانی را مطرح کرد و گفت : "متخصصان روابط عمومی می‌توانند با استفاده از توانایی های خود، مردم را به هر سویی که بخواهند، سوق دهند".

من بر این باورم که انتقاد "هابرماس" ، متوجه "روابط عمومی برنیزی" است و روابط عمومی واقعی نه تنها زمینه ساز توسعه، بلکه باز کننده درها به روی توسعه است.

با این توضیح، مایلم بحث را با نوع شناسی" گرونیک" از الگوهای روابط عمومی بسط دهم.

"جیمز گرونینگ" چهار نوع الگو و مدل از روابط عمومی ارائه می کند:

1)      "روابط عمومی انتشاراتی، تبلیغاتی" با هدف ایجاد انگیزه و ترغیب

2)       "روابط عمومی اطلاع رسانی عمومی" با هدف انتقال و انعکاس اطلاعات سازمانها به مردم

3)      روابط عمومی دو سویه با هدف ایجاد آشتی، حل اختلاف و جلب موافقت گروه های اجتماعی به نفع سازمان

4)   روابط عمومی دو سویه همسنگ با هدف کمک به رفع مشکلات سازمانها و گروه های اجتماعی مرتبط با آنها، به گونه ای که منافع هر دو طرف به طور همتراز تامین شود.

همانطور که از عناوین الگوها می توان دریافت، هیچیک از سه الگوی اول نمی توانند به توسعه کمک کنند، چرا که یا کاملاً یکسویه هستند (الگوهای اول و دوم) و یا نهایتاً به نفع یک طرف ارتباط، فکر وعمل می‌کنند و مردم که هدف نهایی توسعه است، فاقد جایگاة واقعی در این مدلها هستند. پس نتیجه می گیریم که تنها روابط عمومی برتر و دوسویه همسنگ است که می تواند در خدمت توسعه باشد و به عبارتی می توان آن را "روابط عمومی توسعه" یا "روابط عمومی حامی توسعه" نام نهاد.

نحوه کمک روابط عمومی به توسعه

با این مقدمه، اگر بپذیریم که روابط عمومی می تواند در "توسعه" جامعه، موثر واقع شود، این پرسش مطرح می شود که اصولاً این نقش، چگونه و از طریق کدام کارکردها ممکن است؟
به طور کلی و با توجه به مباحث زیادی که در خصوص نقش رسانه‌ها و وسایل ارتباط جمعی و یا به طور کلی نقش ارتباطات در توسعه مطرح شده است، می توان نقش روابط عمومی را در توسعه و یا وظایف "روابط عمومی توسعه" را به شرح زیر عنوان کرد :

1-      نشر دانش و توسعه آگاهی

نقش روابط عمومی را در جامعه کنونی که به نظر می رسد در بین عناوین متعدد اطلاعاتی به آن، باید "جامعه دانش" را به نقل از "پیتر دراکر" ، شایسته‌تر دانست، دانش مداری و دانش گستری عنوان کرد که حاصل آن توسعة آگاهی در جامعه است. روابط عمومی این نقش را به طرق مختلف و از طریق کاربرد تکنیک های اختصاصی و عاریتی انجام می دهد.

برای مثال ارسال خبر یا تولید خبرنامه، جلوه هایی از نشر دانش در روابط عمومی هستند که باید مبتنی بر اصول روابط عمومی، حاوی صراحت، صداقت، مبتنی بر تحقیق، غیر جانبدارانه، واقعی و در خدمت اهداف متعالی جامعه و انسانها باشد.

همچنین باید در نظر داشت که "آگاهی" مورد نظر روابط عمومی که می تواند برای توسعه، راهگشا و مفید باشد، آگاهی انتقادی، واقعی و محصول گفت و شنود بین مدیران و گروه های اجتماعی از یکسو و گروه های اجتماعی مختلف و متعدد با هم از سوی دیگر در یک فضای آزاد، همسنگ و برابر است که بی تردید در آن، هر دو طرف گفت و شنود، حق اظهار نظر داشته و استدلال و عقلانیت، معیار پذیرش دیدگاه‌های طرفین است.

نتیجه مهم این کارکرد، زمینه سازی فکری و فرهنگی برای اجرای برنامه‌های توسعه است.

2-      توسعه تحلیل و مطالعات افکار عمومی

بر اساس یک نظر معروف، فاصله بین کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته، صرفاً یک نقطه است و آن اینکه هر جا "تجلیل" اصالت دارد، نشانة توسعه نیافتگی و هر جا که "تحلیل"حاکم باشد، نشانة توسعه یافتگی است. از طرف دیگر احترام گذاشتن به انسانها که محور توسعه هستند و به ویژه افکار آنان و بهره برداری از آرای مردم در تصمیم سازیها و تصمیم گیریها، در گرو عملکرد روابط عمومی در زمینه مطالعات افکار عمومی به شیوه های علمی و انتقال و تاکید بر توجه به آنها در نزد مدیران است.

3-      جلب مشارکت مردمی و اصلاح سیاستها و عملکرد مدیریتی

یکی از رموز توفیق سیاستهای توسعه در هر جامعه‌ای، مشارکت مردم در فرآیند توسعه است.

یکی از توانمندیهای ارزنده روابط عمومی ، توان جلب مشارکت مردمی است که از طریق توسعه شناخت، معرفی راه های مشارکت، ارتباط دادن موضوع مشارکت به منافع فردی و گروهی مشارکت کنندگان و هدایت آنان به سمت توجه به اطلاعاتی که این امر را ممکن می‌سازد، به دست می آید. روابط عمومی در شکل آرمانی خود، "مشارکت واقعی" را ایجاد می کند و از هر گونه کمک به ایجاد "مشارکت مصنوعی" و احتمالاً "گزینشی" خودداری می‌کند.

از طرف دیگر، با مطالعه مستمر بازخورد عملکرد مدیران و انتقال آن، همواره می کوشد تا با رعایت یکی از قوانین طلایی روابط عمومی تحت عنوان "قانون مراقبت از رفتار مدیران" ، در صدد اصلاح سیاستهای مدیریتی و مدیران جامعه باشد که محصول این کارکرد را می توان "بازتابندگی توسعه‌ای" نام داد، به این ترتیب که مدیران جامعه می توانند همواره از طریق روابط عمومی، عملکرد توسعه را مجدداً مشاهده و نقاط ضعف و قوت را بررسی کنند.

4-      کاهش شکاف ها و نابرابریهای اطلاعاتی

یکی از نکات راهبردی در روابط عمومی آرمانی، فراموش نکردن گروه های اجتماعی حاشیه‌ای است. گروه های حاشیه‌ای، در برابر گروه های اجتماعی کلیدی قرار دارند. گرچه توجه به اثر بخشی بر اساس هدف گذاری و اولویت شناسی انجام می پذیرد و بر اساس آنها، گروه های کلیدی در پیکار ارتباطی مشخص می شوند. لیکن در پیکار ارتباطی، تعیین گروه های حاشیه ای و برنامه ریزی ویژه برای قدرت بخشی به آنها ضروری است. به عبارت دیگر، توجه به گروه های مخاطب کلیدی، نباید به حاشیه رانی گروه های مخاطب غیر کلیدی منجر شود. این رویکرد را می توان یک رویکرد عدالت گرایانه در کار روابط عومی دانست و آن را به ضرورت کاهش نابرابریهای اطلاعاتی نیز تعمیم داد.

بنابراین، یکی از وظایف بسیار مهم روابط عمومی در برنامه های توسعه، رساندن اطلاعات به کلیه بخشهای جامعه است تا همگی آنها فرصت مداخله و مشارکت در توسعه را داشته باشند.

افزون بر آن، رفع شکاف های اطلاعاتی نیز ضروری است. "تیکور" ، "دونووور" و "اُولین" در بیان فرضیة "شکاف آگاهی" یا اطلاعات، مفهوم شکاف را این گونه تعریف می کنند : "به همراه افزایش انتشار اطلاعات رسانه های جمعی در یک نظام اجتماعی، بخش هایی از جمعیت که پایگاه پایینی دارند، اطلاعات را کسب می کنند و در نتیجه، شکاف آگاهی میان این دو بخش، به جای کاهش، افزایش می یابد." از اولین کسانی که این موضوع را در پژوهش های ارتباط جمعی و روابط عمومی مورد بحث قرار دادند، "هایمن" و "شیتسلی" بودند که اصطلاح "بی خبران همیشگی" را در مورد کسانی که به خود اجازه آگاه شدن نمی دهند، ابداع کردند."

بنابراین روابط عمومی می تواند با غلبه بر "حاشینه نشینی اطلاعاتی" و فعال سازی حاشیه رانده شدگان اطلاعاتی، کل جامعه را در متن برنامه های توسعه قرار دهد.

همانطور که "آنتونی گیدتز" جامعه شناس آلمانی مطرح می کند، از آثار مدرنتیته، یکی "دور گزینی" است که بر اساس توسعه روابط به شکل غیر فیزیکی و ارتباط الکترونیک مد نظر قرار می گیرد و دومی "نهفتگی زایی" است که روابط اجتماعی را از زمینه های محدود نزدیک به زمینه های نامحدود مکانی و زمانی سوق می دهد ، باید برای کمک به روند توسعه، ابزارهای مناسبی را بکار گرفت. مثلاً استفاده صرف از سایت برای ارتقای سلامت عمومی در جامعه‌ای مثل ایران، دامن زدن به شکاف آگاهی است و باید به اطلاع رسانی محلی مثل استفاده از "مروج سلامت" و یا رسانه های سنتی روی آورد.

علاوه بر کارکردهای یاد شده، ایفای نقش مؤثر در مدیریت بحران را نیز به این فهرست اضافه کرد.

نتیجه گیری

با توجه به آنچه در ابتدای این بحث به عنوان بعضی از نتایج توسعه مطرح شد، مثل رشد اقتصادی، ارتقای سلامت عمومی، حاکمیت روابط افقی، جایگزینی روابط مبتنی بر مذاکره به جای اقتدار، امکان تفکر، احساس کفایت و شایستگی، آزادی، مشارکت واقعی، کرامت داشتن و ... و نیز با توجه به مواردی که به عنوان زمینه های کمک روابط عمومی به توسعه مطرح شد، همچون نشر و توسعه آگاهی و فرهنگ سازی، توسعه تحلیل و مطالعات افکار عمومی، جلب مشارکت مردمی و اصلاح عملکرد مدیریتی و کاهش نابرابریهای اطلاعاتی و قدرت بخشی به حاشیه رانده شدگان اطلاعاتی که در نمودار شماره یک آمده است، می توان نتیجه گرفت که روابط عمومی در رسیدن به هر یک از نتایج می تواند کمک های خود را بروز دهد. برای مثال اگر یکی از نتایج توسعه را دستیابی به ارتقای سطح سلامت عمومی و افزایش "میزان امید به زندگی" بدانیم، مکانیسم کمک روابط عمومی را این گونه تبیین می کنیم.

می دانیم که خمیر مایه هر تصمیم گیری که نهایتاً به رفتار منجر می شود، آگاهی و اطلاعات است. اگر جامعه مفروض، دارای آگاهیهای کافی در زمینه اهمیت و نحوة حفظ سلامت خود باشد، به گونه‌ای که بر اساسی یکی از قوانین طلایی روابط عمومی به نام "قانون طلایی گفتمان"، نشر دانش و آگاهی رسانی در حد کفایت باشد، می توان امیدوار شد که اعضای آن جامعه، توانمندی لازم را برای حفظ خود در برابر تهدید کننده‌های سلامت دارند. آنگاه روابط عمومی می تواند با بهره گیری از "نظریه وضعیتی در روابط عمومی" به جلب مشارکت عمومی برای رسیدن به این هدف اقدام کند و با توسعه تحلیل و مطالعات افکار عمومی، دلایل ضعف آگاهی و عدم مشارکت ها و وضعیت "حاشیه رانده شدگان" یا محروم ماندگان از دریافت آگاهیها را دریافته و آنها را در اصلاح عملکرد مدیران سلامت جامعه بکار گیرد. در چنین وضعیتی است که می توان به کمک روابط عمومی برای حصول یکی از نتایج توسعه دل بست، به شرطی که دست اندرکاران روابط عمومی نیز در استفاده از شیوه ها و تکنیک هایی که از طریق آنها در پی کمک به فرآیند توسعه هستند، اهداف و نتایج توسعه را مد نظر داشته باشند. برای مثال حصول به نتیجه یاد شده بر اساس استفاده از ابزارهای نامناسب و یا شیوه های اقتدار گرایانه ممکن نیست

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

هادی کمرئی (مدیر کل روابط عمومی بانک توسعه تعاون)

 امروزه فناوری های اطلاعاتی مرزهای فکری و عملی را در جوامع سنتی متحول و زمینه مناسبی برای رشد اندیشه، خلاقیت و پویایی بخشیدن به کسب و کار فراهم کرده‌است.

تلاش‌های بشر برای بهینه کردن امور کسب و کار در همه عرصه ها و فعالیت‌های جاری و درازمدت بدون بهره‌برداری از فناوری اطلاعات تقریباً غیرممکن شده است.

از سویی دیگر گذار از عصر صنعتی و ورود به عصر ارتباطات و اطلاعات نتایج جالب توجه و عمیقی در سازمان‌ها برجای گذاشته است.

سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی همواره در  فرآیندهای گذار بیشترین و  اولین تأثیرها را می‌پذیرند و خود را با تغییرات هماهنگ می‌سازند زیرا همگامی با فرآیندهای رقابتی برای آن ها یک نیاز اساسی به شمار می رود.

نظام‌های بانکی به عنوان نهاد‌هایی که با موضوع توسعه در ابعاد جهانی، اقتصاد خدماتی دانش محور و فناوری اطلاعات ارتباط مستقیم دارند ، خواه ناخواه برای تطبیق خود با شرایط بازار و عقب نماندن از رقابت بسیار سخت در ارایه خدمات به مشتریان، چاره‌ای جز  گرویدن به جنبش کاربردی کردن فناوری اطلاعات در خدمات بانکداری ندارند.

حاصل این تلاش همه جانبه برای نظام بانکی رسیدن به مفهوم جدیدی برای عصر اطلاعات است به نام بانکداری الکترونیک که خود به مفهوم جدیدی ازروابط عمومی در بانکداری یعنی روابط عمومی الکترونیک منجر شده است ؛ پدیده ای که در شرایط کنونی نه تنها یک ضرورت که یک الزام غیر قابل انکار است .

 تعریف روابط عمومی الکترونیک

روابط عمومی الکترونیک، روش به کار گرفتن فناوری جدید ارتباطی و رسانه های نوین اطلاع رسانی برای ارایه خدمات منطبق برخواسته ها و نیازهای مخاطبان به طور لحظه ای (online) به منظور تحقق بخشیدن به هدف های روابط عمومی است.

  ضرورت و اهمیت روابط عمومی الکترونیک

 با توجه به ویژگی های عصر جدید و ضرورت سرعت بالای نقل و انتقال اطلاعات و با توجه به پویایی و تغییر و تحول سریع روندهای مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و شکل گیری پدیده جهانی شدن و کمرنگ شدن عنصر مکان و جغرافیا، توسعه روابط عمومی الکترونیک یک ضرورت تام است. در مجموع عوامل مختلفی این ضرورت را عینی ساخته که برخی از آنها عبارتند از:

1-    افزایش حجم اطلاعات مورد تقاضای مردم.

2-    افزایش خدمات قابل ارایه به مردم.

3-    تقویت روند شکل گیری رسانه های تعاملی.

4-    توسعه روزنامه نگاری الکترونیکی.

5-    ویژگی های جدید بازار، استفاده از مخابرات و الکترونیک در تجارت.

6-    رشد و شکل گیری موسسات مشاور.

7-    گسترش و ارتقای نیازها، خواسته ها و انتظارات مخاطبان متناسب با شرایط روز.

8-    افزایش سرعت اطلاع رسانی.

 کارمندان بانک و روابط عمومی الکترونیک

یکی از چالش های اساسی مدیران بانک ها در پیاده سازی موفقیت آمیز روابط عمومی الکترونیک چالش هایی است که آنها در مواجه با کارمندان پیش رو دارند. کارمندانی که به شیوه های سنتی عادت کرده اند و اکنون باید خود را با روش ها و ابزارهای جدیدی هماهنگ سازند . همانطور که می دانید هر روش و ابزار جدیدی با خود فرهنگ و نیازهای جدیدی به همراه دارد و برای مثمر ثمر واقع شدن در جریان اهداف و برنامه های سازمان ضروری است که فرهنگ برخورد و استفاده مناسب از تکنولوژی های جدید در میان کارمندان گسترش یابد . این کار از طریق آموزش های متناوبی صورت می گیرد که فراخور زمان به کارمندان ارایه می شود.

تمام این کارها به دلیل نقش جدیدی است که انسان و تکنولوژی به عنوان مکمل یکدیگر پیدا کرده اند. گسترش فرهنگ تکنولوژی پذیری در میان کارمندان و به ویژه کارمندان روابط عمومی در بانک ها باعث تعالی جایگاه سازمان آنها در میان مردم شده و ذهنیت مثبتی در اذهان بر جای می گذارد. کارمندان روابط عمومی الکترونیک در پاسخگویی به نامه های الکترونیکی، نمابر ها، تلفن ها، اطلاع رسانی از طریق سایت بانک و... نهاست سرعت و دقت را به خرج خواهند داد تا مراجعه کننده تمامی اطلاعات مورد نظرش را به دست آورد. در اختیار داشتن کارمندان علاقه مند و حرفه ای می تواند شما را در بهره برداری از قوه خلاقیت آنها یاری دهد.

 روابط عمومی الکترونیک هویت مجازی بانک

توسعه فناوری اطلاعات و دنیای وب، عرصه های جدیدی را برای رقابت بین سازمان ها و از جمله بانک ها گشوده است. از این رو تمامی سازمان ها باید در دنیای مجازی به دنبال کسب اعتبار و هویت تازه ای باشند که اصول و چارچوب های کاری آن با دنیای واقعی متفاوت است.در صورت پر رنگ بودن نقش و هویت مجازی بانک شما در عصر اطلاعات و ارتباطات وجود جایگاه آن نیز بالاتر و پر اهمیت تر خواهد شد. وِیژگی دنیای کسب و کار مجازی در این است که دست یابی به شهرت و هویت مطلوب ممکن است در چندین سال حاصل شود. ولی از دست دادن اعتبار در عرض چند دقیقه صورت خواهد گرفت. روابط عمومی الکترونیک در بانک ها به عنوان اولین واحدی که مردم در دنیای مجازی به هنگام ارتباط، ابتدا با آن برخورد می کنند می تواند نقش تعیین کننده و بسیار مهمی را در طراحی و ایجاد یک ذهنیت شایسته و مناسب حال بانک به انجام برساند.

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

احمد یحیایی ایله ای (دکترای ارتباطات)

یک سازمان دارای طبقه‌بندی‌های اداری، چارت‌های سازمانی، قسمتهای مختلف و اهداف و خطی‌مشی‌ها، دستورالعمل‌ها و بسیاری موارد دیگر است. که مسلماً برای مشتریان وبزرگی سازمان و قسمت های مختلف آن اهمیت ندارد بلکه می‌خواهند کسی مشکلاتشان را حل نماید. سازمان مشتری مدار سازمانی است که هدف آن پیش‌گرفتن درخواست‌ های مشتریان در مسایلی که بیشترین ارزش را برای آنها داراست می‌باشد و رضایت مشتری را سرمایه خود و ضامن برگشت سرمایه سازمان می‌دانند. ارائه خدمات به مشتری همواره سرلوحه تفکرات و برنامه‌ریزی‌ها می‌باشد و در زندگی و مشکلات موجود برای کسانیکه مسئول راضی نگه داشتن مشتری هستند تغییر و بهبود حاصل می‌نمایند .

و سازمانی که نتایج عملکرد آن براساس انتظارات و خواست ‌های مشتریان سنجیده می‌شود. ملاک واقعی ارزش یک شرکت از نظر جامعه و صاحبان آن رضایت مشتری است و بدون این هیچ کسب و کاری نمی‌تواند ادامه حیات داده و ایجاد شغل نموده و یا زندگی کسانی را که در آن کار کرده و به مردم خدمت ارائه می‌دهند تأمین نماید.یک سازمان مشتری مدار بدون ایجاد ارتباط مناسب با مشتریان خود نمی‌تواند موفقیتی حاصل کند و در دنیای امروز که دنیای کیفیت محور مشتری مدار است، مشتری هدف کار و مشتری گرایی زیربنای کلیه فعالیت‌های تجاری و اقتصادی خواهد بود. در این راستا جذب کارکنان مشتری مدار که ویژگی‌های بارز ارتباطات انسانی را در رفتار خود لحاظ کرده باشند ضروری است.

 ویژگیهای سازمان های مشتری مدار

• هر عضوی از آن مفهوم مشتری مداری و رضایت مشتری را بخوبی درک کرده باشد.
• به طور صحیح عمل نماید.
• مفهوم خدمات را به طور جامع درک کرده باشد .
• شکایت و اشکالات وارده را بطور دقیق و در اسرع وقت رفع کند.
• آموزش و فراگیری مستمر موجب رشد می‌شود و کارکنان را تبدیل به منابع رقابتی می‌کند. ارتقاء و ایجاد توانمندی اگر با ابتکار و ابداع همراه شود سرمایه لایتناهی در سازمان به وجود می‌آورد که در صورت تغییرات سریع سازمان دچار بحران نخواهد شد.
• انعطاف پذیری برای هرگونه تغییر در واقع نوعی تخصصی‌شدن فعالیت‌ها است که موجب بقای سازمان و رضایت مشتری می‌شود.

مدیر مشتری مدار
ارتباطات مؤثر بین کارکنان ضامن کیفیت مطلوب است، عموماً برای اجرای یک پروژه تقسیم وظایف مقدم بر ایجاد ارتباطات مؤثر بین افراد قرار می‌گیرد در نتیجه روابط بطور نامطلوب گسترش یافته ، اشتباهات بروز و نهایتاً اهداف اصلی گم خواهند شد. بنابراین باید قبل از شروع هر پروژه کارکنان را نسبت به اهمیت روابط متقابل در انجام وظایف و مسئولیت‌ محوله، برای حصول نتیجه مورد انتظار آگاه ساخت.

بدین ترتیب است که هرکسی متوجه نقش و تأثیر فعالیت‌های خود بر کار سایرین شده و می‌توان با تغییر کانون توجه افراد از عملکرد انفرادی به کار گروهی توقعات کارفرما را ارضاء و همه افراد را برنده تلقی نمود. آگاه سازی کارکنان از وظایف یک مدیر مشتری مدار می‌باشد.

پیش ازاین خصوصیات یک سازمان مشتری مدار مورد بررسی قرار گرفته است. بطور کلی یک مدیر که به اصول یک سازمان مشتری مدار معتقد باشد و دارای صبر فراوان ، تواضع ، انتقادپذیری ، آراستگی ، راستگویی و صداقت ، مطلع از خدمات سازمان و شنونده و پاسخ دهنده خوب جهت مشکلات مشتریان و ... را می‌توان یک مدیر مشتری مدار محسوب کرد.

مدیران هر سازمان از هسته‌های اصلی آن محسوب شده و باید خصوصیات و ویژگیهای مشتری مداری را در خود تقویت نمایند.

ویژگیهای مدیران مشتری مدار

• 
  مشتری را می‌شناسند.
• در سازمان جهت مشتری ایجاد اهمیت می‌کنند.
• به مشتری خدمت می‌کنند.
• برای مردم احترام قائلند.
• در مردم احساس برنده شدن ایجاد می‌کنند.
• در مورد مردم مانع اظهارات مخرب می‌شوند.
• ظرفیت انتقادپذیری سازمان را افزایش می‌دهند.
• مردم را از ارائه انتقاد سازنده منع نمی‌کنند.
• به انتقاد سازنده مردم به موقع پاسخ می‌دهند.
• تمایل به قبول اشتباه دارند.

کارکنان مشتری مدار

مدیران مشتری مدار بدون کارکنان مشتری مدار موفق نخواهند بود وکارکنانی که ویژگی های ذیل را داشته باشند در زمره کارکنان مشتری مدار قرار دارند :

• §         مردم دارند ومردم را دوست دارند.
• §         همیشه جانب مشتری را می گیرند .
• §         به سوالات مشتری پاسخ مناسب می دهند.
• §         به حرف های مشتری خوب گوش می دهند.
• §         شیک پوش وخوش صحبت هستند .
• §         ظاهر و باطنی آراسته و وارسته دارند .
• §         خود را به جای مشتری قرار می دهند.
• §         بیشتر به فکر ارایه خدمات هستند تا سود شخصی.
• §         همیشه بیشتر از حد انتظار مشتری برایشان کار می کنند.
• §         با مشتری همانند میهمان خود رفتار می نمایند.
• §         رفتار آنها نشانگر این است که مردم ومشتریان را در اولویت قرارمی دهند.

با چنین دیدگاهی کارکنان مشتری مدار، مدیران مشتری مدار و سازمان مشتری مداری پیوستاری از خدمت به مشتری هستند به طوری که اگرهر کدام وظیفه و مسولیت خود را نسبت به مشتری به درستی انجام ندهند فرآیند خدمت لطمه می خورد و به کاهش رضایت مشتریان می انجامد..

احمد یحیایی ایله ای (دکتری تخصصی ارتباطات)

 چکیده

 توجه به تاثیرات ارتباطات زودتر و بیشتر از هر کسی توسط هارولد لاسول HAROLD LASSWELL  انجام شده است. او نظریه مهم و زیرینایی : "چه کسی، چه چیزی را، به چه کسی، از چه کانالی، با چه تاثیری ارسال می کند" را مطرح کرد و پس از آن بود که مکتب جامعه شناسی ارتباطات شکل گرفت و رشد یافت.

توجه و تاکید صاحب نظران علوم ارتباطات در حوزه ها و بخشهای مختلف فعالیتهای ارتباطی طی سالهای اخیر به توسعه سنجش تاثیرات انجامیده است. همچنین نقش روابط عمومی در هدایت مسیر و روشنگری فعالیتهای سازمانی بیش از هر چیزی حساسیت متخصصان و کارشناسان را نسبت به ابعاد مختلف روابط عمومی و از آن جمله سنجش میزان تاثیرات روابط عمومی برانگیخته است.

در مقاله حاضر ضمن شناخت ابعاد مختلف اثربخشی ،دلایل سنجش اثربخشی روابط عمومی و رویکردهای مختلف مورد بررسی واقع شده و در نهایت مدل مطلوب در چهار سطح ارائه شده است.

  کلید واژگان

 روابط عمومی، اثربخشی، تبلیغات، تحلیل سلسله مراتبی داده ها(AHP)، رویکردهای هدفمدار ، رویکردهای فرایندمدار

 مقدمه

اگر چرخه کیفیت هر فعالیتی ( و از آن جمله روابط عمومی) را بر نیازسنجی ، برنامه ریزی ، اجرا و ارزیابی(ارزشیابی و اثربخشی ) قرار دهیم اثربخشی یکی از مراحل اساسی چرخه کیفیت است. نکته قابل ذکر در این چرخه آن است که وضعیت موجود، همیشه موضوع اصلی برای برنامه‌ریزی است (Plan). پس از برنامه‌ریزی برای گذار از وضعیت فعلی، اقدامات اجرایی برای دستیابی به اهداف پیش‌بینی شده در برنامه آغاز می‌شود (Do) و در ادامه با بررسی نحوه اجرای برنامه، نقاط قوت و ضعف آن آشکار می‌شود. (Check) در مرحله آخر اقدامات اصلاحی برای بهبود فعالیت‌های انجام گرفته آغاز و این چرخه به همین ترتیب ادامه می‌یابد (Act).

می خواهیم ببینیم یک روابط عمومی چقدر اثربخش بوده است (اثربخشی روابط عمومی). می خواهیم بدانیم فعالیتهای یک روابط عمومی چقدر اثربخش بوده است و چه آثاری داشته است (اثربخشی فعالیتهای روابط عمومی). میلیاردها تومان هزینه پیامهای ارتباطی و تبلیغاتی و مراسم و ... شده است آثار آنها  مثبت است یا منفی و...

برای این شناخت و آگاهی بایستی فعالیتهای روابط عمومی را در چرخه کیفیت مورد بررسی و تحقیق قرار دهیم و اثربخشی را بعنوان نتیجه اقدامات تاکید و تایید کنیم .

منظور از اثربخشی فعالیتها ، سنجش میزان تاثیرات مورد نظر مجریان از فعالیت هاست. این مرحله از چرخه کیفیت همواره به سه علت اساسی یعنی :

-          هزینه هنگفت اثربخشی

-          نادر بودن متخصص اثربخشی

-          و فقدان دقت کافی پروژه های اثربخشی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

 اما برای سازمانی که هر ساله میلیاردها ریال صرف تبلیغات و ارتباطات می کند بایستی برای شناسایی متدولوژی مورد نیاز نیز هزینه کند تا حداقل بتواند از خطای جهت تاثیرات (منفی بودن) جلوگیری کند یا احتمال آن را کاهش دهد.

اثربخشی به سئوالات بسیاری در روابط عمومی پاسخ می گوید:

 1.     آیا مخاطبان به فرستنده اعتماد دارند؟

2.     آیا کانال مناسب انتخاب شده است؟

3.     آیا پیام کامل ارسال شده است؟

4.     آیا پیام ارسالی برای مخاطبان مهم بوده است؟

5.     آیا پیام ارسالی برای مخاطبان مفید بوده است؟

  6. آیا پیام ارسالی برای مخاطبان قابل فهم بوده است؟

7.     آیا پارازیت ها کنترل شده است؟

 اما موضوع "تحلیل تاثیرات" موضوع بسیار مهمی در جامعه شناسی ارتباطات است موضوعی که :

-          شدت

-          سرعت

-          جهت

-          و قدرت تاثیرات ارتباطی را می سنجد.

   البته نیک می دانیم که  شدت ، سرعت ، جهت و قدرت تاثیرات ارتباطی به توانمندیهای فرستنده، نوع و اندازه پیام ، ویژگیها و شرایط گیرنده ، وجود پارازیت و نوع رسانه برمی گردد همچنین اثرات بیش از هر چیزی تحت تاثیر شدید شرایط زمانی ، مکانی و شرایط اجتماعی وقوع ارتباط است.که تمامی عوامل بایستی در مدل اثربخشی روابط عمومی  مورد تاکید و تایید باشد زیرا شرایط و روابط عناصر ارتباطی بر تاثیرات پیام بر مخاطب تاثیرگذار است:

 -          فرستنده اعتبار داشته باشد (اعتماد به فرستنده و تخصص فرستنده میزان اعتبار را افزایش می دهد).

-          پیام ساده بیان شود (از کلمات قابل فهم و جملات کوتاه استفاده شود).

-          کانال ارتباطی درست انتخاب شود (هر کدام از کانالهای ارتباطی یا وسایل انتقال پیام برای اقشار و طبقات خاصی بیشتر در دسترس است و مورد استفاده قرار می گیرد).

-          محیط ارتباطی یعنی مکان و شرایط مکانی مهیا باشد ( نور، تهویه، رنگ، وسعت و تجهیزات محیط ارتباطی بایستی کارآمد باشد).

-          مخاطب و شرایط مخاطب در نظر گرفته شود (سن، تحصیلات، پایگاه اجتماعی و اقتصادی و ...).

-          امکان کنترل پارازیت میسر باشد.

  مفهوم اثربخشی

اگر اهداف را به صورت وضع مطلوب سازمان در آینده تعریف نماییم. اثر بخشی سازمان عبارتست از درجه یا میزانی که سازمان به هدفهای مورد نظر خود نایل می آید. (ریچارد دفت، 1377)

پیتر دراکر صاحبنظر بنام مدیریت، اثر بخشی را انجام کار درست Doing The Right) Things)تعریف کرده است.تعاریف دیگری همچون اصلاح رویه های مدیریت ، کسب موفقیت ، تولید ایده های جدید، تقویت ارزشهای سازمانی، تفکر گروهی، مشارکت و مواردی از این قبیل از جمله تعابیری هستند که در مدیریت معادل با اثر بخشی بکار می روند.(سلطانی،1380)

تعابیری که با توجه به مفاهیم بالا می توان برای اثر بخشی روابط عمومی ابراز  داشت عبارتند از‌:

£      تعیین میزان تحقق اهداف عملیاتی تعیین شده برای روابط عمومی

£      تعیین میزان توانایی ایجاد شده در اثر روابط عمومی برای دستیابی به اهداف

£      تعیین میزان ارزش افزوده روابط عمومی

£      تعیین میزان بهبود شاخص های موفقیت کسب وکار

£      تعیین میزان تاثیر روابط عمومی در افزایش میزان رضایتمندی و ایجاد نگرش مثبت در مخاطب

£      تعیین میزان تاثیر روابط عمومی در افزایش سطح دانش و آگاهی افراد

£      تعیین میزان تاثیر روابط عمومی در ایجاد تغییرات رفتاری و عملکردی افراد

 دلایل عمده تعیین اثربخشی روابط عمومی

توجه به دلایل و فلسفه یا چرایی سنجش اثربخشی روابط عمومی از جمله مطالب بسیار مهمی است که کارشناسان این حوزه علمی بایستی بدان اشراف داشته باشند که برخی از آن ذیلا ارایه می گردد:

 1)     هرکاری قابل اندازه گیری نباشد قابل ارزش گذاری نیست.

2)     توجیه دلایل وجودی واحد روابط عمومی با نشان دادن نقش و اهمیت آن در تحقق اهداف و رسالتهای سازمان .

3)     اتخاذ تصمیم لازم در خصوص تداوم یا عدم تداوم یک برنامه تبلیغاتی، نشریه و....

4)     اخذ اطلاعات در مورد اینکه چطور  می توان برنامه های موجود  را در آینده بهبود داد .

یک واقعیت تلخی در سازمانها رایج است: هر وقت در یک سازمانی بخواهند تعدیل نیرو انجام دهند و سازمان سیاست کوچک سازی را در پیش گرفته باشد ، ابتدا به دنبال واحدهایی می رود که با حذف آنها ، کمترین ضرر ممکن به سازمان برسد . مثلاً در بخش ارتباطات انسانی یک سازمان ، واحدهایی همچون اداره امور کارکنان ، حقوق و دستمزد ، روابط عمومی و واحد آموزش وجود دارد .در برخی از سازمانها مدیر ارشد ممکن است چنین فکر کند که همه آنها به جز واحد روابط عمومی و  آموزش برای سازمان ضروری هستند . حال در چنین زمانی است که میزان اثربخشی این واحدها مورد توجه واقع می شود.

 علیرغم محدودیتها و عوامل بازدارنده ای که ارزیابی روابط عمومی را محدود می سازند دلایل منطقی و قابل قبول دیگری نیز  وجود دارد که اجرای برنامه های روابط عمومی را ضروری ساخته است که در زیر به چند مورد آنها اشاره می کنیم:

£      تلقی روابط عمومی بعنوان یک امر ارزشمند به جای تلقی آن بعنوان یک هزینه .

£      انسانها اساساً موجوداتی هستند ارزیاب که پیوسته در مورد پدیده های پیرامون خود ارزشیابی می کنند.کلیه فعالیتهای موجود در سازمان در معرض ارزشیابی می باشند خواه برنامه ارزیابی در اختیار باشد و یا نباشد. اما وجود یک برنامه ارزیابی برنامه های روابط عمومی در سازمان، فرصتی را فراهم می آورد که برخی معیارهای ذهنی به صورت عینی و مشخص تری مورد استفاده می گیرند. بدیهی است که ثبات و اعتبار معیارهای عینی بیش از قضاوتهای ذهنی است.

£      الزامات ناشی از مقررات و آیین نامه های سازمانی سیستمهای مدیریت کیفیت که سازمانها را مقید می سازند، نسبت به روابط عمومی و نتایج حاصل از آنها بی تفاوت نبوده و نتایج حاصل از آن را مورد پیگیری قرار دهند.

£      جهت دار نمودن برنامه های روابط عمومی با توجه به مشخص شدن نقاط قوت و ضعف آن

£      به حداقل رسانیدن هزینه های زاید در حوزه روابط عمومی

£      تطبیق هر چه بیشتر نیازهای سازمان  با برنامه های موجود در روابط عمومی یک سازمان.

 بهرحال بایستی:

-          اثربخشی روابط عمومی در سازمانها سنجش شود.

-          اثربخشی پیامهای ارتباطی روابط عمومی در سازمانها سنجش شود.

-          اثربخشی پیامهای تبلیغاتی روابط عمومی در سازمانها سنجش شود.

  رویکردهای سنجش ارزیابی میزان اثربخشی روابط عمومی

به طور کلی در خصوص سنجش اثر بخشی روابط عمومی می توان دو رویکرد اصلی را مطرح نمود:

الف) رویکرد فرایند مدار : در این رویکرد شاخص های مختلفی در خصوص اجزا فرایندهای اصلی ارتباطات تعیین کرده و سپس میزان اثر بخشی آنرا مورد محاسبه قرار می دهند.

ب) رویکردهای هدفمدار: در این رویکرد میزان اثر بخشی روابط عمومی یک سازمان براساس اهداف و استراتژی های تعیین شده مورد ارزیابی قرار می گیرد. به عبارت بهتر هر چه قدر روابط عمومی سازمان موفق به تحقق اهداف عالی سازمان گردد، میزان اثر بخشی آن بالاتر خواهد بود.

به نظر نگارنده مقاله حاضر هر کدام از رویکردهای فوق به تنهایی نمی تواند پاسخگوی ارزیابی اثربخشی روابط عمومی سازمان ها تلقی گردد چرا که توجه صرف به فرایندها بدون لحاظ نمودن اهداف سازمان باعث ایجاد هزینه های زائد و اعمال  دوباره کاری می شود. از طرفی دیگر توجه صرف به اهداف بدون لحاظ نمودن فرایندهای نیل به آن ، امری بسیار مشکل و گاهاً نوعی فعالیت سلیقه‌ای تلقی می گردد. لذا، با توجه به موارد فوق الگوی زیر جهت سنجش اثر بخشی روابط عمومی ارائه گردیده که در آن ضمن توجه به اهداف سازمان به ماهیت و نقش اصلی روابط عمومی نیز توجه شده است.

  مدل پیشنهادی سنجش میزان اثربخشی روابط عمومی

سنجش تاثیرات ارتباطی می تواند در سطح بندی از تغییرات به دست آمده انجام شود:

-          سنجش تغییرات دانشی که مطلوبیت اطلاع رسانی را نشان می دهد(اطلاع رسانی برای تغییر دانش).

-          سنجش تغییرات رفتاری که مطلوبیت تبلیغات را می سنجد (تبلیغات برای تغییر رفتار)

-          سنجش تغییرات نگرشی که مطلوبیت روابط عمومی را می سنجد (روابط عمومی برای تغییر نگرش)

در این مقاله به دنبال پاسخگویی به این سئوال هستیم که : چوگنه یودمندی و اثربخشی روابط عمومی را اندازه گیری کنیم؟

 مدل مورد نظر در این مقاله در چهار سطح به شرح زیر به سنجش تاثیرات روابط عمومی می پردازد:

الف) بهبود میزان رضایتمندی مخاطبان:                                                          

هدف این سطح عبارت است از موفقیت روابط عمومی در ایجاد واکنش مثبت در افراد و بالا بردن سطح رضایتمندی و انگیزش درونی آنها.

برای ارزیابی این سطح می توان شاخص هایی نظیر موارد زیر را با استفاده از نظرسنجی بلافاصله بعد از اجرا مورد سنجش قرار داد:

-          کیفیت ابزارها و تکنولوژی های بکار گرفته شده در فرایند ارتباطات

-          رضایتمندی از عوامل انسانی موجود در فرایند انتقال پیام

-          میزان و نحوه واکنش مخاطبان نسبت به تداوم یک برنامه ها

-          موقعیت مکانی و فضای انتقال پیام

-          چارچوب و جهت گیری های استراتژیک موجود در ارائه برنامه ها

ب) بالا بردن سطح اطلاعات مخاطبان: در این سطح میزان نقش روابط عمومی در افزایش سطح دانش اطلاعات و توانمندی های افراد مورد بررسی قرار می گیرد. که می توان آنرا با پیش آزمون[1] و پس آزمون[2] و با تحلیل شکاف[3] بین آنها مورد سنجش قرار داد.

بدین منظور بایستی با طراحی آزمونهای همسطح و مشابه در قبل و بعد از برنامه تغییرات ایجاد شده در بعد دانش و آگاهی مخاطبین را مورد ارزیابی قرار داد.

ج) انتقال تجارب به درون سازمان:                                    

در این سطح میزان موفقیت روابط عمومی در انتقال تجارب عملی افراد، سازمانها و موسسات مختلف به درون سازمان مورد بررسی قرار می گیرد. از آنجایی که تاثیر این سطح در دراز مدت مشخص می شود، لذا می توان اثرات تأخیری آنرا با انجام پژوهش پس رویدادی و علی مقایسه‌ای مورد سنجش قرار داد.

د) نتایج ملموس: 

     در این سطح نتایج ملموس ناشی از یک برنامه مورد سنجش قرار می گیرد که به نوعی مرتبط با اهداف سازمان می باشد. به عبارت دیگر در این سطح میزان موفقیت روابط عمومی در مسیر تحقق اهداف و استراتژیهای یک سازمان ملاک و معیار اصلی قلمداد می شود.

برای سنجش این سطح بایستی نتایج ملموس یک برنامه را در ایجاد تغییرات نگرشی و رفتاری  مورد ارزیای قرار داد.تا از این طریق نسبت به تاثیر عملی یک برنامه در افزایش سطح فروش، تولید و... مورد قضاوت نمود.

به منظور پیاده سازی عملی این سطح بایستی ضمن سنجش تاثیر یک برنامه در بعد نگرشی و رفتاری رابطه آن را با تغییرات ایجاد شده در فرایند تولید و ارائه خدمات مورد بررسی قرار داد. اگر چنانچه شدت همستگی بزرگتر از صفر باشد نشانگر تاثیر مثبت برنامه های ارائه شده در فرایند سودآوری سازمان می باشد.

با تاثیر شدت همستگی در میزان افزایش فروش می توان نتایج اجرای یک برنامه را در فرایند سودآوری سازمان استخراج نمود.

حال با توجه به اینکه هر کدام از سطوح چهار گانه فوق دارای ضریب وزنی متفاوتی هستند، لذا می توان با اعمال ضریب وزنی این سطوح- بر اساس نظر گروه خبره و با استفاده از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی داده ها( AHP)-  میزان اثر بخشی نهایی را مورد محاسبه قرار داد.

 نتیجه گیری

با توجه به رویکرد های متفاوت در سنجش اثربخشی روابط عمومی‏، به طور کلی می توان گفت که بهره گیری از الگوهای تلفیقی هدفمدار و فرایند مدار در سنجش اثربخشی برنامه های موجود در روابط عمومی نه تنها مانع یکجانبه نگری در فرایند ارزیابی می شود. بلکه نتایج حاصل از ارزیابی ،دارای کاربرد عملیاتی زیادی بوده و می توان از این نتایج در بهبود مستمر روابط عمومی بهره گرفت . به منظور تحقق این امر چهار سطح تاثیر واکنشی(رضایتمندی مخاطبین)، دانشی یا افزایش دامنه اطلاعاتی ، انتقال تجارب ، و تاثیر ملموس تغییرات نگرشی ورفتاری در سودآوری شرکت پیشنهاد و راهنماییهای عملی لازم ارائه شده است.

 منابع و ماخذ

 الوانی ، سید مهدی ، « مدیریت عمومی » ، نشر نی ،     1379

امیران ، حیدر ، مجموعه ایزو 9000 - مستند سازی روشهای اجرایی  ، جلد سوم ، نشر مولف ، 1379

بی تا، «پروژه های آزمایشی در زمینه خدمات جامعه اطلاعات مبتنی بر اینترنت». پیام ارتباطات ، مرداد 1380.

پرهیزکار ، کمال ، روابط انسانی در مدیریت ، انتشارات اشراقی ، ترجمه : فریدون رهنمای رودپشتی ، تدبیر 84،  1368

سلطانی ایرج ،"اثربخشی آموزشی در سازمانهای صنعتی وتولیدی " مجله تدبیر،سازمان مدیریت صنعتی، شماره  119

دفت ،ریچارد ال.،"تئوری وطراحی سازمان"  مترجمان: علی پارسائیان،محمد اعرابی،دفتر پژوهش های فرهنگی،چاپ اول،1377

 دلاور ،  علی ، « روش تحقیق در روان شناسی وعلوم تربیتی » ، نشر ویرایش،1380

کهن ، گوئل ،  مدلی چهار وجهی در تعیین اثربخشی سازمانها - یک روش شناسی علمی برای محاسبه اثربخشی سیستمها  ، فصلنامه مطالعات مدیریت ، شماره 20 ، 1377

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

احمد یحیایی ایله ای (دکترای ارتباطات)

 قانون طلایی مشتری مداری می گوید: همیشه حق با مشتری است.

  "پیتزا دومینو" که در آمریکا شهرت فراونی دارد، در تبلیغات خود استانداردهای خاصی را معرفی می کند با این مضمون که « پیتزای مجانی در صورت عدم تحویل به موقع » یک پیتزا فروشی دیگر نیز وجود دارد که شعارش این است که « بخورید اگر خوشتان نیامد پولش را پرداخت نکنید.

اینها شعار نیست واقعیت های تمام عیاری است که امروزه سازمانها بر اساس آن همیشه حق را به مشتری داده اند.

"مشتری در آمریکا و در بریتانیا ، سلطان و همه کاره است. در ژاپن ، پادشاه است و بالاخره در هند رئیس است . چرا رئیس است؟ برای این که رییس می تواند در هر لحظه که بخواهد شما را اخراج می کند . هرگاه از شما و از کارتان راضی نباشد ، شما را کنار می گذارد."

"عبارت «همیشه حق با مشتری است» را به لرد سنیزبری در بریتانیا نسبت می دهند اما گفته می شود که «جان وانامیکر» مالک یک فروشگاه بزرگ در فیلادلفیا نخستین کسی است که در دهه 1860 میلادی این عبارت را برای اولین بار به کار برده است"

" همچنین عنوان شده است که : ؛ در اواخر قرن نوزدهم عبارت « مشتری پادشاه است The Customer is the king توسط جان نامیکر John Nomiker در آمریکا مطرح شد و مشتری مداری در بازار خرید و فروش رونق گرفت و مفهوم رضایت مشتری در مدیریت بازار جایگاه خاصی یافت".

گفنه می شود اصطلاح «مشتری پادشاه است» که برای اولین بار در کشور انگلستان مطرح شد مبنا را بر این دارد که مشتری مقام و رتبه و درجه و اهمیت فوق العاده ای دارد و همچنان که به پادشاه احترام می گذارید و خدمت می کنید بایستی به مشتری نیز خدمت کنیم و احترام بگذاریم.

برای اینکه این اصطلاح بیشتر روشن شود مفهوم آن را می شکافیم. به طور کلی انگلیسی ها به پادشاه خود احترام خاص قائل هستند و همچنان که می بینیم نظام پادشاهی را تاکنون حفظ کرده اند و احتمالاً حفظ خواهند کرد. پادشاه و پادشاهی در نزد انگلیسی آنقدر اهمیت دارد که یکی از صاحب نظران می گوید تا سال 2020 فقط دو پادشاه در جهان باقی می ماند «یکی پادشاه انگلیس و دیگری پادشاه ورق پاسور».

بهر حال منظور از اصطلاح «مشتری پادشاه است» این است که همچنانکه به پادشاه احترام قائل هستید و برای رضایت او از هر تلاشی دریغ نمی ورزید برای مشتری نیز بایستی احترام قائل باشید و برای رضایت او از هیچ تلاشی دست برندارید.

در دهه های 40 و 1350 که سازمانها و وزارتخانه در ایران شکل می گرفت اصطلاح «ارباب رجوع» مطرح شد تا بتواند گویای زبان حال اصطلاح «مشتری پادشاه است» باشد.

مطرح شدن اصطلاح «ارباب رجوع» از آن باب بود که ایران در عصر ارباب و رعیتی به سر می برد و مردمان برای ارباب احترام و جایگاه خاص قائل بودند لذا اصطلاح ارباب رجوع به این معنی بود که همچنانکه به ارباب احترام قائل هستید به کسی که به سازمان شما مراجعه می کند احترام قائل باشید و برای رفع نیازهای او کوشا باشید.

همیشه حق با مشتری است حتی اگر حق با مشتری نباشد

به هر حال قانون طلایی مشتری مداری این است که

( همیشه حق با مشتری است حتی اگر حق با مشتری نباشد)

به عبارتی دیگر " مشتری مداری دو قانون بیشتر ندارد قانون اول اینکه همیشه حق با مشتری است و قانون دوم اینکه اگر حق با مشتری نباشد به قانون اول مراجعه کنید"

اما چرا همیشه حق با مشتری است؟

به نظر شما چه چیزی عامل این شده است که همیشه حق با مشتری باشد؟

نیاز ما به مشتری؟

اینکه بدون مشتری کار ما تعطیل است؟

و ...
به نظر می رسد دلیل اساسی اینکه همیشه حق با مشتری است این است که نادانسته های مشتری درباره ما، کالای ما و سازمان ما بسیار زیاد است و لذا بواسطه نادانسته های مشتری همیشه حق با مشتری است.

اینکه حقوق کارکنان پرداخت نشده است ارتباطی به مشتری ندارد.

اینکه کارکنان با یکدیگر هماهنگ نیستند به مشتری ارتباطی ندارد.

اینکه مواد اولیه نرسیده است به مشتری ارتباطی ندارد.

اینکه وام به شرکت شما تعلق نگرفته است به مشتری ارتباطی ندارد.

اینکه مدیر سازمان توانمند نیست به مشتری ارتباطی ندارد و هزاران عیب و ایراد دیگر که ممکن است کیفیت خدمات و کارهای شما را پائین بیاورد و مشتری را با مشکلاتی روبرو سازد ارتباطی به مشتری ندارد.

" مشکلات درون سازمانی، ارتباطی به مشتری برون سازمانی ندارد. برای مثال پرسنل با کارآیی کم و بی انگیزه، ضایعات فراوان، دوباره کاری ها، گروه های غیر رسمی درون سازمانی و مسائلی مشابه که سازمانها را از درون در معرض تهدیدات جدی قرار می دهند، به مشتری برون سازمانی ارتباطی ندارد. در حقیقت مشتری برون سازمانی عموماً خواستار کیفیت، قیمت، تحویل به موقع، سهولت ارتباط، خدمات، ایمنی و انعطاف پذیری، می باشند

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

احمد امیرصالحی و معصومه میرگلوبیات

ضرورت روابط عمومی در یک سازمان: کار و زندگی در دنیای به شدت متحول و متغیر کنونی، بدون سازمان‌های ارتباطی و اطلاعاتی بسختی امکان‌پذیر است. مدیریت و راهبرد در محیط کار و زندگی نیازمند دانش و اطلاعات کافی

برای تصمیم‌گیری است. اما این فضا کمتر این اطمینان را برای مدیران ایجاد می‌کند. از این روست که نقش سازمان‌ها و نهادهای ارتباطی و اطلاعاتی چون روابط عمومی‌ها اهمیت بسزایی در دنیای جدید پیدا می‌کند. هزاره‌ای که ما در آن زندگی می‌کنیم پر است از دگرگونی و تحول در ابعاد و اشکال گوناگون اندازه‌گیری و شتاب آن تقریباً برای ما غیرممکن است. طبیعی است که سازمان‌هایی که در این عصر زندگی می‌کنند با دشواری‌های بسیاری روبه‌رو خواهند شد. زیرا با محیطی نامطمئن مواجه هستند. البته این نمی‌تواند مفهوم و معنای بدی داشته باشد. زیرا هر قدر که میزان تغییرات در جامعه‌ای بیشتر شود. در چنین فضایی مدیران به اطلاعات بیشتر و روشها و برنامه‌های منسجم و مدون‌تری نیاز دارند. به هر حال این تحولات مدیران را دچار غافلگیری‌های شدید کرده و در این فضا نقش یک روابط عمومی پویا که این تحولات را جزء به جزء دنبال کرده و با برنامه‌ریزی به سمت و سوی صحیح هدایت کند مورد توجه است.

شایان ذکر است اداره کل روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نظر دارد مجموعه آموزشی روابط عمومی را هرماه و بصورت مستمر در اختیار مدیران و مسئولان روابط عمومی قرار دهد که فهرست این جزوات به شرح زیر می باشد:

1-            تاریخچه، مبانی و اصول روابط عمومی

2-            اهمیت و نقش روابط عمومی در مدیریت سازمان

3-            ارتباط با رسانه‌ها

4-            مبانی ارتباطات و ارتباطات انسانی

5-            خبر و اصول خبرنویسی

6-            افکارعمومی و روابط عمومی

7-            اصول تبلیغات

8-            روابط عمومی الکترونیک

تاریخچة روابط عمومی در جهان

کاربرد اصطلاح روابط عمومی (Public Relation)  به معنای مصطلح آن برای اولین بار به سال 1897 باز می‌گردد. این واژه در سالنامه ادارة اتحادیه راه‌آهن ایالات متحدة آمریکا به کار رفته است. اگرچه از گذشته‌های دور پادشاهان و فرمانروایان از برخی روش‌ها و تکنیک‌های روابط عمومی بهره می‌جستند که شواهد و علائم این کوششها نشانگر نوعی برقراری ارتباطات و روابط عمومی است. اما تغییر و تحول در روشهای ارتباطی به صورت مدرن و امروزی آن با تأسیس واحدها و دفاتر روابط عمومی از آمریکا شروع شد که طی شش مرحله زمان‌بندی به موقعیت امروزی خود رسیده است.

از سال 1900 تا 1914 که با رشد بسیار سریع واحدهای اقتصادی، تولیدی و بازرگانی همراه بود و به موازات آن مبارزه افکار عمومی برعلیه مقاصد سودجویانه صاحبان صنایع رشد پیدا کرد. و همین امر صاحبان صنایع و شرکتها را به فعالیت‌های روابط عمومی جهت جلب افکار عمومی متوجه نمود. در سال 1906 اولین شرکت خصوصی خدماتی تحت عنوان روابط عمومی توسط آی وی لی (I-V-Lee) که فارغ‌التحصیل دانشگاه پریستون و خبرنگار روزنامه نیویورک ورلد بود ایجاد شد که این فرد را پدر روابط عمومی در آمریکا می‌نامند.

سال‌های 1918 تا 1929 به عنوان مرحلة پس از جنگ و رشد بسیار وسیع واحدهای روابط عمومی، بویژه در زمینه‌های اقتصادی و نیز تشکیل نخستین دورة آموزشی روابط عمومی در سال 1923 در دانشگاه نیویورک، که توسط (ادوارد.ال. برینز) تدریش شد.از سال 1929 تا 1939 که با رشد پیگیر، منظم و علمی روابط عمومی‌ها و اعمال کوششهای فراوان جهت ایجاد توازن و هماهنگی بین منافع فردی و مصالح عامه صورت پذیرفت.

سال‌های 1939 تا 1945 و جنگ جهانی دوم: در این دوره در کنار کمیته اطلاعات عمومی، دولت اقدام به تأسیس ادارة اطلاعات جنگ کرد و برخورداری از روابط عمومی بجز در آمریکا در سایر کشورها چون انگلیس، آلمان، فرانسه، هلند و ... هم احساس شد.

از سال 1945 تاکنون جهان با گسترش بسیار روزافزون واحدهای روابط عمومی روبرو بوده است و همراه با آن کتاب‌ها و مطالب زیاد در زمینة روابط عمومی تألیف شده است. مؤسسات آموزشی روابط عمومی، سازمانهای سنجش افکار عمومی، انجمنها و اتحادیه‌های روابط عمومی و بالاخره رشته های تحصیلی دانشگاهی روابط عمومی بوجود آمد و روابط عمومی در تمام دنیا به عنوان یک امر ضروری مورد توجه قرار گرفت.

تاریخچة روابط عمومی درایران

 
برای اولین بار در مرداد ماه سال 1332 هجری شمسی در نمودار سازمانی شرکت سهامی تصفیة نفت ایران مستقر در آبادان، اداره‌ای تأسیس شد که آن را روابط عمومی نامیدند. از سال 1340 به بعد با الگوبرداری از این شرکت، وزارتخانه‌ها و مؤسسات بزرگ دیگر نیز به ترویج واحدهایی به نام‌های انتشارات، مطبوعات، تبلیغات و اطلاعات که بعداً همگی به روابط عمومی تغییر نام یافت، پرداختند.

از سال 1350 ادارات روابط عمومی با شکل و ترکیب فعلی و با آیین‌نامه‌ها، اساس‌نامه‌ها و شرح وظایف خاص خود از گسترش بیشتری برخوردار شدند و توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور و وزارت اطلاعات و جهانگردی وقت‌ (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) از سال 1354 تشکیلات جدید روابط عمومی در سازمان‌ها به تصویب رسید و به تدریج رشد و توسعة ادارات روابط عمومی به حدی رسید که امروز شاهد ان هستیم که هر مؤسسه، سازمان، کانون، نهاد و ... دارای روابط عمومی می‌باشد.

تعریف روابط عمومی

تعاریف متعددی از روابط عمومی موجود است که هرکدام از زاویه خاصی به آن نگریسته است. ما در اینجا به تعدادی از آنها که توسط صاحب‌نظران برجسته این رشته مطرح شده است می‌پردازیم.مارستین می‌گوید: روابط عمومی عبارت است از هنری که به کمک آن می‌توان مؤسسه، سازمان و فرد را مورد علاقه و احترام کارمندان، مشتری‌ها و مردمی که با آن سروکار دارند قرار داد.

دکتر حمید نطقی (پدر روابط عمومی ایران) در جایی روابط عمومی را وکیل مدافع سازمان در بیرون و مدعی‌العموم در داخل  سازمان تعریف کرده است.

رکسی هارلو در تعریف روابط عمومی می‌گوید، روابط عمومی عبارت از دانشی است که توسط آن، سازمان‌ها آگاهانه می‌کوشند به مسئولیت اجتماعی خویش عمل کنند تا بتوانند تفاهم و حمایت کسانی را که برای مؤسسه اهمیت دارند، به دست آوردند.

اسکات‌ام کاتلیپ صاحب نظر روابط عمومی در جهان: روابط عمومی، اداره کردن وظایف شناسایی و ایجاد، حفظ و نگهداری روابط مطلوب و برجسته بین سازمان و جامعه است. جامعه‌ای که توفیق و ناکامی یک سازمان به آن وابسته است.لانگ و هازلتون؛ روابط عمومی کارکرد ارتباطی مدیریت است که از طریق آن سازمان‌ها با محیط خود سازگار می‌شوند، آن را اصلاح می‌کنند و تغییر می‌دهند یا آن را حفظ می‌کنند تا به اهداف سازمانی دست یابند.

تعریف انجمن جهانی روابط عمومی: انجمن جهانی روابط عمومی در ماه می 1960، تعریف زیر را برای روابط عمومی تدوین و تصویب کرد. همین تعریف در نشست سال 1987 مکزیکو، مورد تائید قرار گرفت.

براساس تعاریف یاد شده، می‌توان ویژگی‌هایی را برای روابط عمومی بر شمرد:

-          روابط عمومی علم و دانشی است

-                    کوشش آگاهانه و برنامه‌ریزی شده

-                    وسیله جلب نظر، تفاهم و پشتیبانی مخاطبان و حفظ و نگهداری آن با استفاده از وسایل مختلف نظیر رسانه‌ها

-                    بخشی از وظایف مدیریت سازمان

-                    فعالیتی مبتنی بر تحقیق

-                    روابط عمومی هنر است

-                    توجه به تجزیه و تحلیل گرایش‌ها

-                    وسیله مشاورة مدیران

-                    وسیله تغییر در افکار عمومی

-                    وسیله اطلاع رسانی به مردم

-                    وسیله ایجاد ارتباط دوسویه بین سازمان با مخاطب و بالعکس

-                    وسیله ایجاد ارتباط اقناعی

براساس آنچه که بیان شد، می‌توان تعریف کاملی را برای روابط عمومی ارائه داد: روابط عمومی، مجموعه‌ای از عملیات ارتباطی آگاهانه مبتنی بر برنامه و تحقیق است که با استفاده از شیوه‌های علمی و هنری به دنبال ارتباط با مردم و اطلاع یابی از نظرهای آنان، تجزیه و تحلیل گرایش‌های مخاطبان و افکار عمومی به منظور گفتگو با آنان برای رسیدن به تفاهم با کاربرد روش‌ها و ابزارهای ارتباطی نوشتاری، گفتاری، دیداری و شنیداری است.

آشنایی اجمالی با فعالیت‌های روابط عمومی
از آنجا که وظیفه روابط عمومی‌ها، مردم داری، تعاطی افکار، شکیبایی و بردباری در شنیدن، صداقت و انصاف در پاسخگویی و ... است و همچنین مؤظف به اجرا و انجام وظایف و فعالیت‌های خود می‌باشند در این بخش به طبقه‌بندی فعالیت‌های یک روابط عمومی‌ می‌پردازیم چرا که اجرای این شاخصها و فعالیت‌ها مورد انتظار از یک روابط عمومی کارآمد است.

1-     ارتباطات مردمی

الف) ارتباطات مردمی در شاخه دریافت پیشنهادها

-          داشتن فرم پیشنهادها
-          نحوه جمع‌آوری پیشنهادها
-          داشتن دبیرخانه یا واحد مرتبط
-          طبقه بندی پیشنهادها و ارائه جدول
-          چگونگی قدردانی از افراد پیشنهاد دهنده
-          پیگیری پیشنهادها
-          ارزیابی اثربخشی پیشنهادها

ب) ارتباطات مردمی در شاخه پاسخگویی

-          استفاده از راهکارهای مختلف نظیر نامه، صندوق پستی و ...
-          استدلال کافی و اقناع لازم در پاسخگویی
-          ستون پرسش و پاسخ در نشریه داخلی سازمان
-          جلسات پرسش و پاسخ کارکنان و مردم
-          تریبون آزاد
-          اختصاص تلفن و پست صوتی

عمده ترین اهداف واحد ارتباطات مردمی در یک واحد روابط عمومی را می‌توان به شرح زیر فهرست کرد:

1-      ایجاد ارتباط حضوری و چهره به چهره بین مدیران سازمان با مردم و کارکنان
2-      تکمیل فرآیند اطلاع رسانی به مردم و کارکنان و تعیین نقاط تاریک و پیامهای ناگفته برای آنان
3-      رفع فوری تعدادی از مشکلات کارکنان و مردم
4-   ایجاد ارتباط دوسویه با مردم و کارکنان، دریافت پی فرمت پیامهای ارایه شده که در نهایت، رضایتمندی و قانع شدن آنان را در پی دارد؛
5-      بسط و توسعه ارتباط بین مدیریت و کارکنان سازمان به منظور رفع مشکلات کارکنان
6-      ایجاد مجرای مناسب برای آشنایی با نقطه‌نظرها، دیدگاهها، پیشنهادها و مشکلات مردم و کارکنان

سازماندهی ارتباطات مردمی
بی‌تردید تحقق و تامین اهداف یادشده، مستلزم طراحی واحدی به نام «ارتباطات مردمی» است تا بتواند ضمن برنامه ریزی و نظارت بر انجام آن، فعالیت‌های ارتباطات مردمی را به مرحله اجرا بگذارد. ضمناً باید به این نکته توجه داشت «ارتباطات مردمی، صرفاً پاسخگویی به تلفن‌ها و یا پاسخ به چند نامه نیست، بلکه «ارتباط مردمی» ایده‌آل، باید بتواند به اهداف مورد نظر، جامة تحقق بپوشاند.

انواع ارتباطات مردمی

مهمترین انواع «ارتباطات مردمی» که روابط عمومی باید آنها را در برنامة عملی سالانه خود منظور کند، عبارت است از:

الف- ارتباطات مردمی درون سازمانی
1-   برگزاری جلسات پرسش و پاسخ بین کارکنان و مدیریت: یکی از شیوه‌های مهم ارتباطات مردمی درون سازمانی است. این شیوه معمولاً به دو شکل تحقق می‌یابد: اول اینکه هریک از کارکنان به طور انفرادی با رئیس سازمان مربوط ملاقات کرده، دیدگاهها و مسایل خود را با وی درمیان می‌گذارند. دوم اینکه در یک نشست عمومی معمولاً پس از بیان کلیاتی توسط مسئولان که می‌تواند در متن خود، پاسخهایی را در بر داشته باشد، کارکنان پرسشهای خود را به طور کتبی و یا شفاهی طرح می‌کنند تا مسئولان سازمان، پاسخهای لازم را ارایه کنند.
2-   برگزاری جلسات تریبون آزاد، در این شیوه، روابط عمومی با صدور اطلاعیه‌ای از کلیه کارکنان داوطلب، درخواست می‌کند تا در صورت تمایل در جلسه بحث آزاد شرکت کنند. آنگاه با اعلام قبلی، جلسه را در یک روز معین برگزار می‌کند.
یکی از ویژگیهای عمده این گونه جلسات، اداره آن توسط خود کارکنان است و معمولاً این   کار با انتخاب یک نفر از بین کارکنان به عنوان دبیر جلسه صورت می‌گیرد. در این جلسات            هریک از کارکنان به طور آزاد و شفاهی نقطه نظرات خود را مطرح می‌سازد و مسئول مربوط پاسخ لازم را ارایه می‌کند.

ب) ارتباطات مردمی برون سازمانی
صرف نظر از شیوه‌های ارتباطات مردمی درون سازمانی، اهم شیوه‌های مرسوم برون سازمانی در زیر می‌آید:

1-      برگزاری جلسه با هریک از اقشار مردم
بی‌تردید، هیچ خدمتی وجود ندارد که به نحوی کلیه اقشار مردم را تحت تاثیر قرار ندهد، لذا در برنامه ریزی ارتباطات مردمی، باید برای هریک از گروه‌های هدف برنامه ریزی کرد. ضمن اینکه باید توجه داشت که هر سازمانی باید به طور ویژه مخاطبان خاص خود را در طراحی ارتباطات مردمی منظور کند.

2-      ارتباطات مردمی تلفنی
از شیوه‌های مرسوم و مؤثر در ارتباطات مردمی، اختصاص چند شماره تماس برای ارتباط تلفنی مخاطبان با روابط عمومی سازمان به عنوان سخنگوی دستگاه ذی‌ربط است. این شیوه به مخاطب امکان می‌دهد تا هر آن، در صورت تمایل، از طریق تلفن، دیدگاهها یا مسایل خود را مطرح سازد.

3-      ارتباطات مردمی مکاتبه‌ای
یکی از شیوه‌های قدیمی و پایدار ارتباطات مردمی به ویژه در بعد برون سازمانی، دریافت نامه‌های مردم و پاسخگویی دقیق و صحیح به آنهاست. در این مورد، روابط عمومی باید در دوره‌های زمانی معین، نامه‌ها را افزون بر ارسال پاسخ برای هریک از آنها، تجزیه و تحلیل کند و طبق رویه یادشده به مدیریت سازمان منعکس سازد.

4-      حضور مدیران در بین مخاطبان خاص

ارتباطات مردمی برون سازمانی خود باید مخاطبان خاصی را دعوت کرده و جلسه پرسش و پاسخ بین آنان و مدیریت برگزار کند باید افزود که شیوه دیگر ارتباطات مردمی برون سازمانی، حضور مدیران در بین مخاطبان خاص است که حتی تاثیر مثبت آن بیشتر از شیوه‌های قبلی است.

5-      دریافت پیشنهادهای کارکنان
شیوه دیگری که در ارتباطات مردمی می‌توان در نظر داشت، دریافت پیشنهادهای کارکنان است شیوه مورد نظر در این راه کاربرد «نظام پیشنهادهای کارکنان» است. در این نظام هدف، بهره‌مندی سازمان از پیشنهادهای کلیه کارکنان است. باید به همه پیشنهادهای قابل قبول براساس درجه اهمیت، پاداشی اعطا کرد.در نظام پیشنهادهای کارکنان، پیشنهادها پس از بررسی در کمیته اجرایی و تائید آن در گروههای کارشناسی، از طریق کمیته مرکزی به بالاترین مقام سازمان منعکس می‌شود و با امضای بالاترین مقام سازمان قابلیت اجرایی پیدا می‌کند.

2- ارتباطات رسانه‌ای
الف) ارتباطات رسانه‌ای در شاخة خبر

1-      ذکر منبع خبر
2-      برخورداری از ارزشهای خبری
3-      استفاده از سبک‌های خبری
4-      تیتر و روتیر خبری
5-      سرعت در ارسال خبر
6-      درست‌نویسی و نشر مناسب
7-      مختصر و مفید بودن متن خبر
8-      روشن و رسا بودن و عدم ابهام
9-      داشتن فرم منظم خبری
10-   میزان و نحوة انعکاس خبر در نشریات

ب) ارتباطات رسانه‌ای در شاخه جوابیه

1-      سرعت در ارسال جوابیه
2-      لحن و گفتار مثبت و مؤدبانه در جوابیه
3-      کامل و جامع بودن نوع جوابیه
4-      داشتن تیتر مناسب
5-      ذکر نام و تاریخ و شماره نشریه
6-      درست و صحیح نویسی جوابیه
7-      مختصر و مفید بودن جوابیه
8-      روشن، واضح و صریح بودن جوابیه


3-      انتشارات 
1-      وجود خلاقیت و برجستگی در کار
2-      نحوه برجسته سازی مطالب مهم
3-      رعایت قانون مطبوعات
4-      انطباق کلی مطالب با اهداف سازمان
5-      تنوع مطالب و نزدیکی به اهداف
6-      مشخص بودن محل درج مطالب
7-      کیفیت مطالب مندرج و ارزش  آنها
8-      شخصیت مداری یا سازمان مداری در نشریه
9-      استفاده از طرح‌ها و تصاویر مناسب
10-   طراحی و صفحه‌آرایی و ویرایش خوب
11-   تناسب قطع و اندازه و زمان انتشار نشریه
12-   طراحی روی جلد و انطباق آن با ماهیت سازمان

4- آموزش

1-      مشخص بودن طول دوره آموزش
2-      داشتن سرفصل و منابع آموزشی کارآمد
3-      دعوت از اساتید برجسته و خبره
4-      فراهم آوردن جزوات آموزشی و کمک آموزشی
5-      برگزاری آزمون در پایان دوره آموزشی
6-      اعطای گواهی نامه و اعلام ریز نمرات پایان دوره
7-      اشتراک نشریات علمی تخصصی


5- نظرسنجی

1-      چگونگی تدوین طرح تحقیق
2-      چگونگی ترتیب مراحل تحقیق
3-      چگونگی گردآوری و تنظیم اطلاعات
4-      چگونگی نظرسنجی و نمونه‌گیری
5-      تنظیم و استخراج جداول یک بعدی و دو بعدی
6-      انجام آزمون فرضیه‌ها
7-      بهره‌گیری و بهره‌برداری از نمودارهای آماری
8-      نحوة تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده‌ها
9-      چگونگی ارائه راه‌حلها و نتیجه گیری
10-   ذکر ضمایم (فهرست‌ها، منابع، پرسشنامه‌ها و ...)
11-   میزان توجه و اهمیت دادن به موضوع
12-   وجود خلاقیت و برجستگی در کار
13-   هماهنگی و همسویی موضوع مورد تحقیق با اهداف روابط عمومی

روابط عمومی، وظایف، کارکرد
با توجه به مطالبی که پیشتر در ارتباط با فعالیت و کارکردهای روابط عمومی ذکر شد، در اینجا سعی می‌کنیم این مطالب بیشتر بسط داده و تشریح شود. لازم به ذکر است انشاءا.... تلاش خواهیم کرد در جزوات بعدی هریک از این وظایف را به طور جداگانه مورد بررسی قرار دهیم.

ارتباط با رسانه‌ها
ارتباط روابط عمومی‌ها با رسانه‌ها، یکی از وظایف اصلی روابط عمومی است؛ به گونه‌ای که یکی از تعاریف روابط عمومی، آن را کابرد خردمندانه «رسانه‌ها» برای نفوذ در «افکار عمومی» می داند. بنابراین توفیق روابط عمومی در تاثیرگذاری کامل بر افکار عمومی نیازمند بهره‌برداری بهینه از ارتباط سنتی، رسانه‌ای و مستقیم است. وسایل ارتباط جمعی با داشتن ویژگی‌هایی نظیر سرعت انتشار پیام، گسترة توزیع پیام، افزایش گیرایی و جذابیت پیام و نیاز نداشتن به صرف هزینه‌های زیاد، از قابلیت شایان توجهی برای کاربرد در روابط عمومی برخوردار هستند، به عبارت صریحتر روابط عمومی بدون کاربرد رسانه‌ها ، نمی‌تواند به اهداف خود دست یابد و برای توفیق خود، محتاج و نیازمند ارتباط اصولی با رسانه‌هاست. تأمل در کارکردهای رسانه‌ها و روابط عمومی، نشان می دهد که این دو از لحاظ شیوه‌های کاری و اهداف، دارای شباهت و فصل‌های مشترک‌ زیادی هستند که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود.
1- اطلاع‌رسانی: یکی از وظایف اصلی رسانه‌ها، اطلاع‌رسانی به مردم است. رادیو، تلویزیون و مطبوعات، هر روز انبوهی از اطلاعات و پیام‌ها را به صورت نوشته یا صدا و تصویر در قالب‌های مختلف همچون خبر، گزارش، مقاله، مصاحبه، فیلم، نمایش و .... به مردم عرضه می‌کنند. از طرف دیگر، مطالعة شرح وظایف روابط عمومی حاکی از آن است که روابط عمومی نیز همچون رسانه‌ها، درصدد اطلاع‌رسانی است و این از وظایف عمدة آن محسوب می شود.
2- تاثیرگذاری بر افکار عمومی: تاثیرگذاری بر افکار عمومی و جلب توجه آن، از اهداف مشترک رسانه‌ها و روابط عمومی است. همچنین، هردو، از افکار عمومی تاثیر پذیرفته و سعی دارند برای کارآیی بیشتر، پس فرمت‌های آن را درباره عملکرد خود بررسی کنند.
3- مخاطبان یکسان: رسانه‌ها و روابط عمومی دارای مخاطبان یکسان هستند که همانا مردم می‌باشند گرچه ممکن است که روابط عمومی با هدف تاثیرگذاری خاص، مخاطبان خود را به طبقات مختلف تقسیم کرده و دایره و شعاع پیام آن محدودتر از رسانه‌ها باشد.
4- استفاده از فنون و ابزارهای مشترک: رسانه‌ها و روابط عمومی هردو از فنون و ابزارهای یکسان استفاده می‌کنند. استفاده از عکاسی، تصویربرداری، نویسندگی، خبرنویسی، گزارش‌نویسی، گرافیک، طراحی و ... بخشی از فنون و ابزارهای مشترکی هستند که این دو به کار می برند.

آموزش در روابط عمومی
آموزش کارکنان روابط عمومی و بهسازی توان علمی - تخصصی آنان، یکی از امور بسیار ضروری در روابط عمومی است. بایستی با کاربرد شیوه‌های مختلف کوشید تا کارکنان روابط عمومی پیوسته با آخرین مطالب علمی روز در زمینه‌های روابط عمومی و ارتباطات آشنا شوند.
1- اشترک نشریات تخصصی روابط عمومی: در حال حاضر در کشور چندین نشریه تخصصی در حوزه ارتباطات و روابط عمومی چاپ و منتشر می شود روابط عمومی‌ها بهتر است این نشریات را برای کارکنان خود تهیه کنند و در اختیار آنان قرار دهند تا از این طریق، آنان پیوسته از مطالب تخصصی و آموزشی استفاده کنند.
2- برگزاری سخنرانیهای تخصصی: با دعوت از صاحب نظران و استادان رشته ارتباطات و روابط عمومی می‌توان کارکنان روابط عمومی را با تازه‌ترین نظریه‌ها و تجربیات روابط عمومی آشنا کرد.
3- برگزاری همایش آموزشی: در این روش، تعدادی از افراد صاحب نظر در زمینه روابط عمومی درباره یک موضوع خاص از موضوعات مربوط به روابط عمومی به ایراد سخنرانی می‌پردازند و کارکنان از این طریق، اطلاعات خود را در زمینه‌های مختلف عمق می‌بخشند.
4- انتشار نشریه‌های آموزش ادواری یا موردی: انتشار نشریه آموزش ادواری می‌تواند یکی از راه‌کارهای آموزشی باشد، با این وصف، دست کم می‌توان به انتشار نشریات موردی درباره یکی از موضوع‌های مربوط به روابط عمومی اقدام کرد.
5- برگزاری دوره‌های کوتاه مدت آموزشی: برگزاری این گونه دوره‌ها بویژه برای کارشناسان رشته‌های غیر مرتبط با روابط عمومی و کارکنان ساده و نیز عمق بخشیدن و نوسازی معلومات تخصصی کارشناسان دارای مهارت‌های علمی دانشگاهی درباره روابط عمومی و ارتباطات نیز ضروری است. اجرای چنین حوزه‌هایی، هم شعور علمی و تخصصی کارکنان را افزایش می‌دهد و هم با احتساب آن در ارتقای گروه شغلی، آنان از انگیزشی کافی برخوردار خواهند شد.

امور فرهنگی و نمایشگاهها
بخشی از فعالیت‌های روابط عمومی، شامل فعالیت‌ها و امور فرهنگی و نمایشگاهی است که در این بخش یکی از اهداف عمده روابط عمومی، یعنی فرهنگ‌سازی دنبال می‌شود. برای آشنایی بهتر با این نوع فعالیت‌ها، فهرست اهم فعالیت‌های این بخش بیان می‌شود:

1-      برگزاری مراسم و گرامیداشت مناسبتها
2-      برگزاری نمایشگاه‌های داخلی و خارجی
3-      اجرای امور سمعی و بصری شامل تولید عکس، فیلم، اسلاید، پارچه نویسی و خطاطی
4-      برگزاری سمینار

مراسم
درباره برگزاری مراسم در مناسبت‌های مختلف، بایستی تاکید کرد که مدیریت مراسم در صورتی می‌تواند به بهترین نحو عمل شود که مبتنی بر برنامه مدون باشد، برای این منظور، تهیه «تقویم مراسم» و «جدول مناسب ها» و گنجانیدن برنامه‌های مورد نظر برای اجرا در یک مناسبت در آنها ضروری است. هر روابط عمومی باید براساس وظایف و شخصیت سازمان مربوط مناسبت‌های خاص سازمان خود را استخراج و آن را بر روی کاغذ درج کندصرف نظر از برنامه ریزی برای اجرای مراسم، بایستی توجه داشت که می‌توان مراسم مختلف را طبقه‌بندی کرد. برای مثال مناسبت‌های خاص سازمانی از اهمیت بسیار برخوردار است و بایستی برای پیشبرد بهتر امور مربوط به آن تشکیل ستاد خاص برگزاری ان مراسم مبادرت کرد.

برگزاری نمایشگاه
نمایشگاه را به مثابه رسانه باید تلقی کرد. چرا که در نمایشگاه، غرفه دار به عنوان فرستنده پیام و بازدیدکنندگان به عنوان گیرنده اطلاعات نقشی دارند و بهترین تماس با مشتریان و انتقال اطلاعات به این نحو صورت می‌گیرد. با این دیدگاه می‌توان نمایشگاه را می‌توان به عنوان یک وسیله ارتباط جمعی مورد توجه قرار داد.

برنامه ریزی نمایشگاهی 

برگزاری نمایشگاه همچون سایر فعالیت‌های روابط عمومی برای رسیدن به اهداف خود، محتاج برنامه ریزی است. که فهرست وار می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1-      تصمیم‌گیری برای حضور در نمایشگاه
2-      رزرو مکان مناسب
3-      تنظیم بودجه (شامل هزینه‌های مستقیم، مواد نمایشگاهی، اطلاع رسانی رسانه‌ای و هزینه‌های پرسنلی)
4-      انتخاب طرح غرفه
5-      انتخاب کالاهای نمایشگاهی
6-      اولویت‌گذاری بین مواد قابل عرضه
7-      هماهنگی با طراح غرفه
8-      سفارش خدمات ویژه (شامل نورپردازی، رنگ، گرافیک، گل، بلندگو و ...)
9-      برنامه ریزی نظافت غرفه‌ها
10-   نوشتن و خطاطی سر در غرفه‌ها
11-   تصویب طرح حضور یا شرکت در نمایشگاه
12-   مناقصه گذاشتن اجرای طرح و ساخت غرفه
13-   انتخاب همکاران و توجیه آنان
14-   ارسال دعوتنامه‌ها براساس فهرست بازدیدکنندگان
15-   تهیه بلیط نمایشگاه و کارت
16-     اطلاع‌رسانی
17-   چاپ کاتالوگ و بروشور نمایشگاه
18-   تهیه هدایا
19-   برگزاری کنفرانس خبری
20-   تهیه ملزومات لازم مانند رایانه و نمابر و ... برای تجهیز غرفه‌ها

فعالیتهای سمعی و بصری
فعالیت‌های سمعی و بصری، به آن بخشی از فعالیت‌های روابط عمومی اطلاق می شود که مخاطبان آنها را با چشم می بینند و یا با گوش خود می‌شنوند و لذا جنبه بصری و یا شنیداری دارند. از فعالیت‌هایی که می‌توان در این زمره قرار داد، می‌توان به تولید عکس، فیلم، اسلاید، پارچه‌نویسی و خطاطی اشاره کرد.

عکس
عکس در روابط عمومی کاربردهای مختلفی دارد. تهیه عکس برای استفاده در خبر یا استفاده از آن در فیلم، نمونه‌هایی از کاربرد عکس در روابط عمومی هستند. به منظور سازماندهی موضوع عکس، ایجاد «بانک عکس» و نگهداری عکس مسئولان سازمان و نیز طرح‌های شاخص و مهم سازمان توسط روابط عمومی یک اقدام لازم و ضروری است.

مجله ویدئویی
مجله ویدئویی از تکنیک‌های جدیدی است که اخیراً استفاده از آن در روابط عمومی مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، اهم اخبار و فعالیت‌های تصویری مربوط به سازمان در طول یک زمان معین مثل هفته یا ماه به صورت برنامه تصویری کوتاه همراه با گفتار لازم تهیه شده و در محیط‌های پر رفت و آمد سازمان به نمایش گذاشته می‌شود.

فعالیت‌های فرهنگی و نمایشگاهی     
وسایل الکترونیک در حال حاضر، یکی از امکانات و لوازم مورد نیاز نمایشگاهی نیز بشمار می رود. استفاده از ویدئو و سی دی برای نمایش فعالیت‌های سازمان یا معرفی کالا یا خدمت خاص، در نمایشگاهها از فعالیت‌های ثابت محسوب می‌شود.

بخش همزمان برنامه ها با استفاده از تلویزیون مداربسته
یکی از کاربردهای ویدئو، ایجاد امکان پخش همزمان برنامه‌های زنده در یک مکان دیگر با استفاده از تلویزیون مدار بسته است. این کار در همایش‌ها و مراسم کاربرد بیشتری دارد.

تله کامپیوتر
روابط عمومی‌ها می‌توانند با استفاده از تله کامپیوتر بویژه در ارتباطات مردمی وضعیتی را ایجاد کنند که مسئول سازمان بتوانند بدون نیاز به حضور  در بین مردم همزمان با چندین نفر ارتباط برقرار کنند و نوعی ارتباط دوسویه‌ای برقرار کنند.
برگزاری سمینار
سمینار به معنی قلمستان و بذرافشاندن است. با این وصف، می‌توان گفت سمینار به تجمعی گفته می شود که در آن روش‌های جدید در هر فنی مورد مطالعه قرار می‌گیرد و بهترین و آسانترین راهها برای ارتقای کیفی امور برگزیده می‌شود.

1- عنوان سمینار: عنوان سمینار باید جامع و مانع باشد و جنبه‌های مختلف موضوع اصلی سمینار را در بر می‌گیرد.
2- اهداف سمینار: مهمترین هدف یک سمینار، دستیابی به راه‌حل‌های عملی درباره یک موضوع است.
3- تشکیل ستاد برگزاری سمینار: تشکیل جلسات گوناگون مقدماتی با حضور افراد و بخش‌های مورد نظر ضروری است که بهترین شکل آن می‌تواند در قالب «ستاد برگزاری سمینار» تجلی یابد.
4- تشکیل گروه‌های کاری: ستاد برگزاری سمینار می‌تواند از گروههای کاری مختلف (برحسب نیاز) شکل گیرد برای مثال، اغلب سمینارها به وجود گروههای کاری نظیر، انتشارات ارتباط رسانه‌ای، تدارکات، تشریفات و تبلیغات نیازمندند تا امور مربوط به سمینار را به پیش برند.
5- تعیین زمان و مدت برگزاری سمینار: نخستین اقدام برای آغاز عملیات مربوط به سمینار مشخص کردن زمان و مدت برگزاری سمینار می‌باشد.

چارت تشکیلات روابط عمومی
دون شک هر وزارتخانه ارگان، سازمان یا مؤسسه کوچکی نیاز به تشکل منسجم و ثابتی به نام روابط عمومی‌ دارد. چارت تشکیلات روابط عمومی‌ها برحسب نوع خدمتی که به جامعه ارائه می‌کند متفاوت است. در سازمانهای خدماتی، رفاهی، تجاری و سیاسی چارت این تشکیلات شکل خاصی بخود می‌گیرد. به عنوان مثال در یک مؤسسه تجاری پس از مدیریت روابط عمومی وجود یک وکیل حقوقی یا مشاور مدیریت لازم است در حالیکه در یک سازمان دولتی که عموماً سیاستگذاری و هدایت برنامه‌های کلان را برعهده دارد وجود یک معاون به جای وکیل حقوقی یا مشاور ضروری‌تر به نظر می‌رسد. در رده‌های پایین واحدهای مجزا و پراهمیتی چون ارتباط با رسانه‌ها، ارتباطات مردمی، واحد تبلیغات و انتشارات را پیش رو داریم که در واقع نمایة بیرونی سازمان را حفاظت می‌کنند یا به عبارت دیگر وکیل مدافع سازمان هستند و در عین حال به روابط دوسویة درون و برون سازمانی پرداخته و به آن عینیت و نظم می‌بخشند شرح وظایف و کارکردهای هر قسمتی به تفصیل در بخشهای دیگر این سلسله مباحث خواهد آمد. در پایان لازم به یادآوری است که واحدهای سمعی و بصری، کتابخانه و رایانه و اینترنت از بخشهای ضروری روابط عمومی بشمار می روند که در سرعت بالا بردن اطلاعات روزمره کارکنان و دستیابی به دانش روز نقش بسزایی ایفا می‌کنند. ایجاد سایت اینترنتی جهت انتشار اخبار سازمانی و جمع‌آوری اطلاعات ضروری قسمت مهمی از یک روابط عمومی نوین است و به همین جهت مخاطب همیشه به اخبار و اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی خواهد داشت.

اصول و مبانی روابط عمومی:
امروزه روابط عمومی‌ به عنوان علم دارای اصول و مبانی اولیه می‌باشد. عموماً شاهد آن هستیم که واژه روابط عمومی‌ در میان مردم استفاده می‌شود بدون در نظر گرفتن اینکه واقعاً روابط عمومی چیست؟ آیا در زمره علوم پایه قرار می‌گیرد یا هنری است که از خلاقیت بهره‌ می‌گیرد و خود پس از موسیقی، نمایش، سینما و ... هنر هشتم خوانده می‌شود.
در شناخت اصول اولیه روابط عمومی می‌توان به وظایف درون سازمانی و برون سازمانی اشاره کوتاهی داشت. یک روابط عمومی در وهلة اول باید با توسعة بهداشت روانی در محیط کار و ایجاد امنیت فکری در میان کارکنان زمینة همکاری و ارتباط متقابل را در میان آنان بوجود بیاورد که در نهایت به تقویت احساس مسئولیت در مجموعه منجر خواهد شد. در ضمن رسیدگی به درخواستها و پیشنهادهای کارکنان و کنترل و نظارت برامور رفاهی، تأمینی و هنری آنان از جمله فعالیتهای درونی سیستم روابط عمومی می‌باشد.
یک روابط عمومی فعال و مفیدباید با شرکت در جلسات مهم دستگاه و ارتباط مستقیم با مسئولین دستگاه به صورت مستمر کارکنان را از چگونگی سیاستها، تصمیمات جدید و آیندنگریها آگاه نماید و با حضور در سفرهای داخلی و خارجی مسئولین مربوطه در جریان مستقیم آخرین طرحهای دردست اجرا و برنامه‌ها و خط مشی‌ها قرار بگیرد. در کنار این وظایف خطیر، انجام امور خطاطی در زمینه‌های تبلیغاتی تهیه آرشیو سمعی و بصری و تنظیم شعائر و برگزاری مراسم مذهبی و مناسبتها از فعالیتهای خرد واحد روابط عمومی محسوب می‌شود ( اگرچه متأسفانه در تعدادی از واحدهای روابط عمومی جایگاه واقعی و وظایف خرد و کلان تعویض شده است)
از مهمترین وظایف و فعالیتهای برون سازمانی باید به سنجش افکار عمومی جامعه نسبت به سازمان یا ارگان مربوطه اشاره کرد.
روابط عمومی باید با شناخت دقیق مخاطبین خاص و عام با استفاده از ابراز دقیق و انتخاب روش مناسب به معرفی شایسته از سازمان بپردازد و ضمن برقراری ارتباط مستمر و منسجم با وسایل ارتباط جمعی، در راستای معرفی سازمان از طریق آنها به ایجاد رابطه دوسویه بین مردم و سازمان همت گمارد.
یک روابط عمومی قدرتمند زمینه ساز مدیریت قدرتمند است و می‌تواند با نفوذ در عمق افکار عمومی و مطالعه و بررسی دقیق و کارشناسی به جمع‌آوری اخبار و اطلاعات بیرونی مورد نیاز دستگاه بپردازد و با پردازش این اطلاعات جهت ایجاد تغییرات مطلوب مخاطب در سازمان اقدام مقتضی و کارشناسانه بعمل آورد. در مقابل با توجیه و تحلیل برنامه‌ها نقش سخنگوی آن سازمان را در جهت روشن شدن اذهان عمومی بخوبی ایفا نماید. از اهرمهای موثر برای ایفاء نقش برون سازمانی و اطلاع از افکار عمومی می‌توان به نصب صندوق پیشنهادات و انتقادات، نصب صندوق پستی و اعلام تلفن پیامگیر اشاره کرد.
در راستای همین اصول، روابط عمومی در جهت رسیدن به یک جامعة مدنی باید نقش پاسخگویی و اطلاع رسانی را به خوبی ایفا نماید و با نیروهای کار شناسی خود به ساخت صحیح  افکار عمومی بپردازد یک روابط عمومی مثبت اندیش کسب اطلاعات را حق قطعی مخاطب تلقی می‌کند و ضمن حرمت به کرامت انسانها و جلب مشارکت عمومی از شکل‌گیری و رواج شایعه جلوگیری خواهد کرد. چرا که شایعه محصول ابهام و نیاز اطلاعاتی است و این ابهام مانع رشد و تکامل جامعه مدنی خواهد بود. پس می‌توان چنین نتیجه گرفت که در جامعه هر شایعه‌ای نتیجه ضعف قدرت روابط عمومی آن جامعه است.
در اینجا به ذکر جمله‌ای از دکتر نطقی اکتفا می‌کنیم که: هر مدیریتی شایسته همان روابط‌عمومی است که دارد.
کارشناسان روابط عمومی جهت دستیابی به این اهداف والا باید از متون و تکنیکهایی بهره ببرند که می‌توان آنها را به 3 بخش فنون دیداری، گفتاری و نوشتاری تقسیم کرد.
برگزاری نمایشگاه به منظور در معرض دید قراردادن محصولات یا خدمات سازمان با استفاده از ابزارهای ارتباطی مثل عکس، فیلم و اطلاعیه‌های خبری از فنون دیداری روابط عمومی محسوب می‌شود.
سخنرانی ابزاری است که می‌توان با استفاده از آن در مدت کوتاهی پیام را به عهده زیادی از مخاطبین ارائه داد. این فن نوعی اطلاع‌رسانی حضوری و چهره به چهره به شمار می‌رود. جلسات پرسش و پاسخ بین کارکنان و مدیریت و ایجاد فضای تریبون آزاد از مصادیق بازر فنون گفتاری روابط عمومی است در این میان برگزاری کنفرانس‌های خبری از مهمترین مباحث روابط عمومی به جهت تزریق صحیح و بی‌واسطه اطلاعات به رسانه‌ها و پس از آن به مخاطبان خاص و عام سازمان به شمار می‌رود که از اصول اولیه و بارز واحد روابط عمومی‌ محسوب می‌شود.
تهیه گزارش سالیانه و تنظیم این گزارش در حقیقت تهیه یک سند اطلاعاتی است که در آن سازمان نحوة عملکرد سال گذشته خود را با استفاده از آمار، عکسها و مقالات به اطلاع مدیریت کلان می‌رساند در این میان نشریة تخصصی هر مجموعه گویاترین زبان و مهمترین عضو روابط عمومی بشمار می‌رود. انتشار نشریه داخلی یکی از فنون روابط عمومی‌در بخش درون سازمانی است. این نشریه در واقع نوعی نشریه اداری است که روابط عمومی با اهدافی همچون اطلاع‌رسانی، پرکردن اوقات فراغت کارکنان و خانواده‌های آنان پاسخگویی به پرسشهای کارکنان، تقویت اندیشه‌ها و ارزشهای کاری و سازمانی، توسعه و تقویت تفاهم بین مدیریت و کارکنان به طور منظم و در فاصله زمانی معین منتشر می شود. یک روابط عمومی قدرتمند می‌تواند با استفاده از این ابزار در بالا بردن سطح آگاهی‌های عمومی و تخصصی کارکنان بهره برده و علم و دانش روز جهانی را از این طریق به نیروهای درون سازمانی انتقال دهد و برای همیشه نقش بازوی آموزشی و اطلاع‌رسانی را ایفا نماید، برای تعیین و انتخاب بخشهای مختلف نشریه باید از هدف انتشار نشریه و مخاطبان و نیازهای اساسی آنان اطلاعات کافی و مورد نیاز را بدست آورد.
مخاطب‌شناسی یکی از مبانی روابط عمومی است که می‌توان به عنوان رکن اولیة یک روابط عمومی به آن پرداخت پس از شناخت دقیق مخاطب به ارزیابی نیازهای آنان پرداخته می‌شود و براساس نیاز مخاطبان است که اطلاعات مورد نیاز گردآوری شده و در اختیار آنان قرار می‌گیرد. یکی از شیوه‌های شناخت مخاطب اطلاع‌یابی است که بوسیله شیوه‌های مختلف از قبیل نظرسنجی و افکارسنجی و ... از نیروهای درون سازمانی و برون سازمانی به آن دست می‌یابیم و پس از اطلاع‌یابی کارکرد دوم روابط عمومی که همانا اطلاع‌رسانی است آغاز خواهد شد اما دیگر در روابط عمومی نوین سر ریز حجم بالای اطلاعات ملاک عمل نیست بلکه امروزه باور کارشناسان روابط عمومی براین است که کار روابط عمومی با ارزیابی آغاز و با ارزیابی خاتمه می‌یابد در واقع زمانی که کارشناس روابط عمومی نیاز مخاطب را ارزیابی کرد به تعیین و غربالگری اطلاعات مورد نیاز آنان می‌پردازد و با استفاده از فنون و شیوه‌های مفید و مؤثر این اطلاعات را به سمع و نظر مخاطب می رساند اما این آغاز راه است. در یک واحد روابط عمومی قدرتمند باید مجدداً جامعة مخاطبین مورد ارزیابی قرار بگیرند تا تأثیر ارائه اطلاعات بر آنان مشخص شود و با استفاده از این ارزیابی نهایی است که در واقع می‌توان به کارآیی روشهای بکار برده شده دست یافت و در جهت ارتقاء سطح آن اقداماتی به عمل آورد. در نهایت مشاهده می‌کنیم که افکارسنجی و ارزیابی در خاتمه به همان اندازه ارزیابی اولیه مهم و ضروری به نظر می‌رسد.
چرا که یک سیستم فعال و پویا نه تنها از بدست آوردن تجربیات جدید بی‌نیاز نیست بلکه مشتاقانه در جهت رسیدن به هدف والای خود به آزمون و خطا و استفاده از روشهای مؤثرتر دست خواهد زد که در نهایت همین سیستم قوی روابط عمومی می‌تواند برای رسیدن به هدف راه کوتاه‌تر را با استفاده از تجربیات و ارزیابیهای مشابه گذشته انتخاب نماید.

منابع و مأخذ:

-          روابط عمومی توانمند بازوی مدیریت - محمد بصریان راد - تابستان 81
-          فنون روابط عمومی - اداره کل تبلیغات معاونت امور مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - خرداد 77
-          اصول و فنون برنامه ریزی در روابط عمومی - علی اکبر میرسعید قاضی
-          روابط عمومی در چهارده گفتار - معاونت امور مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
-          مبانی روابط عمومی - احمد یحیایی ایله‌ای
-          تئوری و عمل در روابط عمومی و ارتباطات - علی میرسعید قاضی

برگرفته از

روابط عمومی به عنوان یک حرفه: تحلیل محتوای برنامه‌های آموزشی در "ایالات متحده‌ی آمریکا"

نویسنده: کریشنا مورتی سری‌رامش و لیزا بی.هورنمن

(KRISHAMURTHY SRIRAMESH AND LISA B. HORNAMAN)

 مترجم: مهسا آستانه

 این مقاله شرح تحقیقی در مورد سنجش کارایی برنامه‌های دانشجویان است.

دانشجویان موردنظر، دانشجویان رشته‌ی‌کارشناسی روابط عمومی دانشگاههای "ایالات متحده‌ی‌آمریکا" هستند. در این تحقیق 155 مربی روابط عمومی و افراد شاغل در این رشته مورد سنجش قرار گرفتند تا عقاید آنان در مورد مسائل ذیل مشخص شود: آیا دانشجویان از دانش و تجربه کافی برخوردار هستند تا در حرفه‌ی روابط عمومی مشغول به کار شوند؟ از نظر پاسخ دهندگان، دانشجویان چه دانش و مهارت‌هایی باید داشته باشند تا در کار خود حرفه‌ای و موفق باشند؟ فارغ التحصیلان بر چه مهارت‌هایی باید تسلط داشته باشند؟ و اینکه ویژگی‌های حرفه‌ی روابط عمومی چیست؟ آنچه که در این مقاله بر آن تأکید می‌شود این موضوع است که عملکرد روابط عمومی راهبردی فراتر از فراهم کردن تبلیغات مثبت (به نفع بنگاهی که در آن فعالیت می کنند) است.

در این تحقیق سعی می شود تا کارایی برنامه‌های دانشجویان کارشناسی رشته روابط عمومی در "ایالات متحده آمریکا" را مورد ارزیابی قرار دهیم. در این تحقیق، 155 مربی روابط عمومی و افراد شاغل در این رشته مورد سنجش قرار گرفتند تا عقاید آنان در مورد مسائل ذیل مشخص شود:

آیا دانشجویان از دانش و تجربه کافی برخوردار هستند تا در حرفه‌ی روابط عمومی مشغول به کار شوند؟ از نظر پاسخ دهندگان، دانشجویان چه دانش و مهارت‌هایی باید داشته باشند تا در کار خود حرفه‌ای و موفق باشند؟ فارغ التحصیلان بر چه مهارت‌هایی باید تسلط داشته باشند؟ و اینکه ویژگی‌های حرفه‌ی روابط عمومی چیست؟

نتایج تحقیق، اتفاق نظر میان مربیان و شاغلین این حرفه را در مورد موضوعاتی نشان می‌دهد که در برنامه‌های دانشجویان روابط عمومی باید به آن پرداخته شود و شامل دانش و مهارت‌هایی است که توسط کمیسیون آموزش روابط عمومی پیشنهاد شده است. پاسخ‌دهندگان به پرسشنامه، در مورد بهترین برنامه‌ی شغلی برای متخصصین آینده روابط عمومی‌ها موافق نبودند. با وجود این، اکثر آنها اعتقاد داشتند که تحصیل در رشته‌ی روابط عمومی همراه با آگاهی از مهارت های مختصری در حوزه مسائل بازرگانی، بهترین ابزار برای دانشجویانی است که می‌خواهند در این حوزه کار کنند. پاسخ دهندگان معتقد بودند که همه‌ی موضوعاتی که آنها مهم فرض کرده‌اند، اکنون در همه‌ی برنامه های درسی روابط عمومی تدریس نمی‌شود.

هم شاغلین و هم مربیان روابط عمومی بر سر این موضوع توافق داشتند که فارغ‌التحصیلان برای استفاده از تکنولوژی نوین در روابط عمومی، به خوبی آموزش دیده‌اند. با این وجود، درصد شاغلینی که معتقد بودند فارغ‌التحصیلان، آمادگی ورود به حرفه‌ی روابط عمومی را دارند، به طور چشمگیری کمتر از مربیان بود.

برخلاف تصور غلط رایج در میان اکثر بخش‌های روابط عمومی و همچنین در میان بسیاری از شاغلین این حرفه در سراسر دنیا، هنگامی که روابط عمومی های حرفه‌ای به لحاظ راهبردی می‌توانند کمک بزرگی برای [بهبود و افزایش] کارایی سازمانی باشند، نباید خود را محدود به تبلیغات مثبت یا تصویر سازی [به نفع بنگاهی که در آن فعالیت می کنند] کنند. عملکرد روابط عمومی راهبردی فراتر از فراهم کردن تبلیغات مثبت [به نفع بنگاهها] است.

محققین تعاریف متعددی از واژه‌ی روابط عمومی ارائه می‌کنند که ترکیب آنها این تعریف است: "روابط عمومی باید مدیریت استراتژیک ارتباطات توسط سازمان‌ها باشد تا ارتباطات سودمند دوجانبه و پایداری را میان سهام داران آن شرکت ایجاد کند." به عبارت دیگر، روابط عمومی کارا و مؤثر نباید فقط با منافع سازمان (یا منبع پیام) سر‌و‌کار داشته باشد، بلکه باید نیازها، ارزش‌ها و منافع سهام داران سازمانی را نیز در نظر داشته باشد.

این امر که آیا روابط عمومی یک حرفه یا یک مهارت است، سؤالی است که طی دو دهه به طور گسترده‌ای مورد بحث بوده است. "جکسون" ( 1988 Jackson,)  معتقد بود که روابط عمومی‌ها خودشان را به عنوان یک حرفه تثبیت کرده اند، در حالی که افراد بسیار دیگری نظیر" آگی و سایرین [1]" (1995)،" "بیوینز" [2] (1993)، "کامرون و سایرین [3]" (1996)، "هینسورث [4](1993)، "رایان" و "مارتینسون"[5] (1990)، "سالوت و سایرین [6]" (1998)، "وایلی [7]" (1994)، استدلال کرده‌اند که روابط عمومی هنوز به عنوان یک حرفه شناخته نشده است. با وجود این، همه بر سر این موضوع توافق دارند که برای روابط عمومی‌ها بسیار مهم است که وضعیت حرفه‌ای بدست آورند، چرا که این امر به این صنعت اعتبار و شهرت می‌بخشد، مسئولیت و قابلیت اعتماد افراد شاغل در روابط عمومی‌ها را افزایش می‌دهد، بر کیفیت کارهای تولیدی آنان می‌افزاید و به آنها شانس بیشتری برای شرکت در تصمیم گیری‌های سازمانی می‌دهد.

محققین پیشنهاد کرده‌اند که برای کسب موقعیت حرفه‌ای، صنعت روابط عمومی به معیار‌هایی  بپردازد که پایه و اساس همه حرفه‌هاست، مانند حفظ کردن مقررات اخلاقی، خدمت در راه منافع عمومی، تضمین اینکه کارکنان این حرفه بر مهارت های تکنیکی ویژه‌ای تسلط دارند، داشتن مجموعه‌ای از اطلاعات محرمانه‌ی کاری، ارائه‌ی آموزش ویژه و استاندارد به کسانی که خواهان ورود به دنیای روابط عمومی هستند، ارائه‌ی یک سری خدمات خاص و تثبیت کردن سازمان‌های حرفه ای فعال ("کامرون و سایرین [8]" (1996)، "رایان و مارتینسون [9]" (1990)، "ساندرس و پرینگو [10]" (1998)، "وایلی[11]" (1994)).

تحقیقی که در اینجا شرح داده می‌شود تلاش می‌کند تا میزانی را که دانشکده‌های "ایالات متحده‌ی آمریکا" دانشجویان را برای ورود به دنیای حرفه‌ای آماده می‌کنند مورد بررسی قرار دهد. به دلیل اینکه "ایالات متحده" از پیشروان آموزش روابط عمومی و به کار بستن آن به حساب می‌آید، لذا دانستن نقاط قوت و ضعف آن نظام از اهمیت زیادی برخوردار است.  به منظور انجام دادن این کار، ما نمونه‌ای از مربیان روابط عمومی و شاغلین این حرفه (و کسانی که خود را حرفه‌ای و محقق می‌دانند) را مورد بررسی قرار دادیم تا نشان دهیم که آیا دانشجویان از دانش و مهارتی که برای ورود به دنیای حرفه‌ای روابط عمومی ضروری است، مطلع هستند یا خیر.

همچنین از پاسخ دهندگان خواسته شد که دانش و مهارت‌های انتقادی را برای تبدیل شدن دانشجویان به افراد حرفه‌ای موفق، شناسایی کنند. مهارت‌هایی  که تازه فارغ التحصیلان باید بر آن تسلط داشته باشند. همچنین اینکه از منظر آنان چه مشخصه‌‌هایی روابط عمومی را به یک وضعیت حرفه‌ای ارتقا می‌بخشد. بنابراین هدف این تحقیق نه تنها به دست آوردن فهم بهتری از این نکته است که چطور آموزش، به این حرفه کمک می‌کند، بلکه هدف، پیشرفت در حوزه‌‌هایی است که آموزش روابط عمومی می‌تواند به آماده کردن افراد حرفه‌ای در آینده کمک کند.

بررسی ادبیات روابط عمومی

تعجبی ندارد که آثاری که برای این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت، نشان دهنده‌ی توافق کلی در میان اغلب محققین، مربیان و شاغلین روابط عمومی باشد که عنوان می‌کرد آموزش خوب روابط عمومی این پتانسیل را دارد که در به ثبت رساندن روابط عمومی به عنوان یک حرفه کمک بزرگی کند.

 محققین توصیه‌های گوناگونی در جهت پیشرفت دانشجویان این رشته ارائه کرده‌اند تا آنها را برای تبدیل شدن به یک فرد حرفه‌ای کارآمد یاری رسانند. بعلاوه، استدلال‌های زیادی توسط کارکنان و مربیان روابط عمومی مطرح شد که شامل این موارد بود: وضعیت کنونی روابط عمومی‌ها به عنوان یک حرفه، معیارهای لازم برای اینکه روابط عمومی تبدیل به یک حرفه شود و شیوه‌‌هایی که بدان وسیله روابط عمومی‌ها می‌توانند وضعیت حرفه ای بدست آورند.

در بررسی ما در آثار روابط عمومی، تنها یک مؤلف، "جکسون" (1988)، یافت شد که مدعی بود روابط عمومی‌ها به وضعیت حرفه‌ای رسیده‌اند. وی استدلال می‌کرد که به عنوان یک حرفه، روابط عمومی‌ها از روان شناسی، جامعه شناسی و سایر علوم اجتماعی استفاده می‌کنند تا روابط مؤثر ایجاد کنند، در جهت منافع عمومی خدمت کنند و یک سری دانش و مقررات حرفه‌ای استاندارد در خود دارند. با این وجود، اکثر آثار نشان می‌داد که رشته‌ی روابط عمومی هنوز یک حرفه نیست ("آگی و سایرین [12]" (1995)، "بیوینز [13]" (1993)، "کامرون و سایرین [14]" (1996)، "هینسورث [15]" (1993)، "رایان و مارتینسون [16]" (1990)، "سالوت و سایرین [17]" (1998)). برخی مؤلفین مانند "کامرون و سایرین [18]" (1996)، " رایان و مارتینسون [19]" (1990)، "سالوت و سایرین [20]" (1998)، "ساندرس و پریگو [21]" (1998)، "وایلی [22]" (1994) در مورد معیارهایی که یک رشته باید داشته باشد تا تبدیل به یک حرفه شود، مباحثی را مطرح کرده اند.

بر طبق بررسی انجام شده بر آثار روابط عمومی، هشت معیار شناسایی و عقاید نمونه‌ای از محققین و افراد حرفه‌ای موجود در مورد این معیارها در برنامه درسی روابط عمومی کنونی در "ایالات متحده‌ی آمریکا" را ارزیابی کردیم:

1) حفظ مقررات اخلاقی و ارزش‌ها و هنجارهای حرفه‌ای

2) تعهد به خدمت به منافع عمومی و مسئولیت پذیری اجتماعی

3) دارا بودن یک سری توانایی‌های حرفه ای، دانش علمی (دانشگاهی)

4) داشتن آموزش‌های ویژه و استاندارد که شامل مدرک دانشگاهی می‌شود

5) داشتن مهارت‌های تحقیقی و فنی

6) ارائه‌ی خدمات ویژه به یک سازمان یا جامعه

7) عضویت در سازمان‌های حرفه ای

8) دارا بودن استقلال در سازمان برای تصمیم گیری‌های مربوط به ارتباطات

دانش حرفه ای و آموزش روابط عمومی

بسیاری از مؤلفان از نیاز به آموزش‌های ویژه، دانشکده‌ها و آموزش تکمیلی به عنوان ضرورتی برای ارتقاء این رشته به وضعیت حرفه‌ای حمایت کرده‌اند ("بیسلند و رنتنر [23]" (1998)، "برانل و نیبائر [24]" (1988)، "گادینو و واندنبرگ [25]" (1988)، "گرونیگ [26]" (1989)، "ترک [27]" (1989)، "وایت و سایرین [28]" (1992)).

برای مثال "گرونیگ" (1989:23) تأکید کرده‌است که "حرفه‌ی روابط عمومی نیازمند تحصیلات دانشگاهی ویژه و آموزش است". وی عنوان کرده است که دانشجویان به جای روزنامه نگاری و سایر رشته‌ها، نیازمند آموزش در روابط عمومی هستند، تا با تجربه‌ی بیشتری وارد کار خود شوند.

بررسی آثار روابط عمومی گستره‌ی وسیعی از پیشنهادات را برای پیشرفت در این کار را ارائه کرد. با این وجود، رایج ترین پیشنهادات ذکر شده شامل این موارد بود: آماده کردن یک پیشینه جامع از علوم مقدماتی برای دانشجویان، آموزش مدیریت، تحقیق، اخلاقیات، نظریه‌ها، آموزش نویسندگی و تکنولوژی، فراهم کردن تجربیات عملی از طریق دوران کارآموزی، داشتن تأییدیه یا مجوز، تعادل در جنسیت در مؤسسات آموزش عالی و نیروی کار، الزام دانشجویان به گذراندن دوره‌های تخصصی جنبی، داشتن یک گروه آموزشی روابط عمومی مجزا در دانشکده و آموزش روابط عمومی از منظر بازاریابی هماهنگ ارتباطات (IMC).

 قبل از آنکه بر روی هر کدام از این معیارها کار کنیم، به اعتقاد ما مقتضی است که در مورد نیاز به توافق آرا در محتوای دوره‌های آموزشی به بحث بپردازیم.

نیاز به توافق آرا در دوره‌های آموزشی روابط عمومی

نیاز به اجماع در میان محققان، مربیان و کارکنان روابط عمومی در مورد یک برنامه آموزشی هماهنگ و منسجم در این رشته، مورد بحث قرار گرفته است. برخی مؤلفان استدلال می‌کنند به دلیل اینکه روابط عمومی یک رشته‌ی نسبتاً جدید است، هنوز اتفاق نظری در مورد گستره و محتوای دروس آن  بویژه در سطح کارشناسی شکل نگرفته است ("کادیل و سایرین [29]" (1990)، "سالوت و سایرین [30]" (1998-1997)، "ونلیون [31]" (1989)). "کادیل و سایرین" (1990) در مورد اجماع بر سر اهداف تدریس و پیکره‌ی دانش به بحث پرداخته‌اند. آنها اظهار کرده اند به دلیل جدید بودن  رشته‌ی روابط و به دلیل اینکه تعدادی از دروس دوره‌ی کارشناسی روابط عمومی را استادان روزنامه نگاری یا ارتباطات تدریس می‌کنند که با این رشته آشنایی ندارند، باید بر سر دروسی که باید به دانشجویان ارائه شود، به اجماع رسید.

در دو تحقیق، "سالوت و سایرین" (1998-1997) دریافتند که مربیان و کارکنان روابط عمومی‌‌ها دیدگاههای مجزایی در مورد استانداردهای حرفه‌ای دارند که آنها را وادار به بحث می‌کرد. به منظور ارتقاء آموزش، آنها نیازمند توافقی بر سر استاندارد‌های حرفه‌ای و برنامه مناسب درسی روابط عمومی بودند. نبود توافق نظر، تعریف دقیقی از اینکه روابط عمومی چیست و چطور می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند را با مشکل مواجه می‌کرد.

 آثار و کتب روابط عمومی توصیه‌های ویژه‌ای در جهت ارتقاء سطح برنامه‌های آموزشی روابط عمومی ارائه می‌‌کند که رایج ترین آنها به طور خلاصه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

تهیه پیشینه‌ی گسترده ای از علوم مقدماتی

بسیاری از مؤلفان بر نیاز دانشجویان روابط عمومی به آموزش علوم مقدماتی- علاوه بر دوره‌های آموزش خاص روابط عمومی- معتقد بودند. این مؤلفان پیشنهاد کرده‌اند که دانشجویان روابط عمومی الزاماً دروسی از رشته‌‌هایی مانند روانشناسی، جامعه شناسی، علوم اجتماعی و علوم رفتاری، بازرگانی و علوم انسانی را بگذرانند ("بکستر[32]" (1993)، "کادیل و سایرین [33]" (1990)، "فاب [34]" (1992)، "گیبسون [35]" (1993-1992)، "کراگبرگ [36]" (1998)، "مک اینرنی [37]" (1995)، "اسکوارتز و سایرین [38]" (1992)، "ونلیون [39]" (1989)، "وایلی [40]" (1990)).

"کادیل و سایرین" (1990)، معتقد بودند که روابط عمومی حرفه‌‌ای است که "نیازمند گسترده‌ترین نوع آموزش است" تا دید وسیعی به انسان بدهد.

سایر محققین درس‌های در زمینه‌ی هنرهای زیبا، دولت، قانون، علوم، اقتصاد و تاریخ را پیشنهاد کرده‌اند ("گاینیون[41]" (1998)، "هیت[42]" (1991)، "پینکاس و ریفیلد [43]" (1992)).

 "هیت" (1991) دستور کاری برای آموزش روابط عمومی ارائه کرد که در آن چنین آمده بود: کارکنان روابط عمومی و محققان باید با علوم انسانی، هنرهای زیبا، علوم اجتماعی، دولت، مدیریت بازرگانی، قانون و موضوعات علمی و فنی آشنا شوند.

"کراکبرگ [44]" (1998) توصیه کرد که دانشجویان روابط عمومی باید قادر باشند هنگامی که به صورت حرفه‌ای وارد کار شدند از دانش و مهارت های روزنامه‌نگاری، ارتباط جمعی و ارتباط گفتاری استفاده کنند. "وایلی [45]" (1990)، درس ‌هایی در زمینه ارتباط جمعی، روزنامه نگاری و ارتباطات داخلی و خارجی را پیشنهاد کرد.

آموزش مدیریت

نیاز به آموزش مدیریت یکی از مواردی است که بسیار توصیه شده است

("بکستر [46]" (1993)، "برکوویتز و ریستودالاکیس [47]" (1999)، "کادیل و سایرین [48]" (1990)، "فاب [49]" (1992)، "گادینو و وندنبرگ [50]" (1988)، "گیبسون [51]" (1993-1992)، "گریفن و پاسادوز [52]" (1998)، "گرونیگ [53]" (1989)، "گاینیون [54]" (1998)، "هیت [55]" (1991)، "هانت و تامسون [56]" (1988)، "کینیک و کامرون [57]" (1994)، "لوردن [58]" (1996)، "مک اینرنی [59]" (1995)، "پتروک [60]" (1995)، "پینکاس و ریفیلد [61]" (1992)، "سالوت و سایرین [62]" (1998)، "اسکوارتز و سایرین[63]" (1992)، "اسپارکز و کانول [64]" (1998)، "تارک [65]" (1989)، "ونلیون [66]" (1989)، "ویکفیلد و کاتون [67]" (1992)).

در این که روابط عمومی بیشتر بر پایه‌ی مدیریت و استراتژی پیش رفته باشد کمی تردید وجود دارد که نیازمند آن است که دانشجویان هم در ارتباطات و هم در بازرگانی متبحر باشند. در صورتی که بخواهیم روابط عمومی را در سطح یک حرفه ارتقا دهیم، به نظر می‌رسد به طور حتم این حرفه از اعتبار بین سازمان‌ها به یک کلید کارکرد مدیریتی بهره مند شود، که در حفظ تعادل مؤثر با سهام داران آن کمک می‌کند.

محققان همچنین بر این باورند که علاوه بر دانشجویان روابط عمومی که در مدیریت بازرگانی آموزش می‌بینند، دانشجویان بازرگانی نیز باید در ارتباطات آموزش ببینند، و بدین ترتیب مدیران سازمانی می‌توانند کمکی را که روابط عمومی می‌تواند به مدیریت استراتژیک سازمان‌ها بکند بفهمند و قدردان آن باشند.

اخلاقیات

مؤلفان متعددی از جمله "گیبسون[68]" (1993-1992)، "گرونیگ[69]" (1989)، "گاینیون[70]" (1998)، "هریسون[71]" (1990)، "هیت[72]" (1991)، "لوردن[73]" (1996)، "مک اینرنی[74]" (1995)، "پینکاس و ریفیلد[75]" (1992)، "پرت و رنتر[76]" (1989)، "اسمترز[77]"(1998)، "تارک[78]" (1989)، "ویکفیلد و کاتون[79]" (1992) به حق گنجاندن اخلاقیات را در دوره‌ی آموزشی روابط عمومی توصیه کرده‌اند.

مطالعات "گاینیون[80]" (1998)، نشان داد که اخلاقیات در میان 8 موضوعی قرار دارد که توسط کارکنان روابط عمومی برای گنجانده شدن در برنامه درسی روابط عمومی توصیه شده بود. سایر موضوعات عبارت بودند از بازرگانی، تاریخ، روزنامه نگاری، روانشناسی، جامعه شناسی و قانون.

"پرت و رنتر[81]" (1989) اظهار داشتند  که "استاندارد‌های بالای اخلاقی در کار، کمک چشمگیری به ایجاد مهارت در این حرفه می‌کنند".

نظریه

توصیه‌ی رایج دیگر این است که نظریه نباید تنها در برنامه درسی دوره‌ی کارشناسی قرار گیرد بلکه باید زیربنای همه دروس باشد ("گیبسون (Gibson)" (1993-1992)، "گاینیون (Guiniven)" (1998)، "هارلتون و لانگ Hazleton and Long) )" (1988)، "هیت ((Heath" (1991)).

"گرونیگ[82]" (1989)، بیان کرد که یکی از مزیت‌های معرفی نظریه‌ها به دانشجویان روابط عمومی این است که ممکن است برخی از آنها وارد دوره‌های تحصیلات تکمیلی شوند و به پیشرفت‌های آتی بدنه‌ی دانش کمک کنند.

"گادینو و استیل[83]" (1988:4)، اظهار داشته‌اند که "یک پایه نظری یا تکنیکی و یک نظام آموزشی برای اشاعه‌ی آن، از شرایط ضروری برای شناخت روابط عمومی به عنوان یک حرفه هستند".

تحقیق

تحقیق یکی از موضوعات دیگری است که غالبا به عنوان یکی از اجزاء سازنده‌ی یک آموزش خوب روابط عمومی، ذکر می‌شود ("گادینو و استیل" (1988)، "گیبسون[84]" (1993-1992)، "گرونیگ[85]" (1989)، "لارسون[86]" (1989)، "پینکاس و ریفیلد[87]" (1992)).

"هیت[88]" (1991)، استدلال می‌کند که در صورتی که تحقیقات مفید و صحیحی که به پیشبرد رشته‌ی روابط عمومی کمک می‌کند، انجام گیرد، این رشته اعتبار پیدا خواهد کرد. وی توصیه می‌کند، "تحقیق و افزایش استانداردها در عملکرد، راهی برای کسب درجه عالی دانشگاهی و اعتبار است، اگرچه آن رشته پزشکی، مهندسی، روانشناسی یا مدیریت بازرگانی باشد". (همان منبع:187)

نوشتن

از منظر مربیان و کارکنان روابط عمومی، نوشتن یکی از مهم ترین موضوعاتی است که به دانشجویان روابط عمومی آموزش داده می‌شود. "هریسون[89]" (1989:42) استدلال می‌کند که "مهارت در نوشتن برای موفقیت در این رشته ضروری است و حقیقتاً در درجه اول از اهمیت قرار دارد ... فردی که در روابط عمومی کار می‌کند باید فنون نوشتن را بداند و در آن تبحر داشته باشد." بنابراین وی توصیه می‌کند که دانشجویان روابط عمومی کلاس‌های ویژه‌ی ‌ نوشتن در زمینه‌ی ارتباطات و به خصوص سخت خبر را بگذرانند.

 مؤلف بیان می‌کند که توانایی نوشتن برای هر دانشجویی که بخواهد "از میان کارکنان ساده به مدیریت ارتقا پیدا کند، ضروری است." (همان منبع:43). "گاینیون[90]" (1998:55) می‌گوید: "نوشتن باید باشد و باید ادامه داشته باشد، به خصوص در دروس آموزشی بر آن بسیار تأکید می‌شود".

 "بکستر[91]" (1993:5) می‌نویسد: "نوشتن کماکان کلید مؤثر در این کار است". و به شدت بر آموزش نوشتن تأکید می‌کند. وی توصیه می‌کند که دانشجویان درس‌های انگلیسی، نوشتن خبر، نوشتن خلاقانه، نوشتن اقناع کننده، آگهی نویسی و نوشتن سخنرانی را بگذرانند، وی همچنین عنوان می‌کند که دانشجویان باید در دوران کارآموزی به طور عملی برای نوشتن آماده شوند.

تکنولوژی رسانه‌ای نوین

بدون اینکه نیاز باشد سؤالی در مورد نیاز به استفاده از تکنولوژی‌های نوین برای اهداف روابط عمومی پرسیده شود، مؤلفان بسیاری توصیه کرده‌اند که این تکنولوژی‌ها شامل همه برنامه‌های درسی روابط عمومی می‌شود. "اسپارکز و کانول[92]" (1998) تلفیق تکنولوژی کنونی را با روش های آموزش سنتی پیشنهاد کرده‌اند. "گریفن و پاسادوز[93]" (1998) عنوان کرده‌‌اند که دروس مهارت های کامپیوتری بیشتری مورد نیاز است.

کارآموزی حرفه ای

فراهم کردن موقعیت کارآموزی برای دانشجویان روابط عمومی، آخرین توصیه‌ی رایج است. "ونلیون[94]" (1989) اظهار می‌کند، برای اینکه برنامه‌های روابط عمومی دانشگاهی اعتبار بدست آورند، باید موقعیت کارآموزی برای دانشجویان و تبادلات علمی حرفه ای برای مربیان فراهم شود.

"اسکوارتز و سایرین[95]" (1992) توصیه کرده‌اند که برنامه‌های درسی باید برای دانشجویان" شغل مدار" باشد و این امر به وسیله موقعیت‌های کارآموزی تحقق می‌یابد. "بکستر[96]" (1993) اظهار داشته که دانشجویان باید دوران کارآموزی داشته باشند و این کارآموزی به آنها اجازه می‌دهد تا کارکنان روابط عمومی را در نقش های مدیر، استراتژیست، طراح، حل کننده‌ی مشکلات و مشاور مدیریت ببینند.

سایر پیشنهادها برای پیشرفت آموزش روابط عمومی شامل موارد زیر است:

نیاز دانشجویان به شرکت در مراسم جنبی ویژه‌ی مربوط به روابط عمومی، اخذ تأییدیه یا مجوز، داشتن یک گروه آموزشی مجزای روابط عمومی در دانشکده، و آموزش روابط عمومی از منظر ارتباطات بازاریابی هماهنگ شده (IMC).

در مجموع، اکثر محققان با این امر موافق بودند که آموزش روابط عمومی یک عنصر کلیدی در پیشبرد صنعت به سوی حرفه‌ای شدن است. این بررسی آثار به ما در شناسایی سؤالات تحقیق کمک کرد:

1) عقیده رایج در میان مربیان روابط عمومی در مورد مؤلفه‌های یک برنامه‌ی درسی خوب در روابط عمومی چیست؟

2) عقیده رایج در میان مربیان روابط عمومی در مورد ویژگی‌های یک روابط عمومی حرفه‌ای خوب چیست؟

3) عقیده‌ی رایج در میان کارکنان حرفه ای روابط عمومی در مورد مؤلفه‌های تشکیل دهنده یک برنامه درسی خوب در روابط عمومی چیست؟

4) عقیده رایج در میان کارکنان حرفه‌ای روابط عمومی در مورد ویژگی‌های یک روابط عمومی حرفه ای خوب چیست؟

5) آیا مربیان روابط عمومی تصور می‌کنند که ویژگی‌های دیگری برای یک برنامه‌ی درسی خوب در روابط عمومی وجود دارد؟

6) آیا مربیان روابط عمومی تصور می‌کنند که ویژگی‌های دیگری برای یک روابط عمومی حرفه‌ای خوب وجود دارد؟

7) آیا کارکنان حرفه‌ای رابط عمومی تصور می‌کنند که ویژگی‌های دیگری برای یک برنامه‌ی درسی خوب در روابط عمومی وجود دارد؟

8) آیا کارکنان حرفه ای رابط عمومی تصور می‌کنند که ویژگی‌های دیگری برای یک روابط عمومی حرفه ای خوب وجود دارد؟

روش شناسی

نمونه

از یک پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات از مربیان و کارکنان حرفه‌ای روابط عمومی در "ایالات متحده‌ی آمریکا" استفاده شد. بر اساس تحقیقات مشابهی که قبلاً صورت گرفته بود، درصد تقریبی پاسخ دهندگان 25 درصد پیش بینی شده بود و به دلیل اینکه ما می‌خواستیم اطلاعات را از حداقل 150 پاسخگو جمع آوری کنیم، یک نمونه‌ی اولیه از 200 مربی، 200 کارمند روابط عمومی و 200 نفر از افراد حرفه‌ای این صنعت، انتخاب شد.

 به دلیل اینکه اعضای انجمن روابط عمومی" آمریکا" (PRSA)  ممکن بود به سازمان‌های مختلفی نظیر آژانس های دولتی یا انجمن‌های غیر دولتی و حرفه‌ای تعلق داشته باشند، یک گروه مجزا از پاسخگویان از شرکت‌های روابط عمومی، به عنوان گروه سوم انتخاب شدند. ما می‌خواستیم افراد حرفه‌ای با تجربه در همه سطوح کار و افراد خبره و متبحر در نمونه‌ی ما قرار گیرند. بنابراین طیف گسترده‌ای از افراد حرفه‌ای که شامل افراد تازه فارغ التحصیل شده نیز بود را پوشش دادیم. از تازه فارغ التحصیلان کسانی انتخاب می‌شدند که می‌توانستند بر اساس تحصیلات دانشگاهی خود، پیشینه‌ای ارائه دهند مبنی بر اینکه چقدر آمادگی ورود به این حرفه را دارند.

مربیان روابط عمومی که در نمونه‌ی ما قرار گرفتند از میان اعضای موجود در کتابچه‌ی راهنمای مربیان دانشگاه "انجمن روابط عمومی آمریکا" و "انجمن آموزش روزنامه نگاری و ارتباطات"  استخراج شده بودند. نمونه‌ی به‌‌دست آمده از کارکنان روابط عمومی از کتابچه‌ی راهنمای آکادمی مشاوران "انجمن روابط عمومی آمریکا"  با استفاده از روش سیستماتیک نمونه‌گیری استخراج شدند و نمونه افراد حرفه‌ای روابط عمومی از شرکت روابط عمومی را از کتاب راهنمای "آرتور دبلیو پیج سوسایتی[97] " به‌دست آوردیم.

ابزار جمع آوری اطلاعات

یک نامه‌ی الکترونیکی به هر کدام از افراد منتخب فرستاده شد، که در آن در مورد تحقیق توضیح داده و از آنها خواسته شده بود که به وب سایت مورد نظر بروند و پرسشنامه را کامل کنند. پرسشنامه به صورت یک فرم پاسخ الکترونیک بود و از پاسخ دهنده خواسته شده بود تا قبل از تصمیم گیری برای مشارکت، فرم رضایت‌نامه را بخواند. آنها باید شماره‌ی شناسایی مخصوص به خود را (که قبلاً توسط محققان مشخص شده بود) وارد می‌کردند تا بدین صورت محققان بتوانند کسانی را که هنوز پاسخ نداده بودند پیگیری کنند.

پرسشنامه 4 بخش داشت. بخش اول از پاسخ دهندگان سؤال کرده بود که چه نظری در مورد آموزش روابط عمومی دارند و پیشنهاد های آنان را برای پیشرفت آموزشی که توسط "کمیسیون آموزش روابط عمومی" (CPRE) در گزارش کنفرانس "انجمن روابط عمومی "آمریکا" در اکتبر 1999، ارائه شده بود خواستار شده بود.

در بخش دوم از پاسخ دهندگان در این مورد سؤال شده بود: به نظر شما چه چیز‌هایی در یک برنامه‌ی خوب روابط عمومی به دانشجویان دوران کارشناسی باید آموخته شود؟ چه چیز‌هایی ضرورتاً باید به افراد شاغل در روابط عمومی ها، آموزش داده  می‌شد و فارغ التحصیلان کنونی روابط عمومی چه مهارت‌‌هایی را در برنامه‌های روابط عمومی دارا می‌باشند؟

در بخش سوم 9 معیار حرفه‌ی روابط عمومی همراه با توضیح خلاصه‌ای از هر کدام، فهرست شده و از پاسخ دهندگان خواسته شده بود آنها را به ترتیب اهمیت رتبه بندی کنند و اگر مورد مهم دیگری از نظر آنها وجود دارد، آن را به فهرست بیفزایند.

در بخش چهارم، اطلاعات مربوط به جمعیت شناسی پرسیده شده بود.

دو ماه پس از اینکه نامه الکترونیکی اولیه ارسال شد، نام کسانی که پاسخ داده بودند و همچنین آدرس ‌هایی که پیام به آنها قابل ارسال نبود، از فهرست پست الکترونیکی حذف شد و یک نامه جهت پیگیری به افراد باقیمانده که هنوز پاسخی نداده بودند، ارسال شد. یک ماه بعد، نام کسانی که به نامه پیگیری پاسخ داده بودند حذف و دومین نامه الکترونیکی پیگیری به افراد باقیمانده که باز هم پاسخ نداده بودند ارسال شد. بعد از این سه تلاش برای دریافت پاسخ، 155 پاسخ که تقریبا 25 درصد افراد را شامل می‌شد، دریافت شد. که از این 155 نفر، 32.5درصد مربی روابط عمومی، 18.5 درصد کارکنان روابط عمومی و 21 درصد افراد حرفه‌ای از شرکت روابط عمومی بودند. اطلاعات به وسیله‌ی نرم افزار spss   (نرم فزار تحلیل آماری) تحلیل شد.

یافته‌ها

هدف این تحقیق نشان دادن کمکی بود که دانشکده‌های آموزش روابط عمومی، با آماده کردن دانشجویان به عنوان افراد حرفه‌ای آینده، به این حرفه می‌کردند. برخی از پاسخ دهندگان، هم مربی روابط عمومی و هم از کارکنان روابط عمومی بودند، بنابراین در گزارش یافته‌های تحقیق، ما نمونه‌ها را به مربیان روابط عمومی، کارکنان روابط عمومی و مربیان-کارکنان روابط عمومی تقسیم کردیم.

 این تحقیق، مشابهت‌ها و تفاوت‌‌هایی را در نظرات بین سه گروه نشان داد. همان گونه که در بررسی ادبیات روابط عمومی بحث شد، مواردی که بیشتر مورد توافق میان این گروه‌ها باشد، در ارتقاء حرفه روابط عمومی مفید است.

مؤلفه‌های دانش فارغ التحصیلان

بر اساس بررسی ادبیات (آثار) روابط عمومی، در ابتدا از پاسخ دهندگان در مورد اهمیت 12 مؤلفه‌ی دانش دانشجویان روابط عمومی سؤال شد. نتایج نشان داد که میان مربیان، کارکنان روابط عمومی و کسانی که خود را مربی- کارمند روابط عمومی معرفی کرده بودند در مورد اهمیت اغلب موارد توافق نظر وجود دارد. اکثر پاسخ دهندگان در هر گروه 11 تا از 12 مؤلفه‌ی دانش فارغ التحصیلان  را "مهم" یا "بسیار مهم" ارزیابی کرده‌بودند. تنها یکی از مؤلفه‌ها که "تاریخ روابط عمومی" بود، از نظر هر سه گروه اهمیت کمتری داشت. گزاره‌ی "ارتباطات و تدابیر اقناعی و استراتژی‌ها" بیشترین تشابه را در پاسخ داشت، که 94 درصد از مربیان، 90 درصد کارکنان روابط عمومی و 92 درصد از مربیان- کارکنان روابط عمومی، آن را "مهم" عنوان کرده بودند.

در حالی که 94 درصد از مربیان و 80 درصد مربیان- کارکنان روابط عمومی "موضوعات چند فرهنگی و جهانی" را "مهم" دانسته بودند، تنها 67 درصد کارکنان روابط عمومی آن را مهم فرض کرده بودند. با وجود سرعت بالای جهانی شدن  که اکثر ارتباطات سازمانی را به سمت بین المللی شدن سوق می‌دهد، جای تعجب بود که کارکنان روابط عمومی این گزاره را "مهم" تلقی نکرده بودند.

 یک تفاوت مشترک در نظرات کارکنان روابط عمومی در گزاره "تغییرات سازمانی و پیشرفت" بود، که 86 درصد مربیان و 88 درصد مربیان- کارکنان روابط عمومی، معتقد بودند که این دانش "مهم" است، در حالی که تنها 60 درصد کارکنان روابط عمومی آن را "مهم" پنداشته بودند. بنابراین، اگرچه همه این سه گروه در کل موافق بودند که 11 مؤلفه از 12 مؤلفه  مهم است، اختلاف ‌هایی در پاسخ‌ها وجود داشت.

در مجموع، 12 مؤلفه‌ی دانش را می‌توان از "بسیار مهم" تا "کم اهمیت" مرتب کرد و این کار توسط مجموع درصد‌های پاسخ دهندگان در تمام گروه‌ها که فکر می‌کردند مؤلفه‌ها "مهم" یا "بسیار مهم" هستند، صورت می‌گیرد. اگرچه موارد پایانی فهرست کم اهمیت‌تر به نظر می‌رسیدند، باید خاطر نشان شود که آنها کماکان توسط اغلب پاسخ دهندگان به عنوان نکات کلیدی در نظر گرفته شدند. فهرست رتبه بندی شده‌ی مؤلفه‌های دانش در ضمیمه‌ی (1) آورده شده است.

سطح مهارت های فارغ التحصیلان

سه گروه پاسخ دهنده نشان دادند که 19 مهارت از 20 مهارت فهرست شده، "مهم" یا "بسیار مهم" هستند. درصد‌ها نشان می‌دهد که مهارت ‌هایی که "مهم" بودند معمولاً بین 75 درصد تا 97 درصد پاسخ دهندگان در هر گروه به آن اشاره کرده بودند. با این وجود استثنائاتی وجود داشت.

برای مثال، کمترین درصد کارکنان روابط عمومی (52 درصد) بر این عقیده بودند که مهارت "شرکت در اجتماعات روابط عمومی حرفه ای"، "مهم" است،در حالی که مربیان روابط عمومی (83 درصد)  و مربیان- کارکنان روابط عمومی (77 درصد) به آن اذعان داشتند.

حالت مشابه در مهارت "تمرکز بر حساسیت‌های میان‌فرهنگی و میان‌جنسیتی" دیده شد که مربیان روابط عمومی (86 درصد) و مربیان- کارکنان روابط عمومی (77 درصد) این مهارت را "مهم" ارزیابی کرده بودند، و در یک درصد پایین تر، کارکنان روابط عمومی آن را (67 درصد) مهم ارزیابی کرده بودند.

به طور قابل توجهی، مشاهده کردیم که درصد بالاتری از مربیان هر یک از مهارت‌ها را "مهم " ارزیابی کرده بودند و درصد پایین تری از کارکنان این حرفه، این مهارت‌ها را "مهم" پنداشته بودند. با این وجود، واضح است که هر سه گروه به برخی از مهارت‌ها ارزش زیادی داده بودند.

"تسلط بر زبان در نوشتن و ارتباطات شفاهی" توسط 97 درصد از مربیان، 95 درصد از کارکنان روابط عمومی و 98 درصد از مربیان- کارکنان روابط عمومی "مهم" فرض شده بود.

به علاوه، هر سه گروه موافق بودند که "نوشتن اطلاعاتی و اقناع کننده"، "مهم" است. که 92 درصد از مربیان، 95 درصد کارکنان و 96 درصد از مربیان- کارکنان روابط عمومی این مهارت را به عنوان یک مهارت "مهم" یا "بسیار مهم" شناسایی کرده بودند. اگرچه تفاوت‌هایی در نظرات بود، اما یک توافق همگانی بین هر سه گروه در مورد اهمیت مهارت‌ها وجود داشت.

اگرچه به نظر می‌رسید که مواردی که در فهرست بعدی آمد (ضمیمه‌ی 2) از اهمیت کمتری برخوردار باشد، باید خاطر نشان شود که آنها از منظر بیشتر پاسخ دهندگان "مهم" بودند.

دوره‌های درسی مقطع کارشناسی

مانند مؤلفه های‌دانش ومهارت، هر 8 مؤلفه درسی از نظر اکثریت پاسخ دهندگان "مهم" بود.

اگرچه تفاوت‌های اندکی در عقاید به چشم می‌خورد، اما یک توافق کلی بر سر اهمیت دوره های درسی در میان هر سه گروه وجود داشت. در کل 8 دوره درسی از "بسیار مهم" تا "کم اهمیت" با جمع بندی درصد‌های پاسخ دهندگان در همه گروه‌ها مرتب شده بود که این پاسخ دهندگان این مؤلفه‌ها را از طریق گزینه‌های "مهم" یا "بسیار مهم" ارزیابی می‌کردند.

مجدداً اعلام می‌کنیم که اگرچه مورد‌های انتهایی فهرست، ظاهراً از اهمیت کمتری برخوردار است، اما توسط اکثر پاسخ دهندگان "مهم" پنداشته شده است (ضمیمه‌ی 3).

این داده‌ها همچنین نشان داد که درصد بالایی از پاسخ دهندگان تصور می‌کردند که دوره‌های درسی دیگری نیز باید در دوره درسی آموزشی روابط عمومی گنجانده شود، اگرچه پیشنهاد‌های آنها برای چنین دوره‌‌هایی  بسیار متفاوت بود. رایج ترین پیشنهادها برای یک دوره‌ی آموزشی حسابداری و دارایی بود که توسط 22 درصد پاسخ دهندگان پیشنهاد شده بود. سایر پیشنهاد‌ها شامل موارد زیر بود که توسط 8 نفر یا بیشتر از پاسخ دهندگان پیشنهاد شده بود: تکنولوژی و اینترنت، نوشتن به شیوه‌ی روزنامه نگاری، بازاریابی، تاریخ و مدیریت بازرگانی.

دروسی که در آینده آموزش داده خواهد شد

هنگامی که از پاسخ دهندگان خواسته شد تا اهمیت 30 موضوع را در آماده کردن دانشجویان برای حرفه‌ی روابط عمومی ارزیابی کنند، پاسخ های آنان متفاوت بود. که یک حرکت از توافق کلی در خصوص مؤلفه های دانش، مهارت و دوره‌های درسی بود.

درنتیجه، غیر از گروه بندی کردن موضوعات از مهمترین تا کم اهمیت ترین، نشان دادن سایر گرایش ها دشوار بود. در نهایت 30 موضوع که با جمع بندی درصد‌های پاسخ دهندگان در همه‌ی گروه‌ها که گزینه‌ی "مهم" یا "خیلی مهم" را برای مؤلفه‌ها علامت زده بودند، رتبه بندی شد.

سپس موضوعات را با جمع بندی درصد‌های پاسخ دهندگان در هر گروه، (که حداکثر آن امتیاز 300 بود) به سه گروه تقسیم کردیم و موضوعاتی را که با 200 امتیاز یا بیشتر عنوان "خیلی مهم" دریافت کرده بودند، آن‌هایی  که 100 امتیاز یا بیشتر عنوان "تا حدی کم اهمیت" و آنهایی  راکه کمتر از 100 امتیاز به عنوان "کم اهمیت" گرفته بودند برچسب گذاری کردیم. فهرست رتبه بندی شده دوره‌های درسی از "خیلی مهم" در ضمیمه‌ی (4) آورده شده است.

گروه آموزشی روابط عمومی در کجا باید قرار گیرد؟

اکثر پاسخ دهندگان بیان کردند که گروه آموزشی روابط عمومی باید در دانشکده‌های روزنامه نگاری و ارتباطات باشد. 53 درصد از مربیان، 65 درصد از کارکنان و 59 درصد از مربیان- کارکنان روابط عمومی معتقد بودند این دانشکده بهترین جایگاه برای روابط عمومی است.

دانشکده‌های بازرگانی دومین انتخاب بودند که 14 درصد از مربیان، 20 درصد از کارکنان و 18 درصد از مربیان- کارکنان روابط عمومی به آن اعتقاد داشتند. و تنها 17 درصد مربیان پاسخ داده بودند که دانشکده‌های ارتباطات گفتاری بهترین مکان برای گروه آموزشی روابط عمومی است.

انتخاب دانشکده برای گروه آموزشی روابط عمومی مهم است چرا که از میان سایر موارد، این امر بر اینکه چگونه روابط عمومی تدریس شود، سابقه‌ی تحصیلی استادانی که آن را تدرس می‌کنند و کمک‌های مالی که این گروه آموزشی دریافت می‌کند، تأثیر می‌گذارد. لازم به ذکر است که با وجود این، برخی محققین معتقدند که اگر روابط عمومی در دانشکده‌ی روزنامه نگاری جای گیرد، به دانشجویان بیشتر دروس روزنامه نگاری ارائه می‌شود تا آموزش روابط عمومی.

فارغ التحصیلان آماده به کار روابط عمومی چگونه ارزیابی شدند؟

از پاسخ دهندگانی که با فارغ التحصیلان روابط عمومی کار کرده بودند یا سرپرست آنان بودند خواسته شد تا میزان آمادگی فارغ التحصیلان را برای ورود به بازار کار ارزیابی کنند. توافق همگانی میان هر سه گروه پاسخ دهندگان وجود داشت مبنی بر اینکه فارغ التحصیلان در استفاده از تکنولوژی روز به خوبی آموزش دیده‌اند.

 پاسخ دهندگان همچنین عنوان کردند که اغلب فارغ التحصیلان تا حدی در سخنرانی و صحبت کردن و پایبندی به اخلاقیات آماده‌اند اما نه در حد عالی. از طرف دیگر، مشاهده می‌شد که فارغ التحصیلان تا حدی برای "مهارت های مدیریت" آماده شده‌اند، اما پاسخ دهندگان معتقد بودند برخی از آنان آمادگی بسیار کمی در این زمینه دارند.

برای بقیه‌ی موضوعات، تقریباً یک سوم پاسخ دهندگان معتقد بودند که فارغ التحصیلان "بسیار آماده هستند"، "تا حدی آماده هستند" و "آماده نیستند". در مجموع پاسخ‌ها نشان می‌داد که فارغ التحصیلان "تا حدی" در تمامی موضوعات آماده‌هستند، به غیر از تکنولوژی که در آن آمادگی بسیار خوبی داشتند.

تشریح یافته ها

در مجموع نتایج نشان می‌دهد که در این تحقیق، مربیان روابط عمومی و کارکنان حرفه‌ای روابط عمومی تفاوت زیادی در تحلیل جنبه‌های گوناگون آموزش و حرفه ای بودن نداشتند. توافق نظر آشکاری میان مربیان و کارکنان روابط عمومی در مورد اهمیت مؤلفه‌های دانش، مؤلفه‌های مهارت، دوره های درسی که باید در روابط عمومی تدریس می‌شد و بهترین مکان برای گروه آموزشی روابط عمومی وجود داشت.

اگرچه، در مورد بهترین برنامه کاری برای دانشجویان و تعداد سرفصلی که در حال حاضر تدریس می‌شود، توافق نظر واضحی نبود، اما یک توافق کلی بر سر این جنبه‌ها وجود داشت.

حوزه‌هایی که در آن حداقل توافق نظر وجود داشت، ارزیابی 9 معیار برای حرفه بود، اگرچه هنوز هم برخی توافق‌ها میان مربیان و کارکنان روابط عمومی در مورد اهمیت این معیارها وجود داشت.

اگر ابزار تحقیق از پاسخ دهندگان خواسته بود هر کدام از معیار‌ها را جداگانه ارزیابی کند، به جای اینکه آنها را از پر اهمیت ترین به کم اهمیت ترین مرتب کنند، شاید نظرات روشن‌تر بود. احتمالاً این امر اطلاعات مفیدی برای تحقیقات آینده بدست می‌دهد. به جرأت می‌توان گفت که مربیان و کارکنان روابط عمومی در کل موافق چیزهایی بودند که برای دانشجویان روابط عمومی مهم است، چرا که این امر برای گسترش یک مدل خوب برای آموزش روابط عمومی بسیار ضروری است.

اهمیت موضوعات و میزانی که آموزش داده می‌شوند

برای مقایسه بین اهمیت موضوعات و نظر پاسخ دهندگان در مورد اینکه تا چه حدی آن موضوعات آموزش داده می‌شوند، در داده‌های بدست آمده به جست و جو پرداختیم. همان گونه که قبلاً بحث شد، 10 موضوع وجود داشت که به طور واضح مربیان، کارکنان و مربیان- کارکنان روابط عمومی با آن موافق بودند.

هر سه گروه با پاسخ های خود نشان دادند که همه‌ی برنامه‌های درسی روابط عمومی باید شامل  دروسی باشد که دانش دانشجویان را در زمینه‌های وسایل ارتباط جمعی، تکنیک‌های تبلیغات، علوم مقدماتی و روزنامه نگاری افزایش دهد.

اکثر پاسخ دهندگان از هر سه گروه معتقد بودند که شش موضوع-دارایی، بودجه، آمار، روابط عمومی بین المللی، ارتباطات سیاسی و فیلم سازی- به قدر کافی آموزش داده نمی‌شود. این یافته‌ها مشابه مقاله‌ی انتقادی آموزش روابط عمومی بود که در سال 2002  توسط "سری رامش" (Sriramesh) ارائه شده بود.

میزان آمادگی فارغ التحصیلان روابط عمومی

پاسخ دهندگان نشان دادند که فارغ التحصیلان روابط عمومی فقط "تا حدی" برای ورود به این حرفه آمادگی دارند. شاید این امر بدین دلیل باشد که برنامه های آموزشی آنها دقیق نبوده یا آنها چیز زیادی حتی پس از شرکت در یک برنامه خوب یاد نگرفته‌اند. همچنین باید تصدیق کنیم که یادگیری آنها هنگامی که وارد حرفه شدند ادامه پیدا خواهد کرد، چرا که احتمالاً در هنگام کار بیشتر یاد می‌گیرند.

 برای اینکه نشان دهیم چرا پاسخ دهندگان بر این عقیده بودند که دانشجویان فقط تا حدی آمادگی ورود به حرفه را پیدا کرده‌اند، مقایسه ای بین این موضوعات صورت گرفت: از نظر پاسخ دهندگان "موضوعات تا چه حد تدریس می‌شدند؟" و "فارغ التحصیلان تا چه حد در آن موضوع آمادگی پیدا می‌کردند؟"

تفاوت جالب توجه بین مربیان و کارکنان روابط عمومی آن بود که در همه‌ی موضوعات به غیر از تکنولوژی نوین، درصد کارکنان روابط عمومی که معتقد بودند فارغ التحصیلان به خوبی آماده شده ‌اند، به طور قابل ملاحظه‌ای کمتر از مربیانی بود که اینگونه می‌اندیشیدند.

 این داده‌ها نشان می‌داد که مربیان روابط عمومی فکر می‌کردنددر آموزش دانشجویان خوب عمل می‌کنند، در حالی که کارکنان روابط عمومی معتقد بودند فارغ التحصیلان به میزان کافی آموزش ندیده‌اند. و این اختلافی است که در آینده باید کشف و راه حل آن پیدا شود.

معیار‌های حرفه‌ی روابط عمومی

طبقه‌بندی ترتیبی از 9 معیار حرفه‌ی روابط عمومی، تحلیل داده‌های پاسخ دهندگان را سخت می‌کرد. بر اساس داده‌ها، تنها نتیجه‌گیری واضحی که  می‌شد استخراج کرد این بود که  اکثر پاسخ دهندگان با این ایده که کارکنان روابط عمومی از دولت مجوز دریافت کنند موافق نبودند.

حتی دو تن از پاسخ دهندگان اشاره کرده بودند که اینگونه تأییدیه‌ها نقض اولین متمم قانون اساسی "ایالات متحده‌ی آمریکا" مبنی بر تضمین آزادی گفتار و آزادی بیان است. آثار به جامانده نیز این یافته‌ها را تأیید می‌کند.

تعداد بسیار کمی از محققان توصیه کرده بودند و یا اعتقاد داشتند که مجوز روابط عمومی باید توسط دولت داده شود. شاید همان گونه که برخی از پاسخ دهندگان اشاره کرده بودند، هر 9 معیار برای حرفه روابط عمومی نسبتاً مهم بودند، و طبقه بندی ترتیبی آن معیار ها، تنها باعث به وجود آوردن یک سری داده گیج کننده برای محققان می‌شد. تحقیقات بعدی شاید بتواند درک بهتری در این موارد ارائه کند.

نتیجه گیری

یافته‌ها نشان می‌دهد که هر سه گروه مورد بررسی در مورد اهمیت دانش، مهارت دوره‌های آموزشی و سرفصل‌هایی که در دوران کارشناسی روابط عمومی آموزش داده می‌شود، توافق دارند. همچنین هر سه گروه در مورد میزانی که یک موضوع معین آموزش داده می‌شود، بهترین مکان برای گروه آموزشی روابط عمومی و بهترین برنامه کاری برای دانشجویانی که می‌خواهند در روابط عمومی‌ها کار کنند، با هم توافق داشتند.

کمترین میزان توافق سه گروه مربوط به  9 معیار برای حرفه‌ی روابط عمومی بود، که این امر ممکن است به دلیل طراحی ترتیبی ابزار تحقیق باشد. واضح ترین نتیجه گیری که می‌توان ازاین تحقیق استخراج کرد این است که آموزش روابط عمومی به این صنعت در ارتقا به سمت حرفه شدن کمک می‌کند. با توافق میان مربیان و کارکنان روابط عمومی در مورد این موضوعات آموزشی مهم، نخستین گام در این راه برداشته شد.

کارهایی که در آینده باید صورت گیرد

گام بعدی در تحقیقات آینده و شاید پیشرفت در آموزش روابط عمومی تحلیل این نکته است که آیا برنامه‌های مختلف روابط عمومی، حقیقتاً دروسی را که "کمیسیون آموزش روابط عمومی" (CPRE) توصیه کرده آموزش می‌دهند یا خیر.

بعلاوه تحقیقات بیشتری می‌تواند انجام شود تا نشان دهد که آیا سرفصل‌ها یا دوره های آموزشی دیگری غیر از آنچه که توسط "کمیسیون آموزش روابط عمومی" توصیه شده، برای آمادگی دانشجویان روابط عمومی برای یک آینده موفق شغلی لازم است یا خیر.

"سری رامش" در سال 2002 استدلال کرده است که پیشنهادهای "کمیسیون آموزش روابط عمومی" اهمیت کافی به چندفرهنگی‌شدن موضوعات بین المللی نداده است، در حالی که این موضوعات در دنیایی که به سرعت رو به جهانی شدن می‌رود بسیار مورد نیاز است.

ضمیمه‌ی (1)

فارغ التحصیلان روابط عمومی چه چیزهایی را باید بدانند؟ (ترتیب این موارد بر اساس یافته های بدست آمده از تحقیق است)

1) ارتباطات و مفاهیم اقناعی و استراتژی‌ها

2) نظریه‌های ارتباطات و روابط عمومی

3) موضوعات اخلاقی

4) رابطه و ایجاد رابطه

5) استفاده از تحقیقات و پیش‌بینی موارد

6) گرایش‌های اجتماعی

7) بازاریابی و علم دارایی

8) مفاهیم مدیریت و نظریه‌ها

9) الزامات قانونی و موضوعات و نتایج آن

10) موضوعات چند فرهنگی وجهانی

11) تغییرات سازمانی و پیشرفت

ضمیمه‌ی (2)

سطح مهارت‌های فارغ التحصیلان:

1) تسلط بر زبان در ارتباطات نوشتاری و شفاهی

2) نوشتن اطلاعاتی و اقناعی

3) حل مشکلات و مذاکره

4) برنامه ریزی استراتژیک

5) تصمیم گیری های اخلاقی

6) روش‌های تحقیق و تحلیل

7) سخنرانی عمومی و ارائه

8) کارکردن با مسائل جاری

9) مدیریت اطلاعات

10) مدیریت ارتباطات

11) مدیریت مسائل

12) تولید پیام

13) تقسیم بندی مخاطبان

14) ارتباطات میان فردی احساسی

15) روابط انجمنی، روابط مصرف کننده، روابط کارمندی، سایر حوزه‌های عمل

16) مدیریت کردن افراد، برنامه‌ها و منابع

17) سواد تکنولوژیکی و بصری

18) به کار بستن حساسیت های میان فرهنگی و میان جنسیتی

19) مشارکت در انجمن‌های حرفه‌ای روابط عمومی

تنها یکی از مؤلفه‌های مهارت "تسلط بر یک زبان خارجی" به اندازه بقیه‌ی مؤلفه‌ها مهم تلقی نشد.

ضمیمه‌ی (3)

دروسی که باید به دانشجویان کارشناسی آموزش داده شود:

1) نوشتن و تولید در روابط عمومی

2) تجربه‌ی کار در روابط عمومی (کارآموزی)

3) برنامه ریزی ومدیریت روابط عمومی

4) تحقیق، سنجش و ارزیابی در روابط عمومی

5) مقدمه‌ای بر روابط عمومی

6) فعالیت‌های روابط عمومی

7) مطالعات موردی در روابط عمومی

ضمیمه‌ی (4)

لیست موضوعاتی که بسیار مهم شناخته شد:

- مهارت‌های تفکر انتقادی و حل مشکلات

- دانش در مورد وسایل ارتباط جمعی

- تکنولوژی‌های نوین روابط عمومی (کامپیوتر، اینترنت، طراحی وب و...)

- مفاهیم افکار عمومی/ تحقیق (پیمایش، گروه های کانونی و ...)

- هدف گذاری/ عینیت گرایی

- برنامه‌ریزی های استراتژیک کوتاه مدت و بلند مدت

- دانش کلی از علوم مقدماتی (زبان انگلیسی، تاریخ و...)

- آگاهی در زمینه‌ی مدیریت بحران

- دوره‌های درسی در زمینه‌ی بازاریابی

-  مهارت‌های مدیریت

- تکنیک تبلیغ

- دوره‌های درسی روزنامه نگاری

- دوره‌های درسی مدیریت / رفتار سازمانی

- آگاهی کلی از علوم اجتماعی (جامعه شناسی، روان شناسی و...)

- قانون روابط عمومی/ حریم خصوصی/ افترا/ حق مؤلف/ مسئولیت در قبال کالا/ افشا مالی و...

مشخصات متن اصلی:

- Krishnamurthy Sriramesh and Lisa B.  Hornaman(2006). "Public Relations as a Profession An Analysis of Curricular Content in the United" States, 1; 155 Journal of Creative Communications

منابع متن اصلی:

1-Agee, W.K., P.H. Ault and D.L. Wilcox. (1995). Public Relations Strategies and Tactics. New York: HarperCollins College Publishers.

2-Babbie, E. (1998). The Practice of Social Research. Belmont, CA: Wadsworth Publishing Company.

3-Baxter, B.L. (1993). Public Relations Education: Challenges and Opportunities. New York: Public Policy Committee of the Public Relations Society of America.

4-Berkowitz, D. and I. Hristodoulakis. (1999). Practitioner Roles, Public Relations Education, and Professional Socialization: An Exploratory Study. Journal of Public Relations Research, 11(1): 91-103.

5-Bissland, J.H. and T.L. Rentner. (1988). Public Relations' Quest for Professionalism: An Empirical Study (Microfiche). Paper presented at the annual meeting of the Association for Education in Journalism  and Mass Communication, Portland, OR, July. Available at the Educational Resources Information Center (ERIC) database, number ED295277.

6-Bivins, T.H. (1993). Public Relations, Professionalism, and the Public Interest. Journal of Business Ethics, 12(2): 117-26.

7-Brownell, M.A. and W.E. Niebauer, Jr. (1988). Toward Increasing Professionalism in Public Relations: An Activity-Specific System for Categorizing Practitioners (Microfiche). Paper presented at the annual
meeting of the Association for Education in Journalism and Mass  Communication, Portland, OR, July. Available at the Education Resources Information Center (ERIC) database, number ED296379.

8-Cameron, G.T., L.M. Sallot and R.A. Lariscy. (1996). Developing Standards of Professional Performance in Public Relations. Public Relations Review, 22(1): 43.

9-Caudill, E., P. Ashdown and S. Caudill. (1990). Assessing Learning in News, Public Relations Curricula. Journalism Educator, 45(2): 13-19.
Commission on Public Relations Education (CPRE). (1999). Public Relations Education for the 21st Century:A Port of Entry. New York: CPRE.

10-Educators Section of the Public Relations Society of America and Public Relations Division of the Association for Education in Journalism and Mass Communication. (1987). The Design for Undergraduate Public Relations Education. New York: Public Relations Society of America.

11-Falb, R.A. (1992). The Place of Public Relations Education in Higher Education: Another Opinion. Public Relations Review, 18(1): 97-101.

12-Gaudino, J.L. and B.G. Vanden Bergh. (1988). PR Professionals Discuss Needs for Academic Courses. Journalism Educator, 42(4): 19-21.

13-Gaudino, J.L. and M.E. Steele. (1988). Is Public Relations Research Providing the Unified Body of Knowledge Necessary for Professional Status? (Microfiche). Paper presented at the annual meeting of the  Association for Education in Journalism and Mass Communication, Portland, OR, July. Available at the Educational Resources Information Center (ERIC) database, number ED296398.

14-Gibson, D.C. (1992-93). ASK/PR: An Outcome Perspective on Public Relations Education. Public Relations Quarterly, 37(4): 45-48.

15-Griffin, W.G. and Y. Pasadeos. (1998). The Impact of IMC on Advertising and Public Relations Education. Journalism and Mass Communication Educator, 53(2): 4-18.

16-Grunig, J.E. (1989). Teaching Public Relations in the Future. Public Relations Review, 14(1): 12-24.

17-Guiniven, J.E. (1998). Public Relations Executives View the Curriculum: A Needs Assessment. Journalism and Mass Communication Educator, 54(2): 48-56.

18-Hainsworth, B.E. (1993). Commentary: Professionalism in Public Relations. Public Relations Review, 19(4): 311-13.

19-Harrison, S.L. (1989). Public Relations Writing Needs Multi-media  Approach; Courses Should Include Hard News Assignments. Journalism Educator, 44(3): 41-44.

20-_____. ( 1990). Ethics and Moral Issues in Public Relations Curricula. Journalism Educator, 45(3): 32-38.

21-Hazleton, V., Jr. and L.W. Long (1988). Concepts for Public Relations Education, Research and Practice: A Communication Point of View. Central States Speech Journal, 39(2): 77-87.

22-Heath, R.L. (1991). Public Relations Research and Education: Agendas for the 1990s. Public Relations Review, 17(2): 185-94.

23-Hunt, T. and D.W. Thompson. (1988). Bridging the Gender Gap in PR Courses. Journalism Educator, 43(1): 49-51.

Jackson, P. (1988). Demonstrating Professionalism. Public Relations Journal, 44(10): 27-29.

24-Kinnick, K.N. and G.T. Cameron. (1994). Teaching Public Relations Management: The Current State of the Art. Public Relations Review, 20(1): 73-88.

25-Kruckeberg, D. (1998). The Future of PR Education: Some Recommendations. Public Relations Review, 24(2): 235-48.

26-Larson, M.A. (1989). The Sender-Receiver Model in Teaching Public Relations. Public Relations Review, 14(1): 73-79.

27-Lordan, E.J. (1996). Using Group Projects to Help Students Sharpen PR Skills. Public Relations Quarterly, 41(2): 43-47.

28-McInerny, P.M. (1995). The Public Relations Curriculum and the Academic Minor. Journalism Educator, 49(4): 31-35.

29-Petrook, M.J. (1995). Selling New Business is Ignored in PR Education and Training. Public Relations Quarterly, 40(3): 11-12.

30-Pincus, J.D. and R.E. Rayfield. (1992). Public Relations Education: Our Future is Banking on it. IABC Communication World, 9(3): 12-16.

31-Pratt, C.A. and T.L. Rentner (1989). What's Really Being Taught about Ethical Behavior. Public Relations Review, 14(1): 53-66.

32-Public Relations Society of America (PRSA). (1999). The Red Book: A Directory of the PRSA Counselors Academy. New York: PRSA

33-Ryan, M. and D.L. Martinson. (1990). Social Science Research, Professionalism, and Public Relations Practitioners. Journalism Quarterly, 67(2): 377-90.

34_Sallot, L.M., G.T. Cameron and R.A. Lariscy. (1997). Professional Standards in Public Relations: A Survey of Educators. Public Relations Review, 23(3): 197-216.

35-_____. (1998a). Pluralistic Ignorance and Professional Standards: Underestimating Professionalism of Our Peers in Public Relations. Public Relations Review, 24(1): 1-19.

36-_____. (1998b). PR Educators and Practitioners Identify Professional Standards. Journalism and Mass Communication Educator, 53(2): 19-30.

37-Saunders, M.D. and E. Perrigo. (1998). Negotiation as a Model for Teaching Public Relations Professionalism. Journalism & Mass Communication Educator, 52(4): 57-65.

38-Schwartz, D.F., J.P. Yarbrough and M.T. Shakra. (1992). Does Public Relations Education Make the Grade? Public Relations Journal, 48(9): 18-25.

39-Smethers, S. (1998). Cyberspace in the Curricula: New Legal and Ethical Issues. Journalism and Mass Communication Educator, 54(2): 15-23.

40-Sparks, S.D. and P. Conwell. (1998). Teaching Public Relations: Does Practice or Theory Prepare Practitioners? Public Relations Quarterly, 43(1): 41-44.

41-Sriramesh, K. (2002). The Dire Need for Multiculturalism in Public Relations Education: An Asian Perspective. Journal of Communication Management, 7(1): 154-70.

42-Turk, J.V. (1989). Management Skills Need to be Taught In Public Relations. Public Relations Review, 14(1): 38-52.

43-VanLeuven, J. (1989a). Practitioners Talk about the State of PR Education. Public Relations Review, 14(1): 5-24.

44-Wakefield, G. and L.P. Cottone. (1992). Public Relations Executives' Perceptions of Disciplinary Emphases Important to Public Relations Practice for the 1990s. Public Relations Review, 18(1): 67.

45-White, H.A., C.E. Oukrop and R.A. Nelson. (1992). Literature of Public Relations: Curriculum for a Unique Career. Journalism Educator, 46(4): 38-43.

46-Wylie, F.W. (1990). The Challenge of Public Relations Education. Syracuse Scholar, 10(1): 57-66.

47-_____. (1994). Commentary: Public Relations is Not Yet a Profession. Public Relations Review, 20(2).

[1] Agee et al.

[2] Bivins

[3] Cameron et al.

[4] Hainsworth

[5] Ryan and Martinson

[6] Sallot et al.

[7] Wylie

[8] Cameron et al.

[9] Ryan and Martinson

[10] Saunders  and Perrigo

[11] Wylie

[12] Agee et al.

[13] Bivins

[14] Cameron et al.

[15] Hainsworth

[16] Ryan and Martinson

[17] Sallot et al.

[18] Cameron et al.

[19] Ryan and Martinson

[20] Sallot et al.

[21] Saunders and perrigo

[22] Wylie

[23] Bissland and Rentner

[24] Brownell and Niebauer

[25] Gaudino and Vanden Bergh

[26] Grunig

[27] Turk

[28] White et al.

[29] Caudill et al.

[30] Sallot et al.

[31] Vanleuven.

[32] Baxter

[33] Caudill et al.

[34] Falb

[35] Gibson

[36] Kruckeberg

[37] McInerny

[38] Schwartz et al.

[39] VanLeuven

[40] Wylie

[41] Guiniven

[42] Heath

[43] Pincus and Rayfield

[44] Kruckeberg

[45] Wylie

[46] Baxter

[47] Berkowitz and Hristodoulakis

[48] Caudill

[49] Falb

[50] Gaudino and Vanden Bergh

[51] Gibson

[52] Griffin and Pasadeos

[53] Grunig

[54] Guiniven

[55] Heath

[56] Hunt and Thompson

[57] Kinnick and Cameron

[58] Lordan

[59] McInerny

[60] Petrook

[61] Pincus and Rayfield

[62] Sallot et al.

[63] Schwartz et al.

[64] Sparks and conwell

[65] Turk

[66] Vanleuven

[67] Wakefield and Cottone

[68] Gibson

[69] Grunig

[70] guiniven

[71] Harrison

[72] Heath

[73] Lordan

[74] McInerny

[75] Pincus and Rayfield

[76] Pratt and Rentner

[77] Smethers

[78] Turk

[79] Wakefield and Cottone

[80] Guiniven

[81] Pratt and Rentner

[82] Grunig

[83] Gaudino and Steele

[84] Gibson

[85] Grunig

[86] Larson

[87] Pincus and Rayfield

[88] Heath

[89] Harrison

[90] Guiniven

[91] Baxter

[92] Sparks and Conwell

[93] Griffin and Pasadeos

[94] VanLeuven

[95] Schwartz et al.

[96] Baxter

[97] Arthur W.Page.

برگرفته از سایت آموزش تخصصی روابط عمومی

نویسنده: حسین محمدی نجم

  از آنجایی که آنچه درباره خود می‌شنویم غالباً بر آنچه در مورد خودمان انجام می‌دهیم تأثیرگذار است، رسانه‌های جهانی امروز نقش و جایگاه بی‌سابقه‌ای در کنترل و هدایت افکار عمومی یافته‌اند. پیشینه به نسبت طولانی تکنیکهای روزنامه‌نگاری برای ترغیب مخاطبان به اتخاذ مواضع و دیدگاههای مورد نظر و نیز کمک روزافزون فناوریهای نوین ارتباطاتی برای اجرای طرحهای پیچیده تبلیغات روانی، تردیدی باقی نمی‌گذارد. آنچه عموماً در رسانه‌های غربی می‌بینیم مناظری مجازی‌اند که گاه با دنیای واقعیت به کلی متفاوت‌اند. بنابراین، آشنایی هر چند ابتدایی با تکنیکهای مورد بحث، ضرورتی است که برای هیچ یک از ما (مخاطبان خودآگاه یا ناخودآگاه این رسانه) گریزی از آن نیست.

 مقدمه

 در کشوری مانند امریکا، رسانه‌های خبری ـ تحت نفوذ و مالکیت شرکتهای غول‌پیکر اقتصادی ـ در انتقال و تفسیر اخبار، عمدتاً منعکس‌کننده ایدئولوژی طبقه حاکم جامعه‌اند. در عین حال، رسانه‌ها گاه این تصور را برمی‌انگیزانند که آزاد و مستقل بوده، قادر به ارائه گزارشهای متعادل و تفسیرهای منطقی‌اند. اما این تضاد و دوگانگی چگونه توجیه‌پذیر است؟ صاحب‌نظران صنعت رسانه ادعا می‌کنند که به سبب اشتباهات عادی و مشکلات تهیه هر روز خبر (مانند زمان، ضرب‌العجل‏، محدودیتهای بودجه و معضل تبدیل کردن یک ماجرای پیچیده به یک گزارش فشرده) خطاهای گاه و بی‌گاه در ارائه گزارشهای خبری اجتناب‌ناپذیر است. علاوه بر این، هیچ نوع سیستم ارتباطاتی‌ وجود ندارد که بتواند هر آنچه را که می‌خواهد، گزارش کند؛ بنابراین عملکرد گزینشی ضرورت می‌یابد.

بی‌تردید این فشارها و مشکلات وجود داشته و اشتباهات غیرعمدی اتفاق می‌افتد، اما آیا به واقع می‌توان عملکرد تمامی رسانه‌ها را تحت تأثیر آنها دانست؟ امروز بر کسی پوشیده نیست که رسانه‌ها گزینشی عمل می‌کنند، اما چه اصولی در این عملکرد گزینشی دخالت دارند؟ روش امروز رسانه‌های بازارمحور، بی‌دلیل به سمت و سویی خاص متمایل نمی‌شود، بلکه غالباً مسیر ثابتی را می‌پیماید که مدیریت را بر نیروی کار، طبقه قدرتمند را بر اقشار کم‌درآمد، مقامات رسمی را بر جمعیت ناراضی، خصوصی‌سازی و اصلاحات بازار آزاد را بر توسعه بخش عمومی و سلطه امریکا را بر انقلابهای مردمی و تغییرات اجتماعی جهان سوم، رجحان و برتری می‌بخشد. به منظور آشنایی خوانندگان با پاره‌ای از این تکنیکها به اختصار به آنها می‌پردازیم.

 حذف و انکار

 برخی منتقدان معتقدند که مطبوعات ذاتاً پر هیاهو، جنجالی و احساس برانگیزند، اما حقیقت این است که در بسیاری موارد آنها را بی‌صدا، خنثی و محافظه‌کار می‌یابیم. شاید بدین سبب که کناره‌گیری زیرکانه از برخی وقایع، ایمن‌تر از جنجالی عمل کردن است (میشل پرنتی( ) ص 2ـ3). چه بسیار ماجراهای هیجان‌انگیزی که ـ برخلاف حوادث معمولی اما جنجالی شده ـ کمتر به آنها توجه می‌شود و چه بسیار رخدادهایی که نه تنها جزئیات اصلی بلکه کل ماجرا نادیده گرفته می‌شود، حتی آنهایی که اهمیت‌شان انکارناپذیر است. برای مثال بعید است، گزارشهایی که عملکرد نظام امنیت ملی امریکا را مورد سؤال قرار دهند، اجازه انتشار یابند. بنابراین عجیب نیست که از اقدامات به اصطلاح سرکوب‌گرانه کشورهای سرکش فراوان بشنویم، اما موارد متعدد قتل و شکنجه مردم جهان سوم به دست نیروهای تحت حمایت امریکا و دیگر جنایات نظام امنیت ملی این کشور کمتر در رسانه‌های عمومی منعکس شوند.

برای این ادعا که گاه رسانه‌ها رخدادهای مهم و خطیر را کم‌اهمیت می‌شمارند، شواهد و قرائن بسیاری وجود دارد که مسئله اندونزی تنها یکی از آنهاست: در سال 1965 ارتش اندونزی با پشتیبانی مشورتی، تسلیحاتی، آموزشی و مالی سازمان سیا و ارتش امریکا، سوکارنو رئیس جمهور وقت این کشور را سرنگون کرده، حزب کمونیست اندونزی و متحدانش را به کلی از صحنه سیاست محو کرد و با کشتار نیم میلیون نفر (هر چند برخی برآوردها حاکی از یک میلیون نفر است) مرتکب هولناک‌ترین قتل‌عام سیاسی از زمان نازیها گردید. نظامیان اندونزی صدها بیمارستان، کتابخانه، مدرسه و ساختمان عمومی را ویران کردند. اما گزارش این حادثه وحشتناک و رقت‌آور که بی‌تردید می‌توانست افکار عمومی و سازمانهای بین‌المللی را بی‌درنگ متوجه و متأثر سازد، پس از گذشت سه ماه در مجله تایم و یک ماه پس از آن در نیویورک تایمز (پنجم آوریل 1965) منعکس شد. جالب اینکه در سرمقاله نیویورک‌تایمز، «ارتش اندونزی به سبب عملکرد مدبرانه و هوشیارانه‌اش»، ستایش شده بود (پرنتی ص6). البته ماجرا تنها به این مورد ختم نمی‌شود. طی نیم قرن گذشته، سازمان سیا سرگرم تجارت مواد مخدر در ایتالیا، فرانسه، جزیره کورس، شبه جزیره هندوچین، افغانستان و امریکای جنوبی و مرکزی بوده است. بسیاری از این فعالیتها از جانب برخی کمیته‌ها و نمایندگان مستقل کنگره بررسی شدند که البته اسناد آنها در دبیرخانه کنگره موجود است، اما گویی رسانه‌های امریکا هرگز چیزی در این باره نشنیده‌اند. بی‌تردید ذکر همه رخدادهایی که به زعم عمق اهمیت‌شان مورد بی‌اعتنایی رسانه‌های غربی قرار گرفته‌اند، در این مبحث نمی‌گنجد.

 حمله و انهدام هدف

 زمانی که حذف به عنوان یکی از شیوه‌های سانسور ناکارآمد تلقی شده و ماجرای مورد نظر در میان جمعیت قابل توجهی اشاعه یافته باشد، مطبوعات به اجبار از احتراز و اجتناب هدفمند، به حمله همه‌جانبه روی می‌آورند تا ماجرا یا حادثه یاد شده را بی‌اعتبار سازند. برای مثال، در اوت 1996، روزنامه مرکوری نیوز سن‌خوزه پس از یک سال تحقیق و بررسی، از دخالت سازمان سیا در حمل محموله‌های بزرگ مواد مخدر به شرق لوس آنجلس پرده برداشت (پرنتی ص10). واکنش اولیه اغلب رسانه‌های بزرگ در این خصوص سکوت بود. اما مطالب مرکوری نیوز به برخی روزنامه‌های محلی و منطقه‌ای راه یافت و به سرعت بر روی اینترنت ـ به همراه قرائن و شواهد مستندی که اتهام سیا را انکارناپذیر می‌کردند ـ انعکاس جهانی یافته و اعتراض شدید افکار عمومی را در پی داشت (به ویژه سیاه‌پوستان امریکا که بیش از همه در معرض اپیدمی مواد مخدراند). به سبب آگاهی عمومی، نادیده گرفتن این مسئله ممکن نبود. بنابراین، رسانه‌های بزرگ امریکا و غرب در اقدامی مشترک به حمله‌ای همه‌جانبه دست زدند. واشنگتن پست، نیویورک تایمز، بی‌بی‌سی و دیگر رسانه‌های پرمخاطب پی‌درپی دخالت سیا در این ماجرا را تکذیب کرده و ادعاهای مرکوری نیوز را به عنوان یک کار روزنامه‌نگاری کثیف تقبیح کردند. در نهایت، مرکوری نیوز به دسیسه‌چینی و سوء استفاده از ساده‌انگاری مردم متهم شد.

 لقب‌سازی

 اصحاب رسانه نیز مانند دیگر تبلیغات‌چیان، می‌کوشند تا با القاب یا برچسبهای مثبت و منفی برداشت اولیه ما را نسبت به موضوعات مورد نظر تحت تأثیر قرار دهند. به برخی از این عناوین مثبت بنگرید: پایداری، دفاع جانانه و اقتصاد سالم. اینگونه القاب و عناوین با اجتناب از ویژگیهای واقعی دیگری که ممکن است ما را به نتیجه‌ای متفاوت سوق دهند، نوع برداشت و نگاه ما را نسبت به یک فرد یا مفهوم خاص متأثر می‌سازند.

برخی عناوین منفی عبارتند از: چریکهای چپ‌گرا، محور شرارت، نظریه‌های توطئه‌آمیز و شورش‌های شهری. پر واضح است که گستره کاربرد این لقبها غالباً محدود به رسانه‌ها بوده و به ندرت وارد بستر روابط و موضوعات اجتماعی می‌شوند. جالب اینکه به کارگیری استادانه این عناوین از سوی رسانه‌ها، گاه آنها را به حدی مستقل و نهادینه می‌سازد که ارتباط مفهومی چندانی با ماهیت موضوع مورد بحث ندارد. برای نمونه، اصلاحات یکی از همین القاب فریبنده‌ای است که معنای واقعی‌اش به کلی تحریف شده است و غالباً به سیاستی اطلاق می‌شود که در پی نفی و ابطال اصلاحات و دستاوردهایی است که پس از سالها مبارزه ملی در کشورها حاصل شده است. بنابراین، عجیب نیست که حذف برنامه‌های کمک به خانواده در خود جامعه امریکا، اصلاح رفاه عمومی نام می‌گیرد و در سالهای پس از فروپاشی شوروی سابق و تا به امروز اصلاحات در اروپای شرقی، مصداق کامل یک فرآیند فقرزایی بی‌رحمانه در کشورهای کمونیستی سابق می‌شود، فرآیندی واپس‌گرا که زائیده‌ عوامل زیر است: متلاشی‌کردن آنچه از اقتصاد عمومی این کشورها باقی مانده است، غیرصنعتی کردن و تصاحب زیرساختهای اقتصادی آنها با کمترین قیمت ممکن توسط کمپانیهای بزرگ غربی ‌و طبیعتاً کاهش شدید بودجه برای ارائه کمکها و خدمات عمومی و نیز بیکاری گسترده در این جوامع. بازار آزاد نیز از دیگر القاب تلطیف شده‌ای است که بی‌اختیار دمکراسی و اقتصاد شکوفا را در اذهان جلوه‌گر می‌سازد. اما در واقع، سیاستهای بازار آزاد سبب تضعیف بازار تولیدکننده‌های محلی می‌شود، یارانه‌های دولتی را به جیب شرکتهای چندملیتی می‌ریزد، خدمات بخش دولتی را نابود می‌کند و باعث عمیق‌تر شدن شکاف اقلیت مرفه با اکثریت محروم می‌شود.

 پیش‌فرض‌سازی

 رسانه‌های غربی غالباً سیاستهای دیکته شده‌ای را که صحت و اعتبار آنها مستلزم نقد و بررسی جدی است، بدیهی می‌پندارند. برای نمونه هرگاه کاخ سفید افزایش بودجه در هزینه‌های نظامی را پیشنهاد کند، بحث رسانه‌ها محدود به این خواهد بود که چه مقدار افزایش بودجه مورد نیاز است؟ تا چه حد باید بر روزآمد کردن جنگ‌افزارها سرمایه‌گذاری شود؟ آیا روند جاری کفاف افزایش هزینه‌های نظامی را می‌کند یا باید تدابیر بیشتری اتخاذ کنیم؟ هیچ رسانه‌ای نظرات متقن و دلایل مستند کسانی که معتقدند هزینه‌های نظامی امریکا سالهاست که بیشترین سهم بودجه را بلعیده و اکنون نیازی به تقویت بیشتر آن نیست، منعکس نمی‌کند. بلکه فرض قریب به یقین این است که نیروهای امریکایی باید در سراسر دنیا استقرار یابند و سالانه صدها میلیارد دلار صرف این سیستم نظامی جهانی شود.

 ترویج مفاهیم صوری

 بسیاری از مفاهیم و ارزشها نه از سوی رسانه‌های خبری، بلکه توسط امریکا جعل و مصادره شده و مطبوعات بی‌هیچ انتقادی آنها را پذیرفته و در جامعه منتشر می‌کنند، بی‌آنکه محتوای واقعی این مفاهیم را بررسی کنند. تولیدات رسانه‌های غربی در دو حوزه سیاست داخلی و خارجی غالباً مملو از ارزشهایی ظاهری است که از سوی نظام بوروکراتیک حاکم، به استخدام درآمده‌اند، مفاهیمی مانند روند جهانی شدن، لیبرالیسم اقتصادی، امنیت همگانی، پلورالیسم فرهنگی، ‌بازار آزاد، نظم نوین جهانی و ...

اگر اصحاب مطبوعات را از این باب مورد سؤال و مؤاخذه قرار دهیم، خواهند گفت که به تحمیل دیدگاه فردی‌شان در گزارشها مجاز نیستند. در واقع ما نیز چنین نمی‌خواهیم، اما معترضیم که آنها تحت تأثیر یک ارتدکسی ایدئولوژیکی، گاه ناآگاهانه این کار را می‌کنند. به بیان ساده‌تر، به سبب همسانی آرا و تمایلات بوروکراسی حاکم بر صاحبان رسانه و خبرنگاران، واقعیتی مجازی و صوری پدید می‌آید، واقعیتی که درونمایه اغلب تولیدات رسانه‌ای را شامل می‌شود. در نتیجه، رسانه‌های غربی به جای اینکه اظهارات صریح بوروکراسی حاکم را به چالش گرفته، به دنبال جمع‌آوری اطلاعات معتبر برای خلق یک دیدگاه جایگزین باشند، صرفاً در پی بسط و گسترش آنها، حتی در سرمقاله‌های خود، هستند. (پرنتی ص 14ـ13).

 محتوا‌ زدایی

 شاید کمتر به این واقعیت پی برده‌ایم که رسانه‌های خبری غرب معمولاً بیش از هر چیز به سبک و شیوه حوادث مورد بحث می‌پردازند تا به ماهیت حقیقی آنها. برای نمونه اعتصابات کارگری غرب را در نظر بگیرید، در معدود مواردی که رسانه‌ها در اعتراضهای کارگری حاضر می‌شوند، با گزارش کردن شکل و شیوه اعتصاب، آن را از هر نوع محتوای واقعی تهی می‌کنند. مثلاً می‌شنویم که فلان اعتراض چند روز طول کشیده، صدمات و هزینه‌های آن برای مردم و اقتصاد کشور چقدر بوده و چه عواملی به شکست مذاکرات می‌انجامد؟ آنچه کمتر به گوش می‌رسد اصل و علت ماجراست. به بیان دیگر، صاحبان رسانه‌های غربی همواره از یک تصویر بزرگ‌تر سخن می‌گویند، اما واقعیت این است که آنها توانایی و تمایل ارتباط دادن موضوعات و حوادث مستقل به روابط گسترده‌تر اجتماعی را ندارند. (جان هنریک کلارک( ) ص1)

درست‌تر اینکه بگوییم آنها غالباً تصویری کوچک‌تر از موضوعات و حوادث به جهان ارائه می‌دهند و این یکی از شیوه‌های محتوازدایی است، بدون اینکه از چارچوب تعهد اطلاع‌رسانی خارج شوند!

 نابرابر‌سازی

 بر اساس قوانین رسمی روزنامه‌نگاری امریکا، ‌مطبوعات باید حقایق مربوط به دو طرف رقیب را به یکسان منتشر کنند، اما این امر به ندرت اتفاق می‌افتد. طبق بررسیهای انجام شده، در شبکه رادیویی(ان.پی.آر) ( ) که گفته می‌شود آزاد‌اندیش‌ترین رسانه امریکایی است، سخن‌گویان جناح راست معمولاً به صورت انفرادی مصاحبه می‌شوند، در حالی که لیبرالها ـ ضمن اینکه کمتر دعوت به گفتگو می‌شوند ـ تقریباً همیشه مجبورند همراه و در کنار محافظه‌کاران سخن بگویند (پرنتی ص20). علاوه بر این، حضور دو طرف ماجرا همیشه بیانگر همه طرفهای صاحب ایده و ادعا نیست و چه بسا این دو قطب‌گرایی باعث مکتوم ماندن طیف وسیعی از دیگر آرا و اندیشه‌ها در نزد افکار عمومی شود. گزارش سرویس جهانی بی.بی.سی در یازدهم دسامبر 1997 یکی از نمونه‌های بارز نابرابر‌سازی محسوب می‌شود. در این گزارش تاریخچه خشونت و درگیری میان نیروهای دولتی اندونزی و چریکهای تیمور شرقی ارائه شده بود، بدون اشاره به اینکه چریکها برای محافظت از جان خود در مقابل تهاجم ارتش اندونزی می‌جنگند و یا اینکه 000/200 تن از آنها را نیروهای دولتی قتل عام کرده بودند (پرنتی ص5).

همچنین، جنگهای مورد حمایت امریکا در گواتمالا و السالوادور در دهه هشتاد نمونه‌های دیگری از نابرابرسازی به حساب می‌آید. هم آنهایی که روستایشان به آتش کشیده شد و هم آنهایی که روستاها را به آتش کشیدند به یک اندازه مسئول خونریزی و کشتاری فجیع شناخته شدند. بدین ترتیب، با ترسیم ظاهری، خنثی و بی‌طرف از این ماجرا، از حساسیت توجه عمومی به این فاجعه کاسته شد و کمی بعد به کلی فراموش گردید (پرنتی ص 7ـ6).

 جهت‌دار کردن

 بیشتر تبلیغات مؤثر به جای کذب و دروغ، بر جهت‌دهی هدفمند اخبار و حوادث وابسته‌اند، به این معنا که با استفاده از تأکید و دیگر ابزارهای کمکی بیان منظور، می‌توان بدون تکذیب حقیقت، آن را به نفع خود شکل داده، تأثیر مورد نظر را بر ذهن مخاطب گذاشت؛ بدیهی است که در این شیوه نیازی به جانبداری مستقیم از موضوعی خاص و یا دور شدن بیش از حد از واقعیت نیست. جهت‌دار کردن اخبار می‌تواند بر اساس موارد زیر انجام گیرد: انتخاب جا و اولویت انتشار آن (به عنوان نخستین خبر یا در نخستین صفحه)، لحن بیان خبر (پرحرارت یا از سر بی‌اعتنایی)، استفاده از تیترها و تصاویر و در مورد رسانه‌های غیرمکتوب، عناصر دیداری و شنیداری. حتی گاه گزارشگران و گویندگان خبر خود به ابزار کمکی بیان منظور بدل می‌شوند. آنها معمولاً با ساختار و آهنگ مشخصی سخن می‌گویند که نوعی حس اعتبار، اطمینان و یا تجاهل عالمانه را به مخاطب القا می‌کنند. گزاره‌هایی مانند: «این ماجرا به کجا می‌انجامد؟ تنها زمان می‌تواند به این سؤال پاسخ گوید»؛ «در صورتی که اعتصاب و اعتراض همچنان ادامه یابد، تنش و درگیری میان دو طرف شدت خواهد یافت» و یا «اگر سازمان مربوط به سرعت دست به کار نشود، همچنان شاهد حوادثی از این دست خواهیم بود.» در اخبار روزانه با این قبیل گزاره‌ها بسیار مواجه می‌شویم.

علاوه‌ بر این، از موضوعات متعددی که در اخبار انعکاس می‌یابند تنها معدودی از آنها شرح و بسط داده می‌شوند و از آنجایی که یک نظم اجتماعی حاکم بر انتخاب، توسعه و انتشار اخبار به چشم نمی‌خورد، غالباً خود را در جهانی مملو از حوادث و رفتارهای پراکنده تنها می‌یابیم، حوادث و رفتارهایی که ظاهراً از اتفاقات، شرایط محیط، خیالات مغشوش، سهل‌انگاریها و بلندپروازیهای فردی ناشی می‌شوند. ساختار دستوری مجهول و جملاتی که فاعل مشخصی از آنها استنباط نمی‌شود به کمک لفاظی روزنامه‌نگاری می‌شتابند تا به این اجتناب و تجاهل دامن بزنند. بنابراین، ما هر روز شبیه به جملات زیر را زیاد می‌خوانیم و می‌شنویم: «جنگ و درگیری در منطقه آغاز شد»، «مردم بسیاری در آشوبهای جاری کشته شدند»، «قحطی و کمیابی رو به گسترش است». فراتر از این، ارباب رسانه با ترویج نوعی بینش جبری، پدیده‌های بدفرجامی مانند جهانی شدن را به عنوان توسعه‌ای طبیعی و اجتناب‌ناپذیر در ذهن مخاطبان خود نهادینه می‌کنند؛ در حالی که جهانی شدن تمهید و تدبیر زیرکانه شرکتهای چندملیتی است که به چیزی جز تضعیف حاکمیت ملی کشورهای جهانی نمی‌انجامد.

همچنین اصحاب مطبوعات غربی به عمد از افشای این حقیقت طفره می‌روند که موافقتنامه‌های تجارت جهانی ـ مانند گات،‌ نفتا و ... ـ با متمرکز کردن بیش از پیش قدرت سیاسی ـ اقتصادی در شرکتهای غول‌پیکر چند ملیتی، به واقع جهان را در مسیر غیرجهانی شدن پیش می‌برند؛‌ کودتایی جهانی که مردم جهان را از حقوق و اختیارات ملی‌شان محروم می‌سازد.

 تکنیکهای عملیات روانی

 آنچه آورده شد، خلاصه‌ای بود از روندها و گرایشهای متداول در رسانه‌های غربی که برای کنترل ذهن و دخالت در تشخیص و برداشت مخاطبان صورت می‌پذیرد. بدیهی است که در ژورنالیسم حرفه‌ای این روندها به صورت تکنیکهای مشخص و تعریف‌‌شده‌ای اجرا می‌شوند که برای تکمیل مطالب قبل،‌ ذکر برخی از آنها خالی از لطف نیست، به ویژه اینکه می‌توان آنها را به عنوان ابزار ارزیابی انتقادی تولیدات رسانه‌‌ای به نحوی مؤثر مورد بهره‌برداری قرار داد. آنچه در پی می‌آید گزیده‌ای است از پیوست شماره 1: تکنیکهای عملیات روانی، از آیین‌نامه نظامی عملیات روانی‌ (شماره 1-33) نیروی زمینی امریکا است. هر چند این سند را نیروی زمینی امریکا منتشر کرده، تکنیکهای معرفی شده در آن برای همه کسانی که با تبلیغات رسانه‌ای سر و کار دارند، کاملاً آشنا و بدیهی به نظر می‌آید (دورجی کارل ص1). در بسیاری موارد اطلاعات اضافه و بیشتری برای درک پیام ضرورت ندارد.

تکنیکهایی که در این خصوص مورد توجه قرار می‌گیرند عبارتند از:

تصریحات: اظهارات قطعی و مسلمی‌اند که به عنوان حقیقت بیان می‌شوند. استفاده از اظهارات صریح که ممکن است صحیح یا نادرست باشند، این دلالت ضمنی را به همراه دارد که آنها بدیهی و مبرهن بوده، نیازی به اثبات ندارند.

هم‌رنگی با جماعت: تکنیکی است که از راه جمعی و همگانی و معرفی‌کردن راهکاری خاص، جمعیت هدف را به اتخاذ آن متقاعد می‌کند. در این تکنیک، رغبت طبیعی مردم به سمت طرف برنده (یا طرفی که همه می‌گویند برنده است) متمایل می‌شود. به بیان ساده‌تر، به مخاطبان القا می‌شود که برنامه مربوط، تجلی خواست اجتناب‌ناپذیر توده مردم است و بنابراین به سودشان است که به توده مردم ملحق شوند. بدین ترتیب، به کسانی که هنوز سوار قطار پیروزی نشده‌اند توصیه می‌شود که عجله کنند و به کسانی که سوارند تضمین داده می‌شود که راهکار درست همین است.

تکنیک زشت‌سازی: این تکنیک با تبلیغ اینکه فلان موضع یا دیدگاه مورد حمایت گروههایی است که تنفر، دشمنی یا رقابت جمعیت مخاطب را بر می‌انگیزند، زمینه نارضایتی و مخالفت آنها را نسبت به موضع یا دیدگاه مورد نظر فراهم می‌سازد. بنابراین، اگر یکی از این گروهها از سیاست خاصی پشتیبانی کند ـ صرف‌نظر از درست یا نادرست بودن آن ـ این باور عمومی تقویت می‌شود که این سیاست مورد حمایت افراد نامطلوب، طغیان‌گر و بی‌مقدار جامعه است. بدین نحو، جمعیت مخاطب ممکن است موضع خود را تغییر دهد.

تعمیم افراطی: در تعمیم افراطی اصولاً واژه‌ها و اصطلاحاتی به کار گرفته می‌شوند که به لحاظ عاطفی و مجازی تداعی‌گر مفاهیم ارزشی و اعتقادات راسخی‌اند که ثابت کردن آنها نیاز به اطلاعات یا استدلال خاصی ندارد. البته چنین واژه‌ها و اصطلاحاتی تصورات مختلفی را در اذهان افراد مختلف متبادر می‌سازند، اما دلالت ضمنی آنها همواره مطلوب و مؤثر بوده است.

ابهام: تکنیک دیگری است که از راه کلی‌گویی و عمومیت‌بخشی ماهرانه و حساب شده، مفهوم مورد نظر را در ذهن مخاطب مبهم و چندپهلو می‌کند، به طوری که هرکس برداشت منحصر به فردی از آن پیام دارد. تحریک مخاطبان با استفاده از عبارات نامشخص ـ بدون تحلیل اعتبار و موجه بودن آنها ـ‌ هدف اصلی این تکنیک است.

عمومیت‌بخشی: گاه افراد و گروهها تعمیم و عمومیت‌بخشی را برای عقلانی‌سازی باورها و اقدامات سؤال‌برانگیز و نیز برای ساده‌سازی پاسخ به معضلات پیچیده اجتماعی، سیاسی، اقتصادی یا نظامی به خدمت می‌گیرند.

فرافکنی: در بسیاری مواقع، ویژگیهای منفی و مثبت (تمجید یا نکوهش) یک شخص، ماهیت، هدف، یا ارزش به طرف مقابل فرافکن می‌شوند تا آن را پذیرفته‌تر یا ناخوشایند‌تر کنند. این تکنیک که انتقال یا فرافکنی خوانده می‌شود عمدتاً برای رد کردن تقصیر از یک طرف به طرف دیگر مناقشه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تکنیک می‌تواند با برانگیختن واکنش هیجانی جمعیت هدف، آنها را با مواضع مقامات رسمی همگام سازد.

انتخاب بد از بدتر: گاه طراحان تبلیغات روانی چنین اظهار می‌کنند که هر چند راهکار اتخاذ شده نامطلوب است، اما دیگر گزینه‌های احتمالی به نتایجی به مراتب بدتر ختم می‌شوند. این تکنیک که انتخاب بد از بدتر نامیده می‌شود، عموماً برای توجیه ضرورت فداکاری و از خودگذشتگی و یا مشروعیت بخشیدن به اقدامات خشن و ناخوشایند به کار گرفته می‌شود، اقداماتی که به نوعی موجب رنجش و ناخرسندی جمعیت هدف شده‌اند. مقصر شناختن دشمن برای محدودیتها و شرایط نامساعد موجود، عموماً همراه با این تکنیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نام‌گذاری یا تعویض اسامی یا عناوین اخلاقی: این تکنیک می‌تواند به سادگی غرض‌ورزی و تعصب مخاطبان را تحریک کند، بدین شکل که موضوع یا مفهوم مورد نظر با عناوینی معرفی شود که حس هراس، تنفر و ناخرسندی آنها را برانگیزد. مصادیق مختلف این تکنیک عبارت‌اند از:

• نام‌گذاری مستقیم، به ویژه زمانی که مخاطبان مورد نظر موافق مقامات رسمی یا خنثی باشند.

در این صورت، حمله به رقیب یا طرز فکر مخالف ساده و بی‌دردسر است.

• نام‌گذاری غیرمستقیم زمانی به کار گرفته می‌شود که نام‌گذاری مستقیم موجب واکنش منفی جمعیت هدف گردد. طعنه و استهزا در این تکنیک بسیار کاربرد دارد.

• کاریکاتور، تصویر و عکس نیز از جمله نمونه‌های نام‌گذاری محسوب می‌شوند که غالباً تأثیرات عمیقی بر جای می‌گذارند.

البته نا‌گفته نماند که استفاده از این تکنیک با مخاطراتی نیز روبه‌روست. برای مثال، نام‌گذاری به شیوه‌ای افراطی، بیانگر این است که طراحان تبلیغات روانی توازن منطقی خود را از دست داده یا قادر به رقابت سالم نیستند. پیش از به کارگیری این تکنیک، باید از منافع آن در مقابل آسیبهای احتمالی اطمینان حاصل شود. برای نمونه، ممکن است یک گروه نسبت به یکی از رهبران خود، انتقاد، ‌ناخرسندی یا حتی تنفر داشته باشد و این احساس را آشکار سازد، اما به احتمال زیاد اجازه نخواهد داد تا کسی از خارج از گروه به وی اهانت کند.

انگشت‌نما کردن دشمن: شکلی از ساده‌سازی است که یک وضعیت دشوار و پیچیده را به سطحی تنزل می‌دهد که یک دشمن مشخص و آشکار در آن پدیدار می‌شود. برای مثال، رئیس جمهور کشور الف برای محافظت از مردم صلح‌طلب خود در مقابل ستیزه‌جوییهای خشونت‌بار گروههای معارض داخلی، در کشور وضعیت اضطراری اعلام می‌کند.

عرفی‌سازی: تکنیکی است برای متقاعد کردن مخاطب؛ با ترویج این پنداشت که مواضع مربوط، بیانگر درک عمومی و حس مشترک مردم است. با مردمی خواندن رویکردی خاص می‌توان اعتماد مخاطبان را به آن جلب کرد.

در این تکنیک، طراحان تبلیغات روانی با استفاده از زبان، عادات و آداب مردم عادی (و نیز نوع لباس آنها در ارتباطات رو در رو، شنیداری و دیداری) تلاش می‌کنند تا دیدگاه مورد نظر خود را متناسب با ذائقه عامه مردم معرفی کنند. در مواردی که جمعیت هدف نسبت به زبان و آداب رسمی یا روشنفکرانه بدگمان است،‌ استفاده از این تکنیک بسیار موثر خواهد بود.

نکوهش اجتماعی: تکنیکی است که طراحان تبلیغات روانی می‌کوشند با استفاده از آن پذیرش جمعی مردم را جلب کنند؛ با بیان اینکه نگرش و اقدامات مغایر با مواضع تعیین شده می‌تواند به طرد یا نکوهش اجتماعی منجر شود. این تکنیک به عنوان اقدامی کنترلی، عمدتاً در جوامع سنتی کاربرد دارد.

مستندسازی: در تکنیک مستند‌سازی معمولاً نقل قول‌هایی برای رد یا حمایت یک سیاست، عملکرد، برنامه یا شخصیت خاصی آورده می‌شود. در این تکنیک، در واقع اعتبار یا جایگاه شخص مورد استناد (یک کارشناس صاحب‌نظر یا یک چهره مورد احترام اجتماع) هزینه می‌شود؛ بدین ترتیب جمعیت مخاطب دیدگاه خود را با افکار مقامات رسمی سازگار می‌کند. در استفاده از این تکنیک، چهار عامل حائز اهمیت‌اند:

• مردم اصولاً به مقام یا مقاماتی اعتماد دارند که کارایی و توانایی قابل اعتنایی را در حوزه مورد نظر از خود به نمایش گذاشته باشند.

• مردم معمولاً به مقاماتی بیشتر اعتماد می‌کنند که با ایشان پیوند مشترکی داشته باشند. برای مثال، سربازان معمولاً سخنان افسری را که با آنها در چند عملیات‌ طاقت‌فرسا همراه بوده بهتر از یک مقام غیرنظامی می‌پذیرند.

• جایگاه رسمی مقام مورد استناد در القای اعتماد و حسن ظن به مخاطبان بسیار اهمیت دارد.

• از اشیای بیجان نیز ممکن است برای ابزار مستندسازی استفاده شود. در اینگونه موارد، تلاش می‌شود تا ویژگیهای فیزیکی شی خاصی در پیام مورد نظر گنجانده شود. برای مثال، امروز برجهای دو قلوی تجارت جهانی امریکا آسیب‌پذیری جامعه امریکا را در اذهان تداعی می‌کنند.

با استناد به مطالب بالا و تحقیقات گسترده و معتبری که در خصوص تأثیر روانی شدید رسانه‌ها ـ به ویژه رسانه‌های خبری غرب ـ در دست است،‌ تردیدی باقی نمی‌ماند که همه مخاطبان این رسانه‌ها، بسته به ویژگیهای فردی خود، کم یا زیاد در معرض تبلیغات روانی جمعی قرار دارند. امروز وجود دروازه‌بانان فکری بر کسی پوشیده نیست، آنهایی که به بهانه تعدد و تنوع موضوعات و محدودیت زمان پخش اخبار، راه ورود جریان اخبار به ذهن ما را سد می‌کنند، برخی را انتخاب، بعضی را انکار و بعضی دیگر را تحریف می‌کنند.

خوش‌بینانه‌تر بنگریم، صرف انتخاب و الویت برخی اخبار به برخی دیگر و ناآگاه ماندن از موضوعات دیگر، برای کنترل ذهن مخاطبان کافی است؛ چه رسد به اینکه تکنیکهای خاصی نیز در ارائه آنها به کار گرفته شود. آنچه غالباً به عنوان اخبار در رسانه‌های امروز غرب می‌بینیم یا می‌شنویم عمدتاً روایی و هدفمند بوده، علل و پیامد‌های یک واقعه را بر اساس دیدگاهی ویژه و منحصر به فرد بررسی می‌کنند. به ندرت به اخباری بر می‌خوریم که دقیق و مستند ارائه شده و مبتنی بر آمار و ارقام موثق باشد. (پری و گوزن‌باخ ص230).( ) تلخ‌تر اینکه با گذشت سالها از تبلیغات رسانه‌ای غرب و پیشرفت روزافزون فناوریهای ارتباطاتی و علوم شناختی در چند دهه اخیر، قوه قضاوت و تحلیل مخاطبان جهانی این رسانه‌ها رو به کاستی نهاده است. بر اساس تحقیقی که در خصوص برنامه‌های خبری تلویزیون انجام شد، مشخص گردید که اخبار روایی و هدفمند به مراتب تأثیر و نفوذ بیشتری بر ذهن بینندگان گذاشته‌اند (پری و گوزن‌باخ ص230).

 فرجام سخن‌

 در این مقاله، علت بداقبالی اخبار دقیق و آماری چنین ذکر شده که مردم عمدتاً مایلند خود را در مسیر تعریف‌شده‌ای که مسیر اکثریت معرفی می‌شود ببینند و رغبت (یا اعتماد به نفس) چندانی برای استنتاج فردی اخبار ندارند. بدین ترتیب، بدون اینکه بدانند فکر و ذهن خود را در اختیار یک هرم سلسله مراتبی قدرت قرار می‌دهند که در پایین‌ترین سطح آن رسانه‌های جهانی، افکار عمومی را به سمت اخلاق مصرف‌گرایی هدایت می‌کنند تا هیچ مانعی برای ثروت‌اندوزی شرکتهای چندملیتی رأس هرم باقی نماند. آنچه از غرب درباره دمکراسی، رفاه، مدنیت، جهانی‌شدن و حتی لشکرکشی و جنگ علیه تروریسم می‌شنویم، در اخلاق مصرف‌گرایی نظام شرکتی حاکم بر جهان امروز و کسب سود حداکثری قابل جمع هستند.

منابع

1- Michael Parenti Political Archive: "Monopoly Media Manipulation" , May 2001

2- John Henrik Clarke: "In Our Image" , Sep - 1989

3- Dorje Carl: "Propaganda Techniques" , Nov - 1996

4- Appendix I : PSYOP Techniques, Psychological Operation Field Manual No. 33 - 1, Department of the Army,WashingtonDC, 31 August 1979.

 منبع: باشگاه اندیشه (فصلنامه عملیات روانی، شماره 10)

برگرفته از سایت تخصص آموزش روابط عمومی

دکتر ژاله معارف‌دوست

 همکلامی، یک سکه دورویه است که یک روی آن گفتن است و روی دیگرش گوش دادن. کارشناسان علوم ارتباطی معتقدند که گوش دادن اگر مهم‌تر از گفتن نباشد، قطعا کم‌اهمیت‌تر از آن نیست .
نوجوانان عزیز، وقتی اطلاعاتی را به دیگران منتقل می‌کنید، وقتی اطلاعاتی را از دیگران دریافت می‌کنید، وقتی عواطف خود را با دیگران به اشتراک می‌گذارید، وقتی سوء‌تفاهم‌های خود را با دیگران برطرف می‌کنید، وقتی خشم خود را کنترل می‌کنید و... در این مواقع، شما از مهارت‌های ارتباطی خود بهره می‌برید. کارشناسان، هنر خوب گوش دادن را یکی از مهم‌ترین مهارت‌های ارتباطی می‌دانند. شما از این هنر چه می‌دانید؟
ارتباط دربرگیرنده هر نوع تعاملی است که در آن پیامی منتقل شود. ارتباط، متضمن هر نوع رشد فردی و اجتماعی است و سیالی روابط بین فردی، بیانگر بلوغ اجتماعی می‌باشد. از سوی دیگر، تمامی آسیب‌های فردی و اجتماعی ریشه در روابط ناسالم دارد؛ روابطی که به خاطر برخوردار نبودن شما یا اطرافیانتان از مهارت‌های ارتباطی، شکل گرفته‌ و گاهی دوام می‌یابد. ارتباط، تنها وسیله انتقال و دریافت اطلاعات از دیگران است و راهی برای انتقال عواطف و تصحیح سوء برداشت‌ها یا بروز هیجانات یا احساساتی منفی چون خشم می‌باشد. در هر ارتباطی دو سو داریم: فرستنده و گیرنده.
● درست گوش بده
باوجود آنکه اغلب مردم از خوب صحبت کردن، دلنشین صحبت کردن، درست صحبت کردن و... می‌گویند و نگران رعایت آداب آن هستند، کمتر کسی فرق گوش دادن و شنیدن را می‌داند. شما می‌توانید خیلی چیزها را بشنوید بدون آنکه به آن به طور فعال گوش بدهید. در واقع گوش دادن فعال در مقابل شنیدن مطرح است.راهنمایی گرفتن از دیگران، درک دیگران، حل مشکلات، فهمیدن احساسات دیگران، حمایت عاطفی دیگران و نیز کسب اطلاعات جز با گوش دادن فعال میسر نمی‌شود.
● مراحل شنیدن
▪ برای حرکت از شنیدن (مثل خیلی چیزها که تاکنون شنیده‌ایم) به سوی گوش دادن فعال، باید مراحل زیر را طی کنیم:
- بیش از صحبت کردن، گوش کنیم.
- جملات دیگران را تکمیل نکنیم.
- پاسخ پرسش دیگران را با پرسش جدید ندهیم.
- متوجه جهت‌گیری‌های شخصی باشیم.
- همزمان با گوش دادن، به عالم تخیل یا رویاهای خودمان وارد نشویم.
- در گفتگو با دیگران به دنبال تحمیل سلطه خود به آنها نباشیم.
- پس از اتمام صحبت طرف مقابل، پاسخ خود را آغاز کنیم.
- بازخورد مناسبی به گفته‌های طرف مقابل بدهیم.
- پرسش‌های خود را به طور واضح و باز مطرح کنیم.
اگر همه این کارها را انجام می‌دهید، امیدواریم خسته نشوید چون فعال گوش‌دادن حتی بیش از حرف زدن، انرژی می‌خواهد.
● رموز ارتباط کلامی موثر
برقراری ارتباط کلامی موثر با دیگران رموزی دارد. رموز برقراری ارتباط غیرکلامی موثر نیز باید رعایت شود. هم ارتباط کلامی موثر و هم ارتباط غیرکلامی موثر، مهارت‌هایی دارند که باید بیاموزید و به کار بندید تا از تاثیر ارتباط شما با دیگران کاسته نشود و به اهدافی که از برقراری ارتباط با آنها داشته‌اید، برسید.
▪ مهارت‌های ارتباط کلامی اثربخش:
فرصت پرسش یا اظهارنظر را از شنوندگان خود دریغ نکنید. خود را به جای مخاطبان قرار داده و احساسات آنها را در نظر بگیرید. مطالب موردنظرتان را واضح بیان کنید. به مخاطبان خود نگاه کنید. تن صدا و زبان بدنی خود را با مطالبی که می‌گویید، هماهنگ کنید. یکنواخت صحبت نکنید و در طول صحبت، تن و آهنگ صدای خود را عوض کنید. متوجه علایم آشفتگی در ظاهر مخاطبان خود باشید. خیلی مفصل و یا خیلی کلی و مبهم صحبت نکنید.
▪ مهارت‌های ارتباط غیرکلامی اثربخش:
روبه سوی شنوندگان خود صحبت کنید و به آنها پشت نکنید. در حین صحبت با تمام حواس خود متوجه‌ طرف مقابل باشید. از چشم‌های خود برای توجه دقیق به مخاطبان به درستی استفاده کنید. بازخورد دادن به پیام‌های غیرکلامی مخاطبان خود را فراموش نکنید.
● مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد
بهترین گویندگان و واعظان، در صورتی که با مخاطبانی بی‌توجه روبه‌رو شوند، خود را می‌بازند. شما همیشه یک طرف ارتباط هستید و طرف دیگر، همیشه شنونده خوبی نیست. علاوه بر اینکه به عنوان یک گوینده تمرین می‌کنید تا خوب ارتباط برقرار کنید، لازم است به عنوان یک شنونده نیز تمرین کنید تا با شما ارتباط خوبی برقرار شود.
▪ شاید رعایت دستورات زیر به شما و به طرف مقابل شما و نیز به بهبود روابط کلامی و غیرکلامی شما کمک کند:
- موقع شنیدن صحبت طرف مقابل، کمی به سوی او متمایل شوید. آسوده و راحت بنشینید و کمتر تکان بخورید (حرکات بدنی خود را کاهش دهید.)
- با کلام و نگاه و حرکات بدنی خود، نشان دهید که به صحبت‌های او علاقه دارید. <بله، آهان، متوجه‌ام> و لبخند، تکان دادن سر، و جمع‌کردن ابروها، نشانه‌های کلامی و غیرکلامی خوبی برای این کار است.
- اگر تنها شنونده کلام طرف مقابل، شما نیستید، در عین اینکه به دیگران و واکنش‌های آنها توجه دارید، بیشترین ارتباط چشمی را با گوینده برقرار کنید.
- شما می‌توانید نشانه‌های غیرکلامی گوینده را با ظرافت تکرار کنید. گاهی تکرار کلماتی از گفته‌های طرف مقابل، او را به ادامه صحبت تشویق می‌کند.
- به دنبال شنیدن ناگفته‌های مورد انتظارتان باشید. برای مثال می‌توانید بگویید: <من مایلم در این زمینه بیشتر بدانم> و با ظرافت تمام از گوینده حرف بکشید.
- علاوه بر توجه به کلمات، به زبان بدن و آهنگ و تن صدای او توجه کنید تا نکات کلیدی صحبت‌های او و یا معانی اصلی مورد نظر گوینده را بازخوانی کنید.
- اجازه دهید که گوینده به طور کامل صحبت کند و شما کمتر حرف بزنید چون این کار کمک می‌کند که بیشتر گوش بدهید.
- بازخورد دادن، سوال کردن، تکرار صحبت‌های گوینده با کلماتی متفاوت و حتی بیان اجمالی گفته‌های او، نشان‌دهنده توجه شما به سخنان گوینده است.‌
● عناصر و اجزای ارتباط
وقتی که با دیگران بحث و گفتگو می‌کنید، ارتباطی که با آنها برقرار می‌کنید یا دیگران با شما برقرار می‌نمایند، دارای عناصر کلامی و غیرکلامی است که اجزای مختلف این عناصر به شرح زیر است:
▪ محتوای کلام شما و دیگران
▪ پیش‌زمینه‌های فرهنگی شما و دیگران
▪ نحوه شروع صحبت شما و دیگران
▪ نحوه جمله‌بندی
▪ چگونگی زمان‌بندی صحبت شما و دیگران
▪ ملاحظه‌های موقعیتی در زمان برقراری ارتباط
▪ نحوه جمع‌بندی و اتمام صحبت شما و دیگران
▪ تن صدای شما یا طرف مقابل
▪ آهنگ صدای شما یا طرف مقابل
▪ ارتباط چشمی بین شما و طرف مقابل
▪ حالات چهره شما و طرف مقابل
▪ ژست‌ها و حالات بدنی شما و طرف مقابل

منبع: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

تالیف: امید جهانشاهی

 افکار عمومی (Public Opinion) به طور عمده محصول دوران روشنگری است. این اندیشه با فلسفه‌های سیاسی لیبرالی اواخر قرون هفدهم و هیجدهم (لاک و روسو) و به ویژه تئوری دمکراتیک قرن نوزدهم تلفیق شده است (پراسیس، 1382 ،ص 21). افکار عمومی بیش از هر نیروی دیگری تعیین می‌کند انسان چگونه بیندیشد و رفتار کند. علی اسدی این موضوع را با رویکرد به فنآوری رسانه‌ای بیان می‌کند و می‌گوید: گسترش وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو، تلویزیون و مطبوعات پرتیراژ، باعث پیدایش جامعه‌ی‌ تازه‌ای شد که در آن همه افراد، صرف‌نظر از اینکه در کجا زندگی می‌کنند و یا به چه گروه اجتماعی تعلق دارند، از طریق تماس با منابع خبری، از رویدادها و رخدادها آگاه شوند. تا جایی که حتی اگر در جامعه‌ای، میزان مشارکت اجتماعی مردم هم محدود باشد، میزان آشنایی آنها با حوادث و رخدادها که نتیجه مشارکت آنها در این زمینه است، با آنچه در گذشته بود، فرق دارد (اسدی ،1371 ،ص 42). تاثیر رسانه‌ها بر مردم و شکل دهی به افکار عمومی، موضوعی است که در کنار مباحث مربوط به تبلیغ، از اهمیت برخوردار است. افکار عمومی و به تعبیری «صدای خاموش مردم»، یک اصطلاح جامعه شناختی است و عبارت از درک معینی است که مردم یک جامعه نسبت به مسائل مهم پیدا می‌کنند (حکیم‌آرا، 1384، ص218).

افکار عمومی، پدیده‌ای روانی ـ اجتماعی و خصلتی جمعی است و عبارت است از ارزیابی و نظر مشترک گروهی اجتماعی در مسئله‌ای که همگان به آن توجه و علاقه دارند و در لحظه‌ی معینی، بین عده‌ی زیادی از افراد و اقشار مختلف جامعه نسبتاً عمومیت می‌یابد و عامه مردم آن را می‌پذیرند. افکار عمومی به صورت تأیید یا مخالفت با یک عمل، نظر، شخص و واقعه با خواسته، مطالبه، پیشنهاد و توصیه تجلی می‌یابد (مهرآرا،1372 ص 371). افکار عمومی زمانی بوجود می‌آید که موضوع یا مسئله‌ای مورد توجه عمومی وجود داشته باشد. مسئله مزبور باید تا آن حد حیاتی باشد که مردم را به موضع گیری در خصوص آن وا دارد (نصر، 1380، ص411).

نیروهای محرکه افکار عمومی

کیم بال یانگ  به سه مرحله رشد افکار عمومی اشاره می‌کند:

1) منشأ موضوع: افکار عمومی از یک مشکل عمومی سرچشمه می‌گیرد، زیرا تا زمانی که امور به طریق خودکار و عادی جریان دارد و با مسائل عمومی براساس عادات و قوانین برخورد می‌شود، هیچ کس خود را به فکر کردن مشغول نمی‌کند، زیرا به ندرت فردی تنها به سبب نقد مطلبی، به تفکر می‌پردازد.

2) بحث در مورد موضوع و راه حل های پیشنهادی: این مرحله با کوشش برای شناخت موضوع و امید به پیدا کردن راه حل عملی آغاز می‌شود. سپس بحثی همه جانبه‌تر به دنبال می‌آید. ولی این بحث در مرحله‌ی تفسیری و اولیه باقی می‌ماند و طی آن بررسی در مورد ویژگی های مختلف مشکل، مانند میزان اهمیت آن و انعکاس احتمالی آن بر سایر ویژگی های زندگی اجتماعی صورت می‌گیرد. زمانی که بحث ها، جدل ها و مشاوره‌های مربوطه انجام گرفت، راه حل های متفاوت بروز می‌کند که غالبا متناقض اند. در مورد راه حل های موضوع تازه، غالبا اختلافات شدیدی بروز می‌کند و در این مرحله، عوامل اختلاف و عوامل اتفاق روشن تر می‌شود و در زمانی که آرای مختلف بیان شد، گروه های کوچکی تشکیل می‌شود که هر یک، از دیدگاه ویژه‌ای هواداری می‌کند. سپس آرا متبلور می‌شوند، راه حل های خیالی کنار گذاشته می‌شوند و راه حلی میانه بدست می آید و یا ممکن است اختلافات به عدم سازش منجر شوند.

3) دستیابی به توافق عمومی: زمانی که موضوعات مربوطه از فوریت برخوردار باشند، نمی‌توان برای همیشه به بحث ادامه داد و دستیابی به یک راه حل امری حیاتی است. رسیدن به اتفاق در برخی عرصه های خاص، ساده و در برخی عرصه های دیگر دشوار است (نصر، 1380، صص413-414). 

افکار عمومی و جنگ روانی

جنگ روانی علیه ذهن انسان و افکار او صورت می گیرد و به این ترتیب، مطالعه‌ی افکار عمومی رابطه‌ی محکمی با موضوع جنگ روانی دارد (نصر، 1380، ص403). پس سعی می‌شود مفهوم اهمیت و چگونگی شکل گیری افکار عمومی و راه های نفوذ در آن ارائه و ‌مولفه های خاص در دنیای امروز مشخص شود. یکی از نکات برجسته در افکار عمومی، قابلیت اداره کردن و نفوذ در آن است. در جنگ روانی برای رسیدن به هدف غایی و پیروزی، از هر وسیله‌ای برای تحریک احساسات و ایجاد دگرگونی مطلوب، از افکار عمومی استفاده می‌شود. عده‌ای افکار عمومی را ضمیر باطنی یک ملت می‌دانند. افکار عمومی در جریانات سیاسی- اجتماعی جامعه دخالت می‌کند، بدون آنکه در قوانین مملکتی نامی از آن برده شود. افکار عمومی لزوما نتیجه‌ی افکار انفرادی درباره‌ی یک موضوع معین و مشخص است که ضمنا ملت ها را ظرف مدت کوتاهی دگرگون می‌کند و چهره ای جدید به جهان نشان می دهد.

ماهیت افکار عمومی

اگر به تعاریف افکار عمومی اشاره شود، ماهیت آن مشخص‌تر، نمایان تر و واضح تر می شود. جیمز یانگ، افکار عمومی را اینگونه تعریف می کند: قضاوت اجتماعی هرجامعه‌ی خودآگاه در مورد مسائل مهم که ابتدا به طور برهانی در آن جامعه به بحث گذاشته شده باشد. افکار عمومی نقش محوری در جامعه دارد و به تاریخ گذشته ارتباط پیدا می‌کند و افسانه‌ی عصر طلایی گذشته را در زمینه‌های دیگر به چشم انداز جامعه امروز می‌کشاند. افکار عمومی تهییج می‌کند و آنچه را که در تاریخ رویداد بوده، به عصر حاضر منتقل می‌سازد.

شکل گیری افکار عمومی

افکار عمومی فرایند پیچیده ای است که میان نظرات فردی و جریانات فکری جامعه انجام می‌گیرد، روی فرد تاثیر می‌گذارد و اندیشه ها و نظرات فردی، نظرات گروهی را می‌سازد. افکار عمومی را می‌توان یک جریان فکری دانست که مسلط برجو فکری جامعه شده و آن را می‌سازد. این ‌افکار از فرهنگ جامعه، یا از افکار قالبی و کلیشه ای، یا از اطلاعاتی که به وسیله‌ی رسانه‌ها در جامعه پخش می‌شود، و یا از رخدادهایی که در محیط اتفاق می‌افتد، نشات می‌گیرد. بنابراین، آداب و رسوم و شیوه های رایج فرهنگ، همگی عناصر تشکیل دهنده‌ی افکار عمومی هستند. تنها تفاوت آنها با آداب و رسوم این است که آداب و رسوم پایدار هستند و خصلت جدایی افکار عمومی را ندارند. در عصر ما افکار عمومی یکدست نبوده و در نتیجه، از برخورد جریان های فکری گوناگون شکل می‌گیرند؛ زیرا که حوادث، رخدادها و مجموعه اطلاعاتی که به جامعه داده می‌شود، همه در حال تغییر و دگرگونی هستند. این افکار نیز در حال تغییرند؛ از این رو می‌توان گفت که یکی از ویژگی های افکار عمومی این است که بر مبنای نگرش ها شکل می‌گیرد. در واقع نگرش ها، پایه‌ها و زمینه‌های پایدارتر افکار و یا لایه‌ی زیرین افکار عمومی محسوب می‌شوند (رفیعی، 1382، صص101-97).

گردش اطلاعات در رسانه‌ها، یکی از عوامل بسیار مهمی است که در شکل دادن به افکار عمومی موثر است. علت آن، فراگیر بودن، نفوذ پذیر بودن، گیرا بودن و سرعت پخش پیام هاست. رسانه‌ها برشکل گیری افکار عمومی نقش و تاثیر بسیاری دارند ولی این تاثیر همواره با نوعی مداخله و یا نقشی است که دروازه بان های اطلاعاتی یا رهبران فکری بر عهده دارند. از این جهت، اگر این دو همسو باشند، اثر رسانه‌ها تشدید می‌شود و اگر هم ناهمسو باشند، بخشی از این تاثیر خنثی می‌شود. بطور کلی، میان افکار عمومی و نظام ارتباطی، رابطه‌ای متابولیک و کنش و واکنش بسیار پیچیده ای وجود دارد؛ به این معنی که نظام ارتباطی از افکار عمومی تغذیه می‌کند و در شکل دادن به افکار عمومی هم نقش موثری دارد. به عبارتی، یک رابطه‌ی دوسویه میان افکار عمومی و ارتباطات اجتماعی وجود دارد (رفیعی، 1382، ص106).

نفوذ در افکار عمومی

افکار عمومی به اندازه‌ای قوی و نیرومند است که برای برگرداندن آن در یک جهت مشخص و معین، باید کوشش های بی دریغی به عمل آید. هرگاه لازم باشد که افکار عمومی  به حمایت از نظریه‌ی معینی ترغیب شود، باید در بیشتر موارد، در احساسات مردم اعمال نفوذ کرد؛ به این معنا که برای ایجاد طرز تفکر مورد نظر، احساسات عامه‌ی مردم را تهییج کرد. در واقع، تلاش می‌شود که تا حد امکان، نیروی اندیشه و وجدان فرد، کمتر به کار افتد و برعکس در او واکنش های انعکاسی شرطی بوجود آید. در دنیای امروز، به دلیل آنکه نیرومند ترین ابزار تبلیغاتی در دست قدرت های حاکمه جهانی است، ایجاد واکنش های شرطی در اذهان عمومی نیز در جهت اهداف از پیش تعیین شده و همچنین از راه بکارگیری شیوه ها، وسایل و تجهیزات مناسب توسط همین قدرت های حاکم صورت می‌گیرد (رفیعی، 1382، ص118). صاحبنظران عملیات روانی براین اعتقادند که برای تاثیر در افکار عمومی، باید یک یا چند محرکه و غریزه اصلی بشر را تحریک کرد، مانند غریزه های مبارزه جویی، وطن پرستی و غیره. در این شرایط، اعمال مورد نظر محرکین توسط همین عملیات روانی کورکورانه انجام می پذیرد.

منابع:

1- پرایس، وینسنت (1382). افکار عمومی)، ترجمه علی رستمی و الهام میرتهامی، تهران: انتشارات مطالعات راهبردی.

2- اسدی، علی (1371). افکار عمومی و ارتباطات)، تهران: انتشارات سروش.

3- حکیم آرا، محمدعلی (1384). ارتباطات متقاعد گرانه وتبلیغ)، تهران: انتشارات سمت.

4- رفیعی، عبدالله (1382). دولتها وافکارعمومی(جنگ روانی)، تهران: نشر دادار.

5- نصر، صلاح(1380). جنگ روانی)، ترجمه محمود حقیقت کاشانی، چاپ دوم، تهران: سروش

برگرفته از: سایت تخصصی آموزش روابط عمومی

تهیه کننده: معصومه میرگلوبیات

مقدمه

پنج وظیفه اصلی مدیریت عبارتند از: برنامه‌ریزی، سازماندهی، به کارگیری نیروی انسانی، رهبری و نظارت در میان همه وظایف مدیریت، از جمله مدیریت روابط عمومی، برنامه‌ریزی فعالیت‌های بلندمدت، میان مدت وکوتاه مدت از زمره بنیادی‌ترین وظیفه واحدهای روابط عمومی است. برنامه‌ریزی میان جایی که هستیم و جایی که می‌خواهیم به آن جا برویم پلی می‌سازد. برنامه‌ریزی حرکت از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب است و ما را از انچه که اکنون هستیم به آنچه که می‌خواهیم باشیم هدایت می‌کند.

روابط عمومی اکنون از مرحله روزمرگی، انفعالی، انجام فعالیت‌های خدماتی صرف، بی‌هدفی، اقدامات مقطعی و موردی گذشته و به مرحله تهیه و تدوین برنامه‌های راهبردی و برنامه‌های عملیاتی درازمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت سنجیده و هدفمند و دارای منطق و استدلال صحیح پا نهاده است. برنامه‌ریزی فعالیت‌های روابط عمومی به عهده روابط عمومی و همکارانش و احیاناً یاری گرفتن از مشاوران خارجی از سازمان می‌باشد. برنامه‌ای که برای کار از سوی مدیر روابط عمومی و کارشناسانش تهیه و تنظیم می‌شود از بطن برنامه‌های راهبردی و بلندمدت سازمان که از سوی مدیریت سازمان تهیه و طراحی شده سرچشمه می‌گیرد. در حالی که مدیران بلندپایه سازمان با مشورت مدیر روابط عمومی، برنامه‌های عمومی سازمان را تنظیم می‌کند مدیر واحد روابط عمومی برنامه‌های روابط عمومی را از درون این برنامه‌ها استخراج می‌کند.

 جایگاه برنامه‌ریزی در فعالیت‌های مدیریت

فعالیت‌های مدیریت و به دنبال آن سطوح برنامه‌ریزی از نظر تأثیری که در حوزه‌های گوناگون سازمان به جای می‌گذارند می‌تواند به گونه‌های مختلفی طبقه‌بندی شود. اغلب دشواری‌هایی که در راه تهیه و تدوین برنامه‌ریزی و در راه کامیابی اجرای برنامه‌ها حاصل می‌شود به سبب عدم آگاهی از جایگاه برنامه‌ریزی در فعالیت‌های متنوع مدیریتی است. جایگاه برنامه‌ریزی را در فعالیت‌های مدیریتی می‌توان به صورت ذیل نشان داد.

ماموریت‌ها: 

هر مؤسسه و هرگونه عمل سازمان‌یافته دارای یک ماموریت اصلی و غرض نهانی است. در هر نظام اجتماعی مؤسسات بخش خصوصی و نیمه خصوصی و دولتی دارای یک وظیفه اساسی و عملکردهایی هستند که از سوی جامعه به آنها محول می‌گردد. ماموریت دانشگاهها، آموزش و پرورش جوانان، دادگاهها اجرا و تفسیر قوانین و کاربرد آنها در موارد اختلاف و یک تولیدکننده خاص تهیه، تولید و توزیع یک کالا به خصوص در جامعه است. این هدف اساسی با گام برداشتن در راستاهای روشن و مشخص، تعیین هدفها و خرده‌ هدفها، تهیه و تدوین برنامه‌های راهبردی و عملیاتی به دست می‌آید.

 هدف‌ها:

هدف‌ها مقاصد و آماج پایانی فعالیت‌های یک سازمان هستند که آهنگ و تلاش‌های سازمان به سوی آنها است. هدف‌ها نقطه پایانی همه برنامه‌ریزی‌های بلند مدت، کوتاه مدت و میان مدت سازمان هستند که با اجرای آنها هدف سازمان تحقق می‌یابد. ماموریت یک سازمان هدف‌های آن را مشخص می‌کند.

 راهبردها: 

این واژه به معنی طرح‌های بزرگ در مدیریت به کار گرفته می‌شود و چهارچوبی برای هدایت قلمرو گسترده‌ای از عملیات یک سازمان است. راهبردها برنامه‌های کلی عمل و به کار بستن منابع سازمان برای دستیابی به هدف‌های سازمان است. راهبردها به گونه دقیق نشان نمی‌دهند که چگونه یک سازمان به هدفهایش دست می‌یابد. این کار به عهده شمار فراوانی از برنامه‌های بزرگ و کوچک عملیاتی انتظار می‌رود. راهبردها چهارچوب‌های کلی برنامه‌ها را مشخص می‌کنند. در حقیقت راهبردها چهارچوبی برای رهبری اندیشه به سوی عمل را فراهم می‌آورند.

 سیاست‌ها و خط‌مشی‌ها: 

سیاست‌ها و خط‌مشی‌ها، بیانیه‌ها، گزاره‌ها، تفاهمات مدیریت سازمان است که برای حل امور در درون سازمان اندیشه‌ها، اعمال و راهکارها را هدایت می‌کنند. خط‌مشی‌ها قلمرویی را که در آن یک تصمیم باید گرفته شود روشن می‌کنند. آنها در حقیقت راهنمای تصمیم‌گیری امور در درون سازمان هستند.

 روش ها و دستورالعمل‌ها: 

شیوه‌های مشخص انجام کارهای معینی هستند که از سوی مدیریت صادر می‌شوند. روشها و دستورالعمل‌ها راهنمای عمل هستند نه راهنمای اندیشیدن. آنها چگونگی انجام یک فعالیت مشخص را از سوی مدیریت تعیین و تکلیف می‌کنند. خط‌مشی‌ها و دستورالعمل‌ها در هر بخشی از یک سازمان و در امور جاری یافت می‌شوند و برای یکپارچگی و انسجام امور به منظور اجرای سیاست‌های عملی برای تحقق اهداف سازمان تهیه و ابلاغ می‌گردند.

 برنامه‌ها: 

برنامه‌ها مجموعه‌ای است از هدف‌ها، خط‌مشی‌ها، روش‌های کار، منابعی که باید به کار بسته شود. گام‌هایی که باید برداشته شود و روابطی است که بین عناصر ضروری که برای انجام یک عمل مشخص و تعریف شده نیاز است برقرار می‌شود. برنامه‌ها می‌توانند بلندمدت باشند و در طول چند سال انجام گیرند یا برنامه‌های کوچکی باشند که از سوی مدیریت یک بخش از جمله بخش روابط عمومی در فاصله یک هفته یا چند روز انجام می‌گیرند. یک برنامه کلی و بلندمدت ضرورتاً نیازمند چند برنامه کوتاه مدت، کمکی و فرعی است. برنامه‌های کوچک به گونه معمولی ساده هستند و برخی از مراحل برنامه‌ریزی در آنها به آسانی صورت نمی‌گیرد یا حتی به دلیل سادگی و کوچکی برنامه پاره‌ای از فرایندهای برنامه‌ریزی حذف می‌شوند.

 مراحل برنامه‌ریزی

 برنامه‌ریزی طرحی برای یک آینده مطلوب است و راهی مؤثر برای وصول به اهداف می‌باشد. برنامه‌ریزی دارای مراحلی است که در اینجا به هشت مرحله اصلی آن اشاره می‌گردد:

*گام نخست:  

آگاهی از فرصت‌ها و مسئله، یعنی نیاز برای را چاره‌ای که به هدفی معلوم و مطلوب ختم شود. واژه «مسئله» را می‌توان به جای فرصت به کار برد. آگاهی از هدف مطلوب در آینده و شناخت مسئله نقطه آغاز برنامه‌ریزی است. باید بدانیم چه دشواری را می‌خواهیم از میان برداریم و از چه فرصتی باید استفاده کنیم.

*گام دوم: 

دومین مرحله برنامه‌ریزی تعریف و تعیین اهداف به صورت دقیق و عینی و تدوین آن به صورت شفاف و روشن است. هراندازه اهداف و مقاصد مشخص‌تر باشد به همان اندازه برنامه‌ریزی برای دستیابی به آن واضح‌تر و آسانتر خواهد بود. اهداف سازمان اهداف برنامه‌ها را مشخص می‌کند از بازتاب اهداف سازمانی اهداف بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت هر بخش تعیین می‌گردد. این اهداف نیز به نوبه خود اهداف و برنامه‌های بخش‌های زیردست را مشخص می‌کند و این ترتیب تا پایین‌ترین رده سازمانی به پیش می‌رود.

*گام سوم:

مطالعه و تحقیق و جمع‌آوری اطلاعات و تهیه فرض‌های برنامه‌ریزی و شناخت محیط و شرایط کنونی و گمانه‌زنی آینده. فرض‌ها پایه‌های مراحل بعدی برنامه‌ریزی را تشکیل می‌دهند. در تهیه یک برنامه پس از شناخت مسئله و فرصت و تهیه اهداف لازم است. نوشتارها، منابع و زمینه‌هایی که برای رسیدن به هدف‌های برنامه وجود دارد مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار گرفته و اطلاعات جامع و کاملی برای برداشتن درست گام‌های بعدی برنامه‌ریزی فراهم آید. مطالعه پیرامون عوامل خارج سازمان مرتبط به اهداف برنامه که معمولاً در کنترل سازمان یا مؤسسه نیستند مانند سطح ثبات سیاسی، درجه امنیت، سیاست‌ها و مقررات پولی و غیره و عوامل درون سازمانی مانند تأمین و آموزش نیروی انسانی، تهیه تجهیزات و امکانات سازمانی، بودجه و غیره در شکل‌دهی به فرض‌های برنامه‌ریز کمک می‌کنند.

*گام چهارم:

جمع‌آوری راههای گوناگون دستیابی به هدف، به ندرت هدفی وجود دارد که برای دستیابی به آن تنها یک راه حل موجود باشد و نتوان راههای متعددی برای رسیدن به آن جستجو کرد. این گزینه‌ها و راههای گوناگون دستیابی را باید جمع‌آوری و طبقه‌بندی کرد.

*گام پنجم:

پس از آنکه راههای متنوع و گوناگون عمل و دستیابی به هدف مورد نظر جمع‌آوری گردید باید نقاط قوت و ضعف هریک را به طور دقیق مورد بررسی قرار داد و گزینه‌ها را برای تصمیم‌گیری به حداقل رساند تا بتوان به راحتی در مورد یک گزینه تصمیم‌گیری کرد.

*گام ششم:  

از میان گزینه‌های موجود یک گزینه را انتخاب و به مقام یا مقامات تصمیم‌گیری توصیه کرد و به تصمیم‌گیری نهایی رساند. این تصمیم از همه ابعاد باید بررسی شده باشد و همه نکات اجرایی و عملیاتی آن به دقت بازشناسی شده باشد.

*گام هفتم:

تهیه برنامه‌های فرعی، کمکی، تکمیلی و حاشیه‌ای که برای اجرای برنامه اصلی ضروری است.

*گام هشتم:  

پس از آنکه تصمیم نهایی اتخاذ گردید و برنامه اصلی همراه با برنامه‌های فرعی، حاشیه‌ای و تکمیلی نیز تهیه شد، آخرین مرحله فرآیند برنامه‌ریزی عددی کردن برنامه و تهیه جدول زمان‌بندی و جداول بودجه است.

به طور خلاصه یک مدیر هنگامی که از وجود یک «مسئله» یا «فرصت» آگاه می‌گردد از راه تعیین اهداف، تهیه فرض‌ها، جستجو و جمع‌آوری راههای عمل، ارزیابی این راهها، برگزیدن یک راهکار و اتخاذ تصمیم، تهیه برنامه‌های جنبی و فرعی و تهیه جدول زمانبندی و جدول بودجه با از میان برداشتن آن مشکل و بهره‌گیری از آن فرصت می‌پردازد.

  الگوی بالا به گونه‌ای پیوسته و زنجیره‌ای مراحل برنامه‌ریزی را نشان می‌دهد.

 فرآیند برنامه‌ریزی در روابط عمومی

مدیریت امور روابط عمومی تابع همان اصول و روش‌های مدیریت عمومی است. در نتیجه مراحل برنامه‌ریزی فعالیت‌های روابط عمومی نیز از همان مراحل برنامه‌ریزی مدیریت امور عمومی پیروی می‌کند. در اینجا این مراحل آورده می‌شود.

 تعیین مسئله و فرصت: 

نخستین گام در تهیه و تدوین یک برنامه روابط عمومی شناخت مسئله و تعیین ماهیت و ذات آن یا وقوف از یک فرصت که باید از آن بهره گرفت. مسائل روابط عمومی یک سازمان و فرصت‌های روابط عمومی آن فراوان هستند ولی همه آنها را می‌توان در سه دسته زیر طبقه بندی کرد:

الف - تهیه برنامه جهت مواجهه و مقابله با یک وضعیت نامطلوب که مؤسسه به هر دلیلی با آن مواجه شده است. Overcoming a negative situation

ب - برنامه جهت بهره‌گیری از یک فرصت ویژه یا یک مسئله خاص. این یک برنامه موردی و در یک زمینه خاص است. Conducting a specific one-time project

پ- تهیه و تدوین برنامه‌های مستمر روابط عمومی یا گسترش برنامه‌های موجود. بیشتر برنامه‌های روابط عمومی سازمانی ماهیتی استمراری دارند. به جز برنامه‌ریزی در زمان بحران و یا برنامه فعالیت‌های خاص سایر برنامه‌های روابط عمومی در این طبقه قرار می‌گیرند. چون به طور مستمر انجام می‌پذیرند خطر یکنواختی، نوآوری، اثربخشی و کاهش بهره‌دهی آنها نیز وجود دارد، در نتیجه مدیران روابط عمومی همواره باید به تجدیدنظر برنامه‌ها و بهره‌گیری از شیوه‌ها و فنون جدید و نوآوری و خلاقیت در کارهای جاری خود باشند.

 تعیین و تعریف اهداف برنامه: 

در این مرحله مسئولین روابط عمومی باید به درستی و وضوح از خود بپرسند که به چه اهداف مشخصی می‌خواهند دست یابند. اهداف برنامه‌های روابط عمومی یا اطلاع‌رسانی است و یا ترغیبی و انگیزه دهی. در این مرحله هدف به صورت عینی، شفاف و صریح باید در دو یا سه سطر تعیین و تدوین می‌گردد.

 تعیین مخاطبان برنامه:

در این مرحله برنامه‌ریزان باید مخاطبان مورد نظر خود را مشخص ‌سازند. عموماً مخاطبان برنامه‌های روابط عمومی را می‌توان در سه دسته بزرگ زیر قرار داد:

1-      عمومی و همگانی

2-      مخاطبان برون سازمانی مورد نظر

3-      مخاطبان درون سازمانی Internal Audience

برنامه‌ریزان باید به درستی بتوانند بیان کنند که با چه کسانی باید ارتباط برقرار کنند؟ چه کسانی را باید مطلع کنند یا ترغیب و اقناع سازند؟

 جمع‌آوری گزینه‌های متعدد اطلاع‌رسانی و انگیزه‌دهی به مخاطبان: 

پس از آنکه مخاطبان برنامه مشخص گردیدند گزینه‌های متعددی برای اطلاع رسانی و انگیزه‌دهی به آنان وجود دارد که در سه طبقه‌بندی زیر آورده می‌شوند:

1- مطالب نوشتاری          Written Materials

بیانیه مطبوعاتی، خبرنامه، تهیه بروشور و کتابچه، نشریه‌های داخلی و خارجی، گزارش سالانه و سایت کامپیوتری، پست الکترونیکی و ....

2- مطالب بصری               Visual Materials

بیانیه تلویزیونی، تهیه نوار ویدیویی، لوح فشرده، فیلم، اسلاید و ...

3- مطالب گفتاری             Spoken Materials

ملاقات‌های حضوری، انجام سخنرانی‌ها، بیانیه‌های رادیویی، کنفرانس‌های رادیویی و خبری و ....

4- مناسبت‌های ویژه         Special Event

بهره‌گیری از مناسبت‌های مذهبی، ملی، سازمانی و ابتکاری برای انتقال پیام و ارتباطات با مخاطبان ویژه

 تصمیم‌گیری و اجرای برنامه:

 (Executive The Program) اجرای یک برنامه به زمان، نیروی انسانی کارآمد، پرسنل آموزش دیده و تجهیزات و وسایل و تهیه و تدوین یک جدول زمانبندی برنامه نیاز دارد.

 مشخص کردن و تنظیم جدول زمانبندی و جدول بودجه:

اجرای برنامه به چه میزان اعتبار دارد؟ بودجه هریک از اقلام جزء در جدول بودجه باید معین گردد و نزدیک به ده درصد نیز جهت هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی به میزان کل بودجه افزوده شود.

 تهیه نقاط کنترل و ارزیابی پیشرفت برنامه:

 (Cheque Control Point and Evalution Procedurse) در پایان برنامه‌ریزی باید در مورد معیارها و ملاک‌های کنترل پیشرفت کارها، روش‌های تصحیح کارها، ارزیابی نتیجه نهایی برنامه تصمیم‌گیری کرد. در هنگام تعیین هدف‌ها در مرحله دوم فرآیند برنامه‌ریزی باید این پیش‌بینی‌ها و نحوه اندازه‌گیری عینی و کمی اهداف مشخص شده باشد.

 خلاصه

برنامه ریزی یکی از وظایف اصلی مدیریت و از جمله مهمترین وظیفه مدیران است. برنامه‌ها ما را از وضع موجود به وضع مطلوب و موردنظر رهنمون می‌گرداند. روابط عمومی اکنون از مرحله روزمرگی، انجام اقدامات مقطعی و سلیقه‌ای گذشته و به مرحله تهیه و تدوین برنامه‌های بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت وارد شده است.

برنامه‌ریزی از مراحلی تشکیل می‌گردد که مرحله نخست آن شناخت فرصت و مسئله مشکل است. این مرحله با تعیین هدف‌ها و تعریف و تهدید آن پی‌گیری می‌شود. پس از تعیین اهداف در برنامه‌های روابط عمومی مخاطبان برنامه مشخص می‌گردند. مخاطبان می‌توانند عموم یا مخاطبان ویژه برون سازمانی یا مخاطبان درون سازمانی باشند. پس از این مرحله گزینه‌های نوشتاری، دیداری، شنیداری و مناسبتی ارتباط با مخاطبان مشخص می‌گردد و سپس با تهیه جدول زمانبندی و جدول بودجه اجرای برنامه آغاز می‌شود و ادامه می‌یابد. مرحله پایانی اجرای برنامه روابط عمومی را ارزیابی برنامه تشکیل می‌دهد. در این مرحله با ملاک‌ها و معیارها میزان موفقیت برنامه اندازه‌گیری شده و علل موفقیت‌ها و یا علل شکست‌ها مشخص می شود و گزارش پایان کار جهت ارائه به مدیریت تهیه و تدوین می‌گردد.

 آداب تهیه و تنظیم برنامه روابط عمومی

 برنامه روابط عمومی یک طرح و نقشه عملیاتی و اجرایی است که همه فعالیت‌هایی را که شما قصد دارید برای سازمان خود انجام دهید، مشخص می‌کند. این برنامه زمان و مکان شروع و پایان همه فعالیت‌ها را در چهارچوب یک تلاش و اقدام عمومی و کلی نشان می‌دهد.

برنامه روابط عمومی می‌تواند شامل اقداماتی باشد که در طول هر سال برای سازمان انجام می‌گیرد (و سالانه با توجه به همه متغیرها به روز و بهنگام می‌شود) و یا می‌تواند شامل مجموعه فعالیت‌های روابط عمومی باشد که در یک مقطع زمانی مشخص و یا هنگام برگزاری یک مناسبت ویژه به اجرا در می‌آید. به هرحال در هریک از موارد فوق اجرای برنامه شامل اقدامات و فعالیت‌های متوالی و منظمی است که هریک منطق و دلیل خاص خویش را دارند. بنابراین، برنامه روابط عمومی، نقشه‌ای عملیاتی و مشتمل بر اقداماتی هدفمند است که دلایل اقدامها در آن تشریح و ارزش و نقش هر فعالیت در ارتباط بااهداف کوتاه مدت و بلند مدت مشخص شده است.

 اساس برنامه: مخاطبان، اهداف و پیام‌ها

  همانطور که می‌دانیم برای تدوین و تنظیم هر برنامه باید اطلاعاتی جامع، مرتبط و بهنگام در اختیار داشته باشیم تا آن را مبنای برنامه خویش قرار دهیم. این تحقیق خواه به صورت علمی و رسمی و یا غیر رسمی این اطلاعات را در اختیار می‌گذارد و کمک می‌کند تا مخاطبان (Audience) و «اهداف» مورد نظر برنامه شناخته شوند.

شما تنها هنگامی که این مرحله را پشت سر گذاشتید خواهید توانست پیام‌های متناسب برای برنامه خود را تدوین کنید. این سه (مخاطبان مورد نظر، اهداف و پیام‌ها) مثلثی را تشکیل می‌دهند که می‌توانید برنامه روابط عمومی خود را براساس آن بنا کنید (به تابلو شماره 1 نگاه کنید).

تابلو شماره یک - اقدامات اولیه جهت آماده‌سازی یک برنامه روابط عمومی

در پاره‌ای از موارد نیاز برنامه ایجاب می‌کند که آنقدر گسترده باشد تا بتواند مخاطبان گوناگونی را تحت پوشش قرار دهد. در موارد دیگر شاید بهتر این باشد که تنها یک یا دو قشر از مخاطبان مؤسسه را برگزینیم تا برنامه دارای محور مشخص‌تر و گستردگی محدودتری باشد (در گام‌های بعدی می‌توان مراحلی به برنامه افزود تا سایر مخاطبان مؤسسه راتحت پوشش فعالیت‌های روابط عمومی قرار داد)

شناخت اهداف روابط عمومی، کمک خواهد کرد تا تصمیم بگیرید که هدف خود را به مخاطبان معینی محدود کنید یا خیر؟ و چگونه؟

برای مثال، یک شرکت تولید رایانه که هدفش گسترش اعتبار و حسن شهرت خود در میان متخصصان جوان این رشته است، به سبب دشواری برقراری ارتباط با متخصصان جوان این رشته، ممکن است برنامه‌ای برای دانشجویان رشته رایانه (متخصصان جوان آینده) تنظیم کرده و به مورد اجرا درآورد. انتخاب دانشجویان رشته رایانه به عنوان مخاطبان برنامه را محدودتر می‌کرده و احتمال دسترسی به اهداف آن را بیشتر می‌سازد.

 یک مثال دیگر: به طوری که «وال استریت ژورنال»[1][1] گزارش می‌دهد فروشگاههای زنجیره‌ای برنامه‌های روابط عمومی خود را بیشتر متوجه خانم‌های خانه‌دار می‌نمایند و فعالیت‌های روابط عمومی را ویژه این قشر تهیه و اجرا می‌کنند. هدف آنها افزایش حسن شهرت و جلب اعتماد این قشر است تا بتوانند سهم بیشتری از بودجه خرید آنها را به خود اختصاص دهند.

به طور کلی اگر مخاطبان مورد نظر برنامه خود را محدودتر کنیم، احتمال موفقیت اقدام‌ها و تلاش‌های روابط عمومی در مقایسه با برنامه‌ای که هدفش مخاطبان وسیع و اقشارگوناگون است، بیشتر خواهد شد.

البته گروههای هدف هر سازمان و خاطبان مورد نظر باید از طریق تحقیق رسمی و غیررسمی تعیین شوند و اهداف روابط عمومی مؤسسه نیز از پیش تعیین گردند تا این اطمینان حاصل شود که آنها با یکدیگر هماهنگی و همسویی داشته و با ماهیت حقیقی مؤسسه سازگاری دارند. اگر مؤسسه‌ای می‌خواهد که در زمینه کارش در نگاه افراد و گروههای مخاطب خود، موسسه‌ای پیشرو و پیشگام به حساب آید. در آغاز باید دید که آیا چنین هدفی با توجه به واقعیات مؤسسه یک هدف واقع‌بینانه و قابل دسترسی است و یا صرفاً یک آرزوی دست نیافتنی و خیالبافی می‌باشد. مثلاً اگر مؤسسه‌ای می‌خواهد بیشتر با جوانان ارتباط برقرار کند و مورد توجه آنها قرار گیرد، باید دید آیا چنین هدفی با ویژگی‌ها و ماهیت آن مؤسسه سازگاری دارد؟ آیا مؤسسه سازگاری دارد؟ آیا مؤسسه آنقدر محافظه‌کار، سنتی و محتاط به نظر نمی‌رسد که بهتر است با گروههای سنی بالاتر و میانسالان ارتباط برقرار کند.

مدیران روابط عمومی باید محدودیت‌های تلاش‌های روابط عمومی را نیز برای مدیریت سازمان توضیح دهند. زیرا روابط عمومی اگرچه می‌تواند نقاط قدرت یک مؤسسه را به خوبی و به طور اثرگذار به مردم ارائه دهد و پیام‌ها را نافذ، جذاب و گیرا پخش و نشر کند. ولی نمی‌تواند مؤسسه را به آن شکلی که نیست، نشان دهد و یا عیوب آن را بپوشاند.

برنامه‌های تبلیغاتی و انتشاراتی عوام‌فریبانه در کوتاه مدت شاید دستاوردهای موقتی داشته باشد، ولی تقریباً همیشه در درازمدت نتایج معکوس به بار می‌آورند. علاوه بر این، نهضت حمایت از مصرف‌کنندگان آن چنان نیرویی در جامعه امروز و در رابطه با مصرف‌کنندگان به وجود آورد که ارائه کالا و خدمات نامرغوب و توزیع ناصحیح آنها مغایر با قانون تشخیص داده شده و قابل پیگیری است.

صنعت اتومبیل‌سازی ایالات متحده آمریکا یکی از برجسته‌ترین نمونه‌ها در این زمینه است که محدودیت تلاش‌های روابط عمومی را نشان می‌دهد. زیرا کیفیت اتومبیل ساخت آمریکا آن چیزی نبود که در پیام‌های روابط عمومی ادعا می‌شد. به رغم هزینه‌های انتشاراتی و تبلیغاتی فراوان که صرف شد، این تولید (اتومبیل سازی) بخش بزرگی از سهم خود را در بازار از دست داد. مردم امریکا دیگر آمادگی آن را نداشتند که از کالایی استفاده کنند که فاقد کنترل کیفیت بود و در جستجوی محصول مشابه بهتری در جای دیگری برآمدند.

اهداف روابط عمومی باتوجه به ماهیت برنامه می‌تواند خیلی خاص و مشخص و یا عمومی و کلی باشد. این اهداف باید با فعالیت‌ها و تلاش‌های روابط عمومی ارتباطی قابل وصول بوده و علی‌الاصول اشکال و ماهیت ارتباطی نداشته باشد. مثلاً هدف روابط عمومی می‌تواند برقراری ارتباط جهت متقاعد کردن، ترغیب و تشویق[2][2] نسبت به این مسئله باشد که صابون مایع راحت‌تر و بهتر از صابون جامد است و یا خرید از «فروشگاههای جهانی زنجیره‌ای مواد غذایی»[3][3] به سود و رفاه مصرف‌کنندگان می‌باشد. یا بالا بردن شناخت و آگاهی مردم نسبت به صنایع هسته‌ای، آیا توسعه این صنعت در جهت سلامت مردم و محیط زیست است یا خیر؟

اطلاعاتی که برای مخاطبان در راستای دستیابی به اهداف روابط عمومی ارسال می‌شود. باید به دقت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد. این اطلاعات ارسالی همان پیام‌های روابط عمومی هستند. این پیام‌ها ممکن است آشکار و صریح یعنی به صورت یک اطلاعیه همگانی[4][4] یایک شعار جذاب و گیرا[5][5] و یا یک پیام غیر صریح و یا هدفمند و سازمان‌دار باشد. شما بیش از اینکه برنامه روابط عمومی خود را تدوین کنید باید این پیام‌ها را مشخص کنید (صریح یا غیرصریح) زیرا به شما کمک می‌کند که برنامه و ابزار مناسب را در نظر بگیرید و در برنامه بگنجانید.

پیام‌های روابط عمومی باید کلی باشد تا همه جنبه‌های برنامه را شامل شود. ولی در عین حال تا آنجا که ممکن است باید قابل تجزیه به بخش‌های کوچکتر باشد تا در صورت لزوم بتوان آنها را به یک پیام فرعی که گروه ویژه یا موضوع خاصی را در برگیرد تقسیم کرد. مثلاً یک برنامه ایمنی اتومبیل ممکن است براساس این پیام سازمان داده شود. «اتومبیل‌ها می‌توانند یک اسلحه باشند. از این سلاح‌ها در جهت ایمنی و آسایش استفاده کنید».

پیام فرعی این پیام اصلی می‌تواند به این شکل باشد «از کمربند ایمنی استفاده کنید» البته این پیام فرعی و مشخص جهت حمایت از آن پیام عمومی و کلی است. پیام فرعی‌تری می‌توان از این پیام ساخت و برای گروه خاصی ارسال کرد. مثلاً در این مورد پیامی با این مضمون برای کودکان فرستاده شود: «از والدین خود بخواهید از کمربند ایمنی استفاده کنند.»

 چهارچوب برنامه

  هنگامی که برای مخاطبان، اهداف و پیام‌های روابط عمومی مشخص شد، آمادگی آن را پیدا کرده‌ای که برنامه روابط عمومی را بنویسید. توجه داشته باشید که در هنگام نوشتن برنامه احتمالاً بارها این ضرورت پیش می‌آید که با مدیریت سازمان مشورت کنید. معمولاً پیش از اینکه نسخه نهایی برنامه تهیه و تدوین شود باید پیش‌نویس‌های متعددی تهیه و مورد حک و اصلاح قرار گیرد. هرچند برنامه‌های روابط عمومی از چهارچوب‌های معینی که در اینجا بیان خواهد شد، پیروی می‌کنند. ولی جهت تأکید بر هر فصل و قسمت و حسب مورد فصول فرعی نیز تهیه و تدوین کرد. مثلاً فصل مخاطبان یا فصل اهداف روابط عمومی دارای توضیح‌های خاص خود هستند. ولی شاید ضرورت ایجاب کند که جهت تصریح و روشن شدن بیشتر، توضیح‌های تشریحی این فصول جهت قانع کردن مدیریت مؤسسه، سندیت بخشیدن به برنامه و تشریح جزییات، دارای ضمایم و پیوست‌ها نیز باشد.

                                   محتوای برنامه روابط عمومی

خلاصه برنامه: 

این قسمت حداکثر شامل یک صفحه است که فصول و عنوان‌های اصلی برنامه در آن می‌آید و تنها در مورد برنامه‌های بسیار طولانی ضرورت وجودی آن پیش می‌آید. روشن است که این بخش پس از تهیه و تدوین برنامه نوشته می‌شود.

 مقدمه (منطق برنامه): 

این بخش شامل نگرشی عمومی و کلی به مؤسسه، مخاطبان و هدف برنامه است. این مقدمه می‌تواند بازنگری عمومی مسایل روابط عمومی و مشکلات سازمان باشد.

 اهداف روابط عمومی: 

در این قسمت فهرست اهداف روابط عمومی که برنامه برای دستیابی به آن تنظیم و اجرا می‌شود می‌آید. معمولاً اهداف با اعداد یا حروف الفبا مشخص و از یکدیگر مجزا می‌باشد.

 نقش ارتباطات[6][6]:

یک توضیح کلی درباره امکانات و محدودیت‌های تلاش‌های روابط عمومی باید به مدیریت سازمان داده شود. این بخش در پاره‌ای از مواقع اضافه می‌شود تا حاصل و نتیجه اجرای برنامه را برای مدیریت روشن کند و از طریق بیان چیزهایی که نمی‌توان آنها را از اجرای برنامه روابط عمومی انتظار داشت. رفع مسئولیت آتی کند.

 راهبرد (یا روش‌شناسی)[7][7]:

یک بیان و تشریح کلی برای اینکه نشان داده شود پیام‌های روابط عمومی چگونه فرستاده خواهد شد باید آورده شود. این کار می‌تواند با دسته‌بندی رسانه‌ها، مناسبت‌های روابط عمومی و توضیح درباره مطالب نوشتاری و رویدادهای روابط عمومی و غیره صورت گیرد. شما در اینجا مدیریت را متقاعد می‌کنید که اجزای برنامه با یکدیگر هماهنگی و انسجام دارند و قابل اجرا و مکمل یکدیگرند و در جهت تحقق اهداف مورد نظر سازمان می‌باشند.

 نحوه اجرای برنامه: 

این فصل شامل شرح نکات اصلی پیرامون وسایل و ابزار ارتباطی است که برای ارسال پیام‌های مورد نظر به مخاطبان انتخاب شده (برای دستیابی به اهداف برنامه) از آنها استفاده می‌شود. آنچه در زیر می‌آید طبقه‌بندی اصلی وسایل و روش‌های انتقال پیام است. در این طبقه‌بندی رسانه‌ها و شیوه‌ها دسته‌بندی شده‌اند:

1-   تلاش‌های نوشتاری انتشاراتی[8][8]: شامل اطلاعیه‌های مطبوعاتی، میزگردهای مطبوعاتی، اظهارنظرهای منتشره در رسانه‌ها، گزارش‌ها، مقاله‌ها و سایر مطالب و مواد نوشتاری که به رسانه‌ها ارسال می‌شود.

2-   فعالیتهای گفتاری و سخنگویی[9][9]: این بخش شامل کار افراد کارشناس است که به عنوان سخنگویان، سخنرانان، توضیح‌دهندگان آموزش یافته‌اند تا درباره موضوعات و مسایلی که در برنامه روابط عمومی آمده گفتگو و بحث کنند و در محافل و مجامع حاضر شده و سخنرانی کنند و در مسافرت‌ها و بازدیدها به مردم توضیح دهند و با خبرنگاران رسانه‌ها گفتگو کنند.

3-   مواد انتشاراتی: شامل کتابهای راهنما، خبرنامه‌ها، روزنامه‌ها، نوشته‌های آموزشی، کاتالوگ‌ها و بروشورها و هرگونه مواد چاپی حاوی اطلاعات.

4-   مواد رسانه‌ای الکترونیکی[10][10]: فیلم‌های خبری و آموزشی، فیلم‌های مستند، نمایش اسلاید[11][11] و اطلاعیه‌های عمومی صوتی و تصویری.

5-   تبلیغات تجاری[12][12] : روابط عمومی سازمان ممکن است بخواهد به مدیریت توصیه کند که میزان معینی از بودجه جهت تبلیغات تجاری و برای کمک به برنامه وسیع روابط عمومی و پشتیبانی و تکمیل آن اختصاص دهد (در چنین مواردی باید به طور کلی تشریح شود که چه نوع از تبلیغات تجاری مورد نظر است و در چه رسانه‌هایی باید ظاهر شود)

6-   مناسبت‌های ویژه/ فعالیت ترویجی[13][13]: مثلاً برگزاری مسابقه‌های ورزشی، ایجاد نمایشگاهها، برگزاری مسابقه‌های هنری و موضوع‌های اجتماعی، اعطای جوایز، تقدیم هدایا، برگزاری شب شعر و غیره.

در توضیح هریک از این روش‌ها و وسایل ارتباطی تا آنجا که مقدور است باید وارد جزییات شد تا دلیل استفاده از آن به درستی توجیه شده و منطق گنجانیدن آن در برنامه روابط عمومی روشن شود. ضمناً باید توضیح داد که رسانه‌های نوشتاری، گفتاری و شنیداری و دیداری چگونه پیام‌ها را برای رسیدن به مخاطب نقل خواهند کرد.

  پاره‌ای از تهیه‌کنندگان برنامه‌های روابط عمومی فهرست آنچه را که باید انجام گیرد. به سیاهه‌ای طولانی از پیشنهادهای ناهماهنگ و غیرمنسجم تبدیل می‌کنند تا بودجه اختصاص یافته به تلاش‌های روابط عمومی را به شکلی هزینه کنند این امر نشان‌دهنده تشخیص غلط و عدم مهارت در کارهای ارتباطی و تبلیغی است. هر یک از تلاش‌های روابط عمومی باید به دقت انتخاب شوند تا در مخاطبان مورد نظر اثر مطلوب را به وجود آورد. مثلاً در حالی که اقدام تبلیغی چون دادن تخفیف ویژه و یا جایزه در هنگام خرید یا تعیین روزهای حراج ممکن است برای یک فروشگاه اقدام روابط عمومی و تبلیغی مناسبی باشد. ولی مطمئناً برای همه فروشگاهها این طور نیست. تحقیق، بررسی و مشورت با کارشناسان خارج از مؤسسه، پرس و جو از همکاران می‌تواند در آفرینش ایده‌ها و راههای نو، ویژه هر گروه اجتماعی و هر مؤسسه مناسب باشد.

 برنامه روابط عمومی پیشنهادی باید با بودجه روابط عمومی نیز هماهنگ باشد. فعالیت‌های مشخص چون تهیه فیلم یا اجرای تبلیغات تجاری وسیع، ایجاد رویدادها و مناسبت‌های ویژه، با وجود بودجه اندک، عملاً غیرمنطقی است. پاره‌ای از مواقع شما بر سر این دوراهی قرار می‌گیرید که بودجه را تنها به یک اقدام روابط عمومی (مثلاً برگزاری میزگردهای مطبوعاتی و یا ترتیب یک سفر مطبوعاتی) اختصاص دهید و یا آن را صرف اقدامات روابط عمومی متعدد ولی کم خرج (مثلاً ارتباطات پستی، تلفنی و یا ارسال اطلاعیه مطبوعاتی) بنمایید. ضمناً برنامه‌ای که تدوین و تنظیم می‌کنید باید با زمانی که در اختیار دارید مناسب باشد اول این سؤال را از خود می‌کنید، چقدر برای اجرای برنامه وقت دارید. کدام یک از اقدامات حاضر روابط عمومی با توجه به بودجه و زمان قابل اجراست.

 ارزیابی

  در این قسمت از برنامه، چگونگی اندازه‌گیری میزان موفقیت و راههای ارزیابی آثاری که از اجرای برنامه‌ها ناشی می‌شود. پیش‌بینی می‌شود. روش‌های اندازه‌گیری همیشه در برنامه گنجانده نمی‌شود ولی فکر بهتر این است که معیارهای اندازه‌گیری، میزان موفقیت برنامه از پیش تعیین و در برنامه آورده می‌شود. مدیریت مؤسسه همیشه پس از اجرای برنامه، تقاضای ارزیابی آن را خواهد کرد. حتی اگر در مراحل تهیه برنامه و در آغاز کار از آن حرفی نزده باشد.

 نتیجه

     خلاصه برنامه چکیده استدلال‌ها و امتیازهای برنامه در این قسمت آورده می‌شود.

 نیروی انسانی

 چنانچه یک مؤسسه روابط عمومی مستقل برنامه روابط عمومی را تهیه و اجرا کند در این قسمت درباره تیم اجراکننده برنامه توضیح‌های لازم را بدهید.

 جدول زمانبندی

 چهارچوب زمانبندی کلی که اقدامات و فعالیت‌های روابط عمومی باید در محدوده آن شروع و پایان یابد معمولاً در برنامه می‌آید. برنامه‌های روابط عمومی معمولاً یا مقطعی هستند که در یک فاصله زمان معین اجرا می‌شوند و یا برنامه‌های دایمی و همیشگی هستند که هر شش ماه یا یک سال احتیاج به بازنگری دارند.

 بودجه

 بودجه برنامه روابط عمومی می‌تواند شامل جزییات و زیرارقام و یا شرح تخمینی کلیات و برآوردها باشد. این بستگی به مدیریت مؤسسه و ماهیت برنامه دارد. بودجه‌ای که آژانس‌های مستقل روابط عمومی ارائه می‌دهند، عموماً دارای دو ستون است: یک ستون به حقوق نیروی انسانی دست‌اندرکار اختصاص دارد و ستون دیگر شامل هزینه‌های غیرپرسنلی است. هزینه‌های نیروی انسانی از طریق دستمزد تعداد ساعاتی که آنها از مرحله بررسی و تهیه طرح تا اجرا و ارزیابی به کار اختصاص می‌دهند محاسبه می‌شود (عموماً میزان دستمزد که به هر ساعت کار تعلق می‌گیرد به کارمندش پرداخت می‌کند). در پاره‌ای از مواقع یک رقم مقطوع بدون جزییات، بیان و مورد توافق قرار می‌گیرد.

ضمایم

 این قسمت شامل اسناد و نوشته‌های پشتیبانی کننده از جمله یافته‌های پژوهشی و یا مقاله‌هایی است که نکاتی را که در برنامه آمده تشریح و تقویت می‌کنند، به خوانندگان برنامه می‌توان پیشنهاد کرد که در هر مورد به ضمایم مربوط جهت روشن شدن مسئله مراجعه کنند. چنانچه تعداد ضمایم متنوع و فراوان باشد باید آنها را به صورت «ضمایم الف» و «ضمایم ب» و غیره گروه‌بندی کرد.

 برنامه‌ریزی در روابط عمومی

 امروز، برنامه‌ریزی رکن اساسی در مدیریت است و هیچ کاری بدون تدوین یک برنامه مدون و مکتوب که در آن اهداف، راههای نیل به آنها وزمانبندی این طی طریق روشن شده باشد، انجام نمی‌گیرد. در روابط عمومی نیز که یکی از ارکان آن «برنامه‌ریزی» است. این موضوع اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. روابط عمومی حتماً باید بایک «برنامه عمل» مدون راه خود را به سمت اهداف معین پیش گیرد و حتی برای امور پیش‌بینی نشده و برای بحران‌های اجتماعی بالقوه فکر و برنامه قبلی داشته باشد. برای انجام برنامه‌ریزی در روابط عمومی، باید از یک طرف عناصر اصلی حوزه کار روابط عمومی را مشخص کرد و از طرف دیگر اهداف مؤسسه و انواع مخاطبان مؤسسه را در نظر گرفت و آنگاه با توجه به ویژگی‌های هریک از اقشار خاص مخاطبان ضمن لحاظ کردن اهداف مؤسسه در قالب‌ها و مجراهای مناسب، القای فکر کرد و به عبارتی، پیامی راتدوین و ارائه کرد.

 مراحل برنامه‌ریزی

 به طور کلی مراحل برنامه‌ریزی در روابط عمومی را می‌توان به شرح زیر مشخص کرد:

1-   شناسایی مخاطبان:  شناسایی مخاطبان، از ضرورت‌های بسیار مهمی است که روابط عمومی باید با استفاده از شیوه‌های مختلف مثل بررسی دیدگاههای آنان و انجام نظرخواهی یا نظرسنجی به این مهم دست یابد. برای مثال، روابط عمومی باید ابتدا انواع مخاطبان را بشناسد و در مرحله بعد، مشخصات بیشتری از هر یک از این قشرها را تهیه و تدوین کند. به طور کلی مخاطبان یک سازمان، به دو دسته بزرگ مخاطبان درون سازمان (کارکنان) و مخاطبان برون سازمان تقسیم می‌شود. در بین مخاطبان برون سازمانی، مخاطبان خاص از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

2-   تعیین اهداف روابط عمومی براساس اهداف مؤسسه: در این مرحله، باید هدف‌های «برنامه عمل» را براساس اهداف مؤسسه تنظیم کرد. سعی در تعریف دقیق اهداف مؤسسه و تنظیم واقع‌بینانه اهداف روابط عمومی در این مرحله حائز اهمیت است. باید مشخص شود که روابط عمومی با استفاده از چه شیوه‌ها و ابزارهای ارتباطی می‌تواند در افزایش کارآیی سازمان مشارکت کند و هدف‌های از پیش تعیین شده را جامه تحقق بپوشاند.

3-   تعیین پیام‌های روابط عمومی: پس از شناسایی مخاطبان و تعیین اهداف روابط عمومی، به مرحله «تعیین پیام‌های روابط عمومی» می‌رسیم. در این مرحله، ممکن است برای هریک از مخاطبان، پیام‌های خاصی تهیه شود و با این که پیام از چنان گستردگی و شمولی برخوردار باشد که یک یا دو و یا همه مخاطبان را در برگیرد. اطلاعات یا پیام‌های ارسالی برای مخاطبان، باید به دقت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد. این پیام‌ها می‌توانند به صورت یک اطلاعیه یا یک شعار هدفدار، فیلم، نمایشگاه، هدیه تبلیغاتی و ... باشد.

4-   تهیه پیش‌نویس برنامه و مشورت با مسئولان: در این مرحله با توجه به در دست داشتن عناصر کلی برنامه عمل، باید پیش‌نویس برنامه عمل را تدوین کرد و ضمن مشورت با مسئولان سازمان، نسبت به انجام اصلاحات احتمالی همت گماشت.

 اجزای برنامه

 اجزای یک «برنامه عمل» برای روابط عمومی شامل مقدمه (نگرش عمومی و کلی به مؤسسه، مخاطبان و هدف برنامه و اشاره‌گذار به مسائل روابط عمومی و سازمان) اهداف روابط عمومی، نقش ارتباطات، راهبردها (روش‌های نیل به اهداف). نحوه اجرای برنامه (اهداف کمی و شیوه‌های رسیدن به آنها)، ارزیابی، نتیجه، نیروهای اجرایی، جدول زمانبندی، بودجه و ضمایم هستند.

   در تشریح نحوه اجرای برنامه، می‌توان انواع اقدامات مورد نظر را برای نیل به اهداف سازمان بیان کرد که شامل اقدامات انتشاراتی، ارتباط با رسانه‌ها، سمعی و بصری، ارتباط مردمی، ارتباط سازمانی، امور فرهنگی و نمایشگاهی و اقدامات ترویجی هستند. در هریک از این فصول، باید توضیحات کافی ارائه و به هماهنگی هریک از اجزای برنامه و نحوه اجرای آن اشاره شود.

    در ضمن، در پایان هرسال، روابط عمومی باید با ارزیابی برنامه خود در آن سال، سعی کند برنامه عمل واقع‌بینانه‌ای را برای سال آتی تدوین کند. همچنین نباید از توجه به تجدیدنظرهای احتمالی در برنامه عمل در شرایط خیلی ضروری غافل بماند.

 چند نکته مهم

   یکی از نکات مهم در زمان تدوین برنامه عمل برای روابط عمومی، تبیین دقیق منطق برنامه است. منطق برنامه شامل نگرش عمومی و کلی به مؤسسه، مخاطبان و هدف برنامه است. در منطق برنامه (که در واقع مقدمه برنامه است). می‌‌توان گذری بر مسائل عمومی روابط عمومی داشت.

 پس از مقدمه، باید اهداف روابط عمومی را فهرست‌وار بیان کرد. آنگاه باید شیوه‌های دستیابی به اهداف را برشمرد. در این بخش باید با مشخص کردن اینکه چگونه باید به اهداف دست یافت. شیوه‌های انجام هماهنگی در برنامه روشن می‌شود برای مثال، اگر یکی از اهداف روابط عمومی، اعلام عملکرد سازمان به مردم باشد. این کار را می‌توان از طریق مطبوعات، رادیو وتلویزیون، سخنرانی، بروشور و طرق مختلف انجام داد.

  در مرحله بعد هریک از اقدامات به تفکیک تشریح و در جداول جداگانه جزئیات و ریز ارقام بودجه قید می‌شود. در پایان می‌توان در ضمایم جداگانه‌ای مدارک، اطلاعات و سایر چیزهایی را که می‌تواند در تقویت مبانی و راههای اجرای برنامه مؤثر باشد، گنجاند.

 متأسفانه در حال حاضر، شاید به تعداد انگشتان یک دست هم نتواند روابط عمومی دستگاههایی را نام برد که دارای برنامه عمل مدون و اصولی باشند. بلکه در وهله نخست، به فهرست کردن چند کار مشخص همراه با بودجه تخمینی بسنده می‌کنند. دوم اینکه در مرحله اجرا، آنچه اجرا می‌شود، با آنچه از قبل تهیه شده است، زمین تا آسمان فاصله دارد. به طور کلی باید توجه داشت که در اجرای برنامه، حرکت در محدوده برنامه و مدیریت هزینه کرد براساس مندرجات برنامه، یک ضرورت است. اجزای برنامه عمل در روابط عمومی در نمودار زیر قابل مشاهده است.

   باید توجه داشت به طور کلی هرگونه برنامه‌ریزی ارتباطی از جمله برنامه‌ریزی روابط عمومی را فقط می‌توان در چهارچوب سیاست‌های ارتباطی انجام داد. لذا، یکی از عوامل توفیق هر برنامه‌ای، اصولاً تبیین ساخت‌های حاکم بر نظام‌های اجرایی روابط عمومی است. برای مثال، قبل از مرحله تدوین برنامه عمل روابط عمومی، باید سیاست‌های ارتباطی روشن و تبیین شود و اگر قرار است مثلاً توجه به یک بخش، از اولویت سیاست‌های ارتباطی باشد. بدیهی است که برنامه باید برای آن، راهکار و توجه ویژه‌ای را به دست دهد.

پس برنامه‌ریزی در روابط عمومی، یک رکن بوده و راز و رمز موفقیت آن است و بدون برنامه‌ریزی، عملکرد آن نمی‌تواند قرین توفیق باشد. یادآوری یک نکته نیز ضروری است که در روابط عمومی برای آن بخش از امور احتمالی که نتوان آنها را در برنامه عمل گنجاند، پیش‌بینی یک «ستاد بحران» همراه با اختصاص بودجه ویژه و تعیین نیروهای مورد نیاز برای آن ضرورت دارد. به این ترتیب روابط عمومی هیچ وقت دچار «روزمره‌گی» نخواهد شد و در وضعیت لازم برای اقدامات ویژه، امکان واکنش سریع را خواهد داشت.

            یک واحد روابط عمومی باید دارای تقویم مصاحبه، تقویم ملاقات مردمی، تقویم مناسبت‌ها و مراسم و تقویم نمایشگاهها بوده و هریک از نیروهای آن دارای شرح وظایف مشخص باشند. توجه به آموزش نیروها برای پذیرش امور معین در «برنامه عمل روابط عمومی» یک ضرورت است. همچنین تقویت انگیزه معنوی و مادی نیروهای روابط عمومی به لحاظ اهمیت آن در پیشبرد برنامه‌ها لازم است؛ به عبارت دیگر، برنامه عمل باید به گونه‌ای از شمول و جامعیت لازم برخوردار باشد که برای همه عوامل مؤثر در توفیق برنامه فکر و راهکاری را ارائه کرده باشد.

 ناکامی برنامه‌ای

 «ناکامی برنامه‌ای» پیامد طراحی و اجرای ضعیف تلاش‌هایی است که برای رفع مشکلات ارتباطی صورت می‌گیرد. مثل استفاده از یک شیوع غلط در طبقه‌بندی مخاطبان. بنابراین، یکی از اصول مهم برای کارآیی برنامه‌های ارتباطی، بهره‌مندی آن از مبانی نظری و منطق قوی است.

 شرایط توفیق برنامه

به طور کلی، برای توفیق کامل یک برنامه ارتباطی و برنامه عمل روابط عمومی، وجود چهار شرط لازم است:

1-   بهره‌مندی از مبانی نظری و منطق قوی: تأمین این شرط باعث می‌شود برنامه دچار ناکامی و شکست نشود و در کلیه مراحل برنامه‌ریزی، روشها و راه‌حل‌های انتخابی، درست انتخاب شوند.

2-   توجه به اصول مهندسی برنامه: منظور از اصول مهندسی برنامه، انتخاب وسایل ارتباطی مناسب برای نیل به اهداف برنامه و بازرسی معتبر بر پیشرفت برنامه و ایجاد تغییرات احتمالی در برنامه است.

3-   آموزش: آموزش از جمله ابزارهایی است که ظرفیت توفیق برنامه را افزایش می‌دهد. آشنایی شیوه‌های انسانی روابط عمومی با اصول برنامه‌های روابط عمومی، اهداف، شیوه‌های نیل به اهداف، ابزارهای لازم برای توفیق برنامه‌ها و نیز شیوه عمل برای ایجاد تغییرات لازم در برنامه در حین اجرا، بخشی از آگاهی‌هاست که باید به آموزش آنها همت گماشت.

4-   ضمانت اجرا: منظور از ضمانت اجرا، فراهم آوردن تمهیدات قانونی است که انجام همکاری‌های لازم با روابط عمومی را برای توفیق «برنامه عمل روابط عمومی» به رسمیت می‌شناسد. تخصیص اعتبارات لازم و اعمال همکاری‌های ضروری، بخشی از این تمهیدات هستند.

 چکیده:

• مراحل برنامه‌ریزی در روابط عمومی شامل شناسایی مخاطبان، تعیین اهداف روابط عمومی براساس اهداف مؤسسه، تعیین پیام‌های روابط عمومی، تهیه پیش‌نویس برنامه و مشورت با مسئولان است.
• اجزای یک «برنامه عمل» روابط عمومی شامل مقدمه، اهداف، نقش ارتباطات، راهبردها، ارزیابی، نتیجه، جدول زمانبندی، بودجه و ضمایم است.
• منطق برنامه شامل نگرش عمومی و کلی به مؤسسه، مخاطبان و هدف برنامه است و در آن می‌‌توان مسائل عمومی روابط عمومی را بیان کرد.
• روابط عمومی باید برای امور پیش‌بینی نشده خود تمهیدات و نحوه اقدام را در «برنامه عمل» خود منظور کند.
• چهار شرط لازم برای توفیق برنامه عمل روابط عمومی عبارت است از:

1-      بهره‌مندی از مبانی نظری و منطق قوی

2-      توجه به اصول مهندسی برنامه

3-      آموزش

4-      ضمانت اجرا

• منظور از شرط «ضمانت اجرا» برای توفیق برنامه عمل روابط عمومی، فراهم آوردن تمهیدات قانونی است که انجام همکاری‌های لازم با روابط عمومی را به رسمیت می‌شناسد.

  [14][1] Wall Street Journal

[15][2]  Persuade

[16][3]  Food World Supermarket Chain

[17][4]  Public - Service Message

[18][5]  Catchy Slogon

[19][6]  Rple of Communication

[20][7]  Strategy (or Methodology)

[21][8]  Press Activity

[22][9]  Speakers Programs

[23][10]  Elestronic Media Presentations

[24][11]  Slide Show

[25][12]  Avertising

[26][13]  Special Events/ Promations

http://www.behdasht.gov.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=12368&newsview=3239

منبع:سایت تخصص آموزش روابط عمومی

دانستنی های روابط عمومی

انسانها با حرکت در مسیر تکامل و رشد عقلانی خود، به‌تدریج برضرورت برنامه‌ریزی در زندگی واقف شدند و آن را به منزله ابزاری در خدمت مدیریت و رهبری نظامهای اجتماعی، مورد توجه قرار دادند. سازمانها و موسسه‌های اداری امروز، به حدی پیچیده شده‌اند که بدون اقدام به برنامه‌ریزی‌های دقیق، امکان ادامه حیات ندارند. برنامه‌ریزی مستلزم آگاهی از فرصتها و تهدیدهای آتی و پیش‌بینی شیوة مواجهه با آنهاست برنامه ریزی از وظایف بسیار مهم مدیران است و با سایر وظایف آنها نیز ارتباط دارد. اگر نگرش مبتنی بر برنامه‌ریزی به سراسر زندگی افراد تسری یابد، نوعی تعهد به عمل بر مبنای تعقل و تفکر آینده‌نگر و عزم راسخ بر استمرار آن، ‌برایشان ایجاد می‌شود. بعلاوه تحقق اهداف فردی و سازمانی نیز مستلزم برنامه‌ریزی است.به طوری که حتی برای نیل به اهدافی بسیار جزئی و زودگذر نیز باید برنامه‌ریزی شود.در واقع نیاز به برنامه‌ریزی از این مسأله ناشی می‌شود که همه سازمانها با فعالیت‌ در محیطهای پویا، درصدد آنند که منابع محدود خود را برای رفع نیازهای متنوع و رو به افزایش خود صرف کنند. یکی از این محیطها روابط عمومی است . زیرا روابط عمومی در جریان تمام برنامه ریزیهای سازمانی نقش مهمی را عهده دارد چرا که هم در شناخت فرصتها و تهدیدها به برنامه ریزان کمک شایان توجهی را می نماید و هم با دسترسی به نیاز مخاطبان تلاش برنامه ریزان را به سمتی متمرکز می کند که برآورنده نیاز مخاطبان باشد و این امر خود زمینه ساز جنب منفعت برای سازمان خواهد بود. این مساله هم محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی در روابط عمومی که مستلزم شناخت ازاهداف، ضرورتها، کارکردها و اقسام برنامه ریزی می باشد.

ضرورت برنامه ریزی در روابط عمومی

نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع دردستیابی به مقاصد و اهداف ، امروزه درسازمانها و ادارات به عنوان یک اصل اساسی درمدیریت پذیرفته شده است.این ارتباط که ازآن به عنوان روابط عمومی یاد می شود یکی ازمهمترین و با ارزش‎ترین عوامل موثر در سرنوشت هرموسسه وروه محسوب می گردد.و از سویی  تمامی فعالان جامعه دربخشهای مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و .  جویای روابط عمومی هایی هستند که آنان را درطراحی روشهای معقول و تعیین خط مشی های مرتبط با آینده یاری دهند. امامتاسفانه وجود سوء تعابیر و یا عدم آگاهی وشناخت کافی ازوظایف وحیطه عملیاتی و یا عدم شناخت ازتوانمندیهای تخصصی روابط عمومی درابعاد درون سازمانی وبرون سازمانی باعث شده روابط عمومی ها  با موانع جدی ومتعددی روبرو شوند که این مساله حاکی از  نبود برنامه ریزی در روابط عمومی سازمانها است.

 زیرا یکی از ارکان روابط عمومی، برنامه ریزی است. روزمرگی و کار را به دست زمان سپردن نمود روابط عمومی ناکارآمد است اگربخواهیم یک روابط عمومی کار آمد

با ایفای نقش کلیدی در سازمان داشته باشیم  باید برنامه ریزی سر لوحه  کارمان

قرار گیرد آن وقت است که روابط عمومی می تواند با سازماندهی مناسب تشکیلاتی

و مدیریت علمی در قالب برنامه عمل مشخص، ضمن رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای روابط عمومی و ارائه اطلاعات مشاوره‌ای به مدیریت سازمان برای نفوذ در افکار عمومی و هدایت آن، افزون بر برنامه ریزی ویژه برای رهبران فکری، به شکل اصولی رسانه‌ها را در خدمت گرفته و به اصل اطلاع‌ یابی اهمیت ویژه داده و از طرفی با توسعه فعالیتهای افکارسنجی و ارتباطات مردمی و تولید فرآورده‌های فرهنگی سعی دارد جریان مبادله پیام بین سازمان و مخاطب را دو سویه کرده و بازخورد لازم را در جریان ارتباطی خود با مخاطبان در ابعاد درون سازمانی، ملی و بین‌المللی ایجاد کرده و ازاین طریق آثارکلان و تاثیرگذارمثبت،در سطح سازمان و برنامه‌های توسعه ملی ایجاد کند.

برنامه ریزی در روابط عمومی

اگر بخواهیم کار برنامه ریزی در روابط عمومی شروع کنیم  با این تعریف کارمان را آغاز می کنیم: روابط عمومی مجموعه ای  از تلاشها و اقدامات آگاهانه و برنامه ریزی شده و سنجیده به منظور استقرار و کسب تفاهم متقابل بین یک سازمان و گروههای مورد نظر آن سازمان به شمار می رود.اما آیا واقعا"در روابط عمومی های ما برنامه ریزی به معنای واقعی کلمه وجود دارد. آیا کارهای روز مره ای که در

روابط عمومی ها انجام می شود  با برنامه قبلی است .و اگر هدفمند و با برنامه است با توجه به تمام فرایند برنامه ریزی است یا بطور سنتی و  بهتر بگویم هیئتی  کارها انجام می شود زیرا برنامه روابط عمومی طرح مدونی است که خطوط کلی فعالیتهای گوناگونی را که برای مخاطب قصد انجام آن می باشد مشخص می کند. این برنامه هر یک از اقدامات منفرد روابط عمومی از قبیل نوشتن یک اطلاعیه خبری، آماده کردن متن یک سخنرانی، تهیه یک گزارش و نظایر آن را می تواند در خود جای دهد. یک برنامه روابط عمومی می تواند اقداماتی را که در طول یک سال برای مخاطب صورت خواهد گرفت در برگیرد یا به پروژه خاصی که زمان معینی به آن اختصاص یافته است مربوط شود. این برنامه به هر صورتی که باشد تسلسلی منطقی که در جای خود هدف یا منطق گسترده ای را پشتیبانی می کند، برقرار می سازد. بنابراین برنامه روابط عمومی طراح اجرایی یک عملیات و نیز توجیه و توضیح ارزشهای این عملیات است، چه این عملیات به هدفهای کوتاه مدت روابط عمومی مربوط شود و چه به هدفهای درازمدت.پس باید نتیجه گرفت هر جا که سازمان به نوعی با مخاطبان بیرونی سر و کار دارد

و قصد اقدام برای آنان را دارد نگاه اول برنامه ریزان باید به روابط عمومی باشد تا بتوانند اطلاعات لازمه را از روابط عمومی اخذ نمایند که ا ین مساله تاکنون درنظام اداری ایران  مورد بی مهری قرار گرفته است زیرا در ساختار نظام اداری درایران، بهانه های بسیاری برای پرهیز از کار برنامه ای پیش روی مدیران اجرایی به ویژه مدیران روابط عمومی می نهد. شماری از این عوامل به قرار زیر است:

 1- فرآیند کار برنامه ای، بیش از هرچیز برشناخت عمیق از مسایل و مشکلات سازمان تکیه دارد. مسأله شناسی و مسأله یابی مهم ترین رکن این فرآیند و حاصل کار مداوم، تجربه و دانش لازم است. حاشیه ناامن شغلی درحوزه مدیریت روابط عمومی و تغییر پیاپی مدیران این عرصه با روح کار برنامه ای منافات دارد.

 2- شکاف میان انتظارات افکار عمومی و مدیران ارشد سازمان ها و دستگاهها از روابط عمومی، گسل پرلرزه و بحران خیزی بنا نهاده و پیکره روابط عمومی را در فعالیت های روزمره گرفتار ساخته است. این امر فرصت برنامه ریزی و برنامه ای فکر کردن را سلب می کند.

3- جایگاه تعریف نشده روابط عمومی ها درساختار سازمانی، باعث ناتوانی و نارسایی مدیران این حوزه در به کارگیری تمامی عواملی می شود که درحل مشکلات و مسائل سازمان مؤثرند. این امر مانع از جامع نگری لازم درفرآیندهای کار برنامه ای می شود.

4- نظام اطلاع رسانی کشور به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای روابط عمومی، بستری ناهموار وغیرشفاف دارد. رسانه ها به عنوان مهم ترین محورهای این نظام،

الزاماً ازمعیارهای حرفه ای معمول در جهان تبعیت نمی کنند و بخش و سهم عمده ای

از فعالیت های روابط عمومی صرف درک پیچیدگی و رفتار با آنان می شود. این امر در فرآیندهای کار برنامه ای تأثیرات بسیار سویی دارد.

 این نکات اگر چه حاکی از دشواری های انجام فرآیند کار برنامه ای است اما نه تنها آن را غیرممکن نمی سازد، بلکه مسؤولیت بیشتر مدیران روابط عمومی را یادآوری می کند زیرا اولاً مدیر روابط عمومی به عنوان مشاور یا بازوی مشورتی سازمان می تواند نقش مؤثری درتصمیم سازی ها ایفا کند و این تأثیر به ویژه درحوزه " مسأله شناسی"

و ارایه راهبرد نمود می یابد.

 درثانی فرآیند کار برنامه ای بیش از هرچیز بر" نگرش" و "برنامه ریزی" استوار است. این دوعنصر می توانند متناسب با ویژگی های هر برنامه و فعالیت روابط عمومی تعریف شود. درواقع کار برنامه ای " نگرش سیستماتیک" به موضوعات و مسایل است که به مدیر کمک می کند تا دریابد درحل مسأله، ازکجا آغاز و به کجا ختم نماید و این مسیر چگونه باید طی شود اندیشیدن به "چیستی" و " چگونگی مسأله"، بی تردید حل نیمی

از آن است ولو آن که ظرف زمان کوتاه و ابزارهای لازم دراختیار نباشد.و بالاخره آنکه فرآیند کار برنامه ای درواقع تثبیت جایگاه مدیریتی روابط عمومی وتغییر کارکرد آن

از "مجری" به " استراتژیست" است.

پس اگر روابط عمومی بخواهد دارای نقش اساسی در روند تصمیم گیریهای سازمان باشد وجایگاه خود را حفظ نماید باید  متحول و پویا باشد واین مساله محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی و کار برنامه ای . 

 هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی 

 برنامه های روابط عمومی زمانی با موفقیت روبرو می شود که 7 گام اساسی را طی کند. برخی از گامها اساسی هستند و باید حتما مورد توجه قرار گیرند برخی نیز زیاد مهم نیستند. این گامها به شرح ذیل معرفی می شوند:

1ـ تثبیت نقش ویژه روابط عمومی در سازمان

این مرحله اساسی ترین و بدیهی ترین مرحله در فرایند اطلاع رسانی موفق است. هدایت و مدیریت افکار عمومی بایستی به عنوان یکی از کارکردهای اساسی به روابط عمومی سپرده شود. روابط عمومی بایستی از موقعیت مناسب حرفه ای برخوردار شود

و همان جایگاهی را که نشریات و روزنامه ها و روابط عمومی سازمانی در توسعه ایفا می کنند داشته باشد. لذا در برنامه های توسعه مورد توجه ویژه قرار گیرد. اعضای روابط عمومی بایستی از مهارتهای ارتباطات و انگیزه لازم برخوردار باشند. امروزه کارکرد روابط عمومی به طور گسترده ای در عرصه های مختلف جامعه و سازمان ها به جایگاه کلیدی تبدیل شده است و این به سبب توجه جهانی به روابط عمومی است.

 باید اذعان داشت سازمان ها و شرکت های که از روابط عمومی درک دست و کاملی دارند نسبت به سایرین از مزیت رقابت بیشتری در سطح ملی و بین المللی برخوردارند. آن هایی که به ارتباطات قوی و حرفه ای و سرمایه گذاری در این امر می اندیشند همواره اعتبارشان در عرصه رقابت های جهانی پابرجاست و خواهد درخشید و به نظر می رسد این ارتباطات قوی در سایه روابط عمومی توانا و هوشمند و مدرن صورت می گیرد.

 این نشان دهنده نقش روابط عمومی است که در اجرا وظیفه خطیر سیاست گذاری،

برنامه ریزی و عملکردی و دست یابی به هدفها و ارزیابی میزان توفیق یا عدم توفیق آن را بدنبال دارد . دست یابی به چنان نقشی ، سازمان متشکلی را طلب می کند تا بدرستی جایگاه روابط عمومی را تشخیص داده و از آن حمایت کند .

 این حمایت در قالب اعتماد می تواند کارساز تر شود . چرا که در سایه اعتماد مدیران سطح بالا ، اقتدار روابط عمومی تثبیت می شود . حمایت های دیگر نظیر حمایت مادی و انسانی نیز در سایه اعتماد و اقتدار حاصل می شود .

  به سخن دیگر روابط عمومی دوشادوش سازمان حرکت نموده و هرگز در تقابل آن نخواهد بود. بر همین مبناست که گفته می شود روابط عمومی فرصت است نه تهدید

و اقتدار آن بر قدرت سازمان می افزاید و مدیران را سر افراز تر می کند .  

زمانی که تصمیم گرفته میشود یک روابط عمومی فعال داشته باشیم ؛ و به آن اقتدار

و ابتکار عمل بدهیم ، تا بتواند منافع سازمان را تشخیص داده و در جامعه آن را مطرح نماید ، بناچارباید به دنبال افرادی بگردیم که جدا از داشتن اعتماد کامل به آنها از تخصص و توانایی علمی  لازم برخوردار باشند زیرا نبودن افراد متخصص در روابط عمومی سبب منحرف شدن روابط عمومی از مسیر اصلی و و چارچوبهای یک روابط عمومی و جایگزینی مصلحت اندیشی در مسیر فعالیت شده خواهد شد.

این انحراف، در سایه خواستهای مدیران ، نداشتن تخصص فردی، نداشتن تجربه و آگاهی در زمینه های روابط عمومی ، بیشتر از همه مصلحت اندیشی، بروز نموده و عملا اینگونه افراد، منابع  اعم از مادی و انسانی را به هدر می دهند.

علاوه بر هدر رفتن منابع و انرژی های انسانی و عدم دست یابی به اهداف سازمانی، طرز تلقی و تعاریف روابط عمومی در اذهان سطوح مدیران را نیز تحت تاثیر قرار داده

و آنها را به مرور به عملیات غیر علمی و غیر حرفه ای در زمینه روابط عمومی ذهنیت

 می دهد. بطوری که تلقی آنان از یک روابط عمومی ، برآورده شدن خواسته های مدیران و اطاعت از دستوراتشان است که گاهی تا حد یک منشی گری یا اداره کننده دفتر یک مدیر، این جایگاه سقوط می کند و عملا روابط عمومی عامل اجرای دستورات مدیران شده و دیدگاههای آنان را به مرحله اجرا درآورده و یا در مسیری حرکت می کنند که حسب شناختی که دارند، در جهت خوشایند مدیران باشد . بنابراین موضوع سازمان بتدریج فراموش شده، و موضوع خواست فردی جایگزین آن می شود.

بدیهی است کسانیکه مسئولیت هدایت روابط عمومی را عهده دارند ، کوله باری از مسئولیتهای اجتماعی در مقابل مردم، سازمان، مدیران، رسانه ها، رقبا و ... را بر دوش دارند و چنانچه به این مسئولیتها تنها از دریچه تامین نظر مدیران ارشد توجه شود از مسئولیت خطیر جایگاه روابط عمومی در سازمان فاصله دارند .  

و این اتفاقی است که در سازمانها به طور مرتب جریان دارد و ارزیابی مدیریان ارشد سازمان از فعالیتهای روابط عمومی خود متاثر از اطاعت پذیری آنان از دستورات وی

و یا تامین نظریاتشان است .

 2ـ تعیین اهداف روابط عمومی 

به چه نتیجه ای می خواهید برسید؟ اهداف سازمانی شما چیست؟ اهداف روابط عمومی چیست؟ 

انتخاب با شماست. شما می توانید اهدافتان را هرچقدر که می خواهید آرمانی در نظر بگیرید. کلید ارائه کار شما در یک مسئولیت حفظ شور و نشاط و انگیزه بالا است.

در اهداف خود اغراق نکنید زیرا بزرگ نمایی در  اهداف باعث می شود ریشه های تعهد

و انگیزه خشک شود و انرژی مثبتی که جهت دستیابی به اهداف آرمانی در حین کار ایجاد می شود به راحتی از بین برود. . هدفهایی که بتواند پیام روابط عمومی را به بهترین شیوه به مخاطب عرضه کند و نتیجه بخش واقع گردد. "کوهن" یکی از مدرسان روابط عمومی معتقد است هدفهای روابط عمومی با توجه به ماهیت برنامه می تواند بسیار خاص و مشخص و یا عمومی و کلی باشد، اما برنامه از هر نوع که باشد، اهداف به درستی و براساس شناخت تعیین می شود، در غیر این صورت، طرح ریزی برنامه براساس اهداف نادرست و یا نامناسب باعث اتلاف وقت و بودجه سازمان خواهد شد.

تعیین اهداف درست با شناخت مخاطب از جمیع جهات بی ارتباط نیست. وقتی شناسایی مخاطب به درستی انجام شود تعیین اهداف برنامه روابط عمومی نیز بیشتر قرین به صحت خواهد بود. در طرح ریزی اهداف، بایستی از بلند پروازی و در نظر گرفتن اهداف غیر قابل تحقق پرهیز نمود و مبتنی بر واقعیات درون سازمانی و برون سازمانی

به اهداف برنامه اندیشید. البته گاهی اوقات اهداف بسیار خوبی مدنظر قرار می گیرد اما امکانات سازمان و یا سایر مسایل درون سازمانی مانع از تحقق آن می شود. در این قبیل موارد، به ویژه اگر قابلیت های سازمان اجازه اجرای آن هدف را نمی دهد ناگزیر باید آن هدف یا اهداف کنار گذاشته شود و یا اصلاح گردد.

 گاهی اوقات پیش می آید که هدف روابط عمومی با هدف سازمان یکی انگاشته می شود که در این مورد هم ممکن است صدمات جبران ناپذیری وارد شود. مثلاً چند سال پیش شرکت کوکاکولا هدف سازمان را بر فروش محصول نو با طعم جدید متمرکز کرده بود و روابط عمومی این شرکت نیز براساس همین هدف برنامه تبلیغی خود را اجرا کرد

در حالی که تشخیص نمی داد مردم آمریکا از نظر عاطفی، دلبسته طعم سنتی و قدیمی کوکاکولا هستند. در این مورد هدف روابط عمومی باید ترغیب مردم به مطلوب بودن تغییر مزه نوشابه می بود نه آن که اظهار دارد کوکای جدید بهتر از قدیمی است.

 نکته آخر در مورد اهداف برنامه این است که معمولاً در برنامه ها دو گونه اهداف پیگیری می شود یکی اهداف پنهان که اعلام نمی شود و دیگری اهداف آشکار که به اطلاع عموم می رسد. در طرح ریزی اهداف لازم است فهرستی از تمام اهداف اعلام شده و اعلام نشده تهیه گردد تا در مرحله تدوین برنامه با مراجعه به آنها تصمیم های بعدی اتخاذ کرد. بهترین روش برای مشخص کردن اهداف روابط عمومی برگزاری جلسات

طوفان فکری است. نظرات اعضا جلسه بر روی تخته فهرست شوند. جلسات طوفان فکری به روابط عمومی این امکان را می دهد که اهداف خود را مطابق با نظرات تمام اعضا تطابق داده و در جهت توسعه اهداف متناسب با سلیقه های گوناگون گام بردارد.

3ـ مشخص کردن نیازها و علایق مخاطبان

سازمان شما علاقمند است پیامهای آن به دست چه کسانی برسد؟ جواب این سوال

در سازمانهای مختلف تفاوت می کند. اما آنچه مهم است علایق و نیازهای کارکنان

در سازمان، مخاطبان بالقوه، جامعه نیازمند به اطلاعات علمی کتابخانه ای ، دانشگاهیان، انجمن های صنفی و تشکلهای حرفه ای مرتبط با سازمان و رسانه های گروهی از جمله مخاطبان هستند که اهداف، نیازها و علایق آنها در ارتباط با سازمان بایستی مشخص شود. با شناخت علمی مخاطب نیازها ویژگی ها گرایش ها و تمایلات مخاطب

وبه طور کلی دستیابی به یک تحلیل جامعه شناسانه و روانشناسانه از اوست که چراغی روشن فرا راه روابط عمومی نهاده شده و گام نخست برای کار عملی منظم

و برنامه ریزی شده در روابط عمومی برداشته شود چرا که بر اساس نظریه هدف گیری مخاطب کار ارتباطی که بدون ارزیابی نظر مخاطبان صورت می گیرد شبیه وضعیت کسی است که بخواهد با امید به شکار پرنده به سوی آسمان بیکران مسلسل بگشاید.

طبفه بندی مخاطبان یکی از مهمترین اقدامات برایی شناخت کافی و لازم از مخاطبان است مخاطبان را بر اساس معیارهای مختلفی میتوان طبقه بندی کرد از نظر کمیت آنان را می توان به مخاطبان عام وخاص طبقه بندی کرد از نظر موضع گیری در پیام

به مخاطبان موافق و مخالف از نظر نوع برخورد در قبال پیام به مخاطبان فعال و منفعل از نظر ظهور و بروز به مخاطبان بالقوه و بالفعل و از نظر ارتباط با سازمان به مخاطبان درون سازمانی و برون سازمانی تقسیم کرد .

4ـ تعیین پیامهای روابط عمومی 

پیام شما چیست؟ شما می خواهید چه چیزی را به مخاطبان خود بفهمانید؟ در هر حال پیامها در موقعیتها و سازمانهای مختلف با هم تفاوت دارند.در برنامه های روابط عمومی پس از ترسیم اهداف و شناسایی مخاطب مربوطه باید پیام یا پیامهای جداگانه ای را برای هر هدف مشخص ساخت که این پیام ها براساس اهداف کوتاه مدت یا بلند مدت

روابط عمومی متفاوتند. 

پیامهایی که به منظور بیان اهداف روابط عمومی در نظر گرفته می شود باید به صورت صریح و یا غیرصریح در ذهن برنامه ریز مطرح باشد. این پیامها باید از چنان کلیتی برخوردار باشد که همه جنبه های برنامه ها را شامل شود ولی در عین حال باید قابل تجزیه هم باشند به نحوی که در صورت لزوم بتوان آنها را به پیامهای فرعی دیگری برای جلب مخاطبان و یا اشاره به مسایل ویژه ای تبدیل کرد. مثلاً یک شعار تبلیغاتی مربوط به ایمنی خودرو ممکن است بر این پیام که «خودروها می توانند اسلحه باشند، خودرویتان را ایمن کنید، مبتنی باشد یا در مورد ایمنی راننده خودرو می توان به وی توصیه لازم را ارایه داد ولی برای پشتیبانی از این پیام می توان از پیامهای فرعی مانند «کمربند ایمنی را به کار برید» استفاده کرد. یا به کودکان گفت:«از والدین خود بخواهید از کمربند ایمنی استفاده کنند»

شیوه های اجرای پیام استراتژیک نیز نکته مهمی است که باید مدنظر قرار گیرد، این که آیا پیام باید از طریق گزارشهای رسانه ای، یا برپایی مراسم ویژه، سرمایه گذاری مشترک در طرحهای هنری و اجتماعی یا از طریق دیگری رسانده شود، در این بخش باید نسبت به آن اقدام کرد و در این فصل از برنامه ریزی این شیوه ها و راهکارها

را ارایه داد.

همچنین پیامها می توانند در قالب تبلیغات وسیع ارایه شوند یا از طریق نماد و علامت مشخص به مخاطب منتقل گردد. در طراحی پیامها، توجه به نوع نگرش مخاطب و نیز زمینه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نقش بسزایی دارد. بنابراین در زمان پیام سازی بررسی مجدد مخاطب ضروری خواهد بود

  نتیجه گیری  

* هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی شامل: تثبیت نقش ویژه روابط عمومی در سازمان، تعیین اهداف روابط عمومی، مشخص کردن نیازها و علایق مخاطبان، تعیین پیامهای روابط عمومی، تدوین استراتژی اطلاع رسانی، مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندی شده و تدوین برنامه مکتوب و زمانبندی شده می باشد.

 * یک برنامه روابط عمومی می‌تواند در جهت بهبود هویت یک شرکت و ارتقاء محصول

و خدمات و جایگزین ساختن آن‌ها در بازار به جای محصولات و تولیدات قبلی طرح‌ریزی شود. این که چگونه به طرح یک برنامه روابط عمومی می‌اندیشید بستگی به شرایط

و اهداف شما دارد. این برنامه می‌تواند به اهداف شما در راهی که در پیش گرفته‌اید، هویت بخشیده و شما را در رسیدن به آن ثابت‌ قدم نگاه دارد .

                                            حسین عبدالعزیزی        - پایگاه خبری شوشان

منبع: وبلاگ تخصصی ارتباطات و روابط عمومی

هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران با موضوع مسیریابی روابط رسانه ای، دگرگونی، چالش و تاثیر صبح امروز یک شنبه هفتم آبان با حضور بیش از 700 نفر در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما آغاز بکارکرد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران در مراسم افتتاحیه این کنفرانس پیام رییس اتحادیه جهانی روابط عمومی خطاب به هفتمین کنفرانس قرائت شد و مهدی باقریان دبیرکل کنفرانس سخنرانی کرد.

وی با اشاره به موضوع هفتمین کنفرانس، روابط رسانه ای و دگرگونی ها و چالش های فراروی روابط عمومی ها در ارتباط با رسانه ها را از موضوعات جدی و بحث برانگیز عنوان کرد و افزود: در کنفرانس هفتم ارائه راهکارها، نظرات ارایه شده و بررسی شیوه های دستیابی به تعامل میان روابط عمومی ها و رسانه ها به عنوان دو کانون اصلی نظام اطلاع رسانی مطمح نظر قرار گرفته است.

دبیر کل هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران با بیان این که کمیته علمی کنفرانس با حضور مدیران گروه ارتباطات دانشگاه های مطرح کشور در حوزه علوم ارتباطات و روابط عمومی تشکیل شده است، خاطر نشان ساخت: هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران بستر مناسبی برای بحث و تبادل نظر درباره عوامل فلسفی، تحلیلی و عملکردی تئوری ارتباطات رسانه ای فراهم کرده است.

باقریان نوآوری برای ایجاد و حفظ روابط رسانه ای قوی، مدیریت روابط رسانه ای با روش های نوآورانه، بروزرسانی در روابط رسانه ای و بهره گیری از فرصت های جدید، شناسایی فرصت های جدید، رسانه های دیجیتال و مورد کاوی ابتکارات جدید در روابط رسانه ای را از مهمترین محورهای کنفرانس اعلام کرد.

باقریان در بخش دیگر از سخنان خود به تهیه و تولید نما آهنگ های آموزشی، معرفی فیلم های مطرح جهان باموضوع روابط عمومی در رسانه ها با عنوان "روابط عمومی به پرده نقره ای سینما"، اعطای جایزه بیداری اسلامی و پخش نماآهنگی با این موضوع و همچنین تهیه و تولید هفت کلیپ آموزشی در ارتباط با وظایف هفت گانه روابط عمومی در جهان را از دیگر بخش های کنفرانس عنوان کرد که برای نخستین بار عرضه می شود.

گفتنی است در نخستین روز از برگزاری کنفرانس هفتم مقالات برگزیده توسط مولفان آن ها در قالب سخنرانی ارایه شد.

دکتر محسن اسماعیلی رییس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع) با موضوع "حقوق متقابل رسانه ها و روابط عمومی"، دکتر مهدخت بروجردی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با موضوع "ارتباطات رسانه ای در عمل"، سیدشهاب سیدمحسنی مدرس دانشگاه با موضوع روابط عمومی و اثربخشی فنون رسانه ای، دکتر تونی جیکس استاد دانشگاه سوئین برن و عضو موسسه روابط عمومی استرالیا با موضوع "استفاده از رسانه برای جلوگیری از بحران"، علی اکبر قاضی زاده مدرس دانشگاه با موضوع "گزارش روابط عمومی"، الهام شامرادی با موضوع "برنامه ریزی و مدیریت پیشگیری از بحران رسانه ای" به سخنرانی پرداختند.

شایان ذکر است آسیب شناسی تعامل روابط عمومی و رسانه عنوان پانل تخصصی بود که با حضور کاظم متولی استاد پیشکسوت روابط عمومی به عنوان دبیر پانل، دکتر سید محسن بنی هاشمی مدیر ارتباطات دانشگاه صداوسیما، حسن ربیعی مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان اوقاف و امور خیریه، دکتر اسماعیل قدیمی استاد ارتباطات، هادی کمرئی دانشجوی دکترای ارتباطات و بیژن مقدم مدیرمسئول روزنامه جام جم در بعد از ظهرنخستین روز برگزاری هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران انجام شد.

منبع: انجمن روابط عمومی ایران

روابط عمومی های برگزیده جشنواره روابط عمومی های برتر ایران، همزمان با برگزاری مراسم اختتامیه هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران دوشنبه نهم آبان ماه در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما معرفی شدند.

به گزارش ستاد خبری هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران در این جشنواره 120روابط عمومی با ارسال بیش از هزار و 200 اثر در رشته های پژوهش و افکار سنجی، ارتباط رسانه ای، ارتباط مردمی، ارتباطات درون سازمانی، انتشارات، ارتباط الکترونیکی، تبلیغات و بازاریابی، بخش ویژه، انتخاب بهترین مدیر و کارشناس برتر روابط عمومی به رقابت پرداختند.

علاوه بر این انتخاب ایده برتر و جایزه ویژه خلاقیت و نوآوری نیز در نظرگرفته شده بود که به روابط عمومی هایی که حایز دریافت بالاترین امتیاز ها شدند تعلق گرفت.

آثار ارسالی روابط عمومی ها پس از تفکیک آثار و ثبت مستندات ارایه شده، در دو سطح ملی و استانی از سوی هیئت داوران مورد ارزیابی قرار گرفتند.

در بخش جایزه برگزیده بهترین پژوهش و در سطح ملی، روابط عمومی بانک توسعه تعاون، روابط عمومی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای کشور به ترتیب اول و دوم شدند و روابط عمومی بانک سپه و روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران مشترکا سوم شدند.در سطح استانی نیزرتبه اول به روابط عمومی شرکت مدیریت تولید برق بیستون ،رتبه دوم مشترکا به روابط عمومی شهرداری اراک و روابط عمومی شرکت آبفای استان تهران ورتبه سوم به روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب شهرها و شهرک های غرب تهران رسید .

دربخش جایزه برگزیده بهترین ارتباط رسانه ای در سطح ملی روابط عمومی بانک سپه رتبه اول ، روابط عمومی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران رتبه دوم و روابط عمومی بانک توسعه تعاون رتبه سوم را کسب کرد.در سطح استانی همین رشته، روابط عمومی شهرداری اهواز رتبه اول، روابط عمومی پالایشگاه نفت اصفهان و روابط عمومی جهاد کشاورزی کرمانشاه مشترکا دوم و روابط عمومی آستان قدس رضوی و روابط عمومی شرکت توزیع برق استان تهران مشترکا سوم شدند.

جایزه برگزیده بهترین ارتباط مردمی در سطح ملی به روابط عمومی شبکه خبر و مقام دوم به روابط عمومی بانک تجارت رسید.در سطح استانی نیز روابط عمومی شهرداری اصفهان مقام اول ، روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب منطقه پنج مقام دوم و روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان و روابط عمومی شهرداری رشت مشترکا به مقام سوم دست یافتند.

جایزه برگزیده بهترین ارتباط درون سازمانی در سطح ملی برگزیده ای نداشت اما در سطح استانی رتبه اول به روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان، رتبه دوم به روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق استان یزد و رتبه سوم مشترکا به روابط عمومی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه رسید.

برگزیدگان بهترین ارتباط الکترونیکی در سطح ملی به ترتیب روابط عمومی بانک مسکن ،روابط عمومی صندوق تامین اجتماعی و روابط عمومی بانک پارسیان شدند. در سطح استانی نیز روابط عمومی شرکت پتروشیمی کارون رتبه اول؛ روابط عمومی شهرداری اهواز رتبه دوم و روابط عمومی سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس و روابط عمومی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مشترکا رتبه سوم را کسب کردند.

جایزه برگزیده بهترین تبلیغات و بازاریابی به ترتیب به روابط عمومی شرکت توانیر، روابط عمومی سازمان بورس و اوراق بهادار ایران و روابط عمومی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران رسید. در سطح استانی نیز روابط عمومی سازمان راه و ترابری استان مازندران ، روابط عمومی شهرداری اصفهان و روابط عمومی شرکت برق منطقه ای سیستان و بلوچستان اول تا سوم شدند.

جایزه برگزیده بهترین کتاب نیز در سطح ملی به روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران رتبه اول ، روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و روابط عمومی سازمان بورس و اوراق بهادار ایران مشترکا رتبه دوم و روابط عمومی سازمان جنگل ها و مراتع و آبخیزداری کشور و روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران مشترکا رتبه سوم رسید.

سطح استانی نیز روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، روابط عمومی شهرداری کاشان و روابط عمومی سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس حایز مقام اهای اول تا سوم شدند.

در بخش انتخاب بهترین بروشور در سطح ملی، روابط عمومی شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی رتبه اول، روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران و روابط عمومی بانک توسعه صادرات مشترکا رتبه دوم، روابط عمومی سازمان بورس و اوراق بهادار ایران و روابط عمومی شرکت ملی صنایع مس ایران مشترکا رتبه سوم را کسب کردند. در سطح استانی نیز روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق استان هرمزگان مقام اول ؛ روابط عمومی شهرداری کاشان مقام دوم و روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی اصفهان و روابط عمومی شرکت پتروشیمی مارون مشترکا مقام سوم را کسب کردند.

در بخش جایزه ویژه در سطح ملی روابط عمومی جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی شریف رتبه نخست را به دست آورد. در سطح استانی نیز روابط عمومی شرکت شیر پاستوریزه پگاه تهران مقام اول، روابط عمومی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مقام دوم و روابط عمومی شرکت گاز استان فارس وروابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود مشترکا سوم شدند.

بهترین کارشناسان روابط عمومی در سطح ملی دکتر حسین امامی کارشناس روابط عمومی بانک توسعه صادرات ایران، رتبه نخست و مهیار کمانگری رییس اداره تبلیغات موسسه مالی و اعتباری صالحین رتبه دوم را کسب کردند.

در بخش جایزه برگزیده بهترین مدیر روابط عمومی در سطح ملی رتبه نخست به حسن ربیعی مدیر کل روابط عمومی و امور بین الملل سازمان اوقاف و امور خیریه و رتبه دوم به محسن اشرف پور رییس اداره روابط عمومی و بین الملل بانک توسعه صادرات ایران رسید.

گفتنی است در سطح استانی مدیر برتر روابط عمومی، رتبه نخست را دکتر حمیدرضا بهرامی مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان، رتبه دوم را سید کمال میرشمسی مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و رتبه سوم را مشترکا علی احمدیان مدیر روابط عمومی فرمانداری تفت و محمدرضا بخشعلیزاده مدیر روابط عمومی شرکت انتقال گاز ایران منطقه هشت عملیات انتقال گاز، به دست آوردند.

جایزه خلاقیت و نوآوری نیز به روابط عمومی پست بانک ایران ، روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زنجان، روابط عمومی موسسه مالی و اعتباری صالحین، روابط عمومی سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی آذربایجان غربی، روابط عمومی شرکت سایپا ، روابط عمومی موسسه فرهنگی آسمانه، روابط عمومی مهدیه تهران، روابط عمومی بانک رفاه و روابط عمومی گروه صنعتی و پژوهشی زر رسید.

منبع: انجمن روابط عمومی ایران

با توجه به اینکه در روابط عمومی یکی از خصوصیات مدیر و یا کارشناس روابط عمومی شناخت مخاطب می باشد این مطلب به شما کمک می کند که از روی ابروی شخص مخاطب به خصوصیات شخصیتی او پی برده و رفتار متناسب با او انجام دهید.

 روانشناسی ابروها

در بررسی هایی که بر روی شکل ابروها و رابطه آنها با شخصیت انسان انجام گرفته است، دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که هر شکلی از ابرو با شخصیت صاحب آن رابطه دارد.

در اینجا به چند شکل از ابروها و رابطه آنها با شخصیت افراد اشاره می شود:

۱- ابروهای نرم و کم پشت نشانه ناپختگی و بی تجربگی است.

۲- ابروهای پرپشت نشانه تحرک زیاد و پرانرژی بودن است.

۳- ابروهای بلند نشانه ثبات شخصیت و تلاش و کوشش فراوان است.

۴- ابروهای کوتاه نشانه عدم استواری و خیالاتی بودن است.

۵- ابروهای پیوسته نشانه حساس بودن است.

۶- ابروهای دور از هم نشانه ضعف و انزوا طلبی و ناپختگی است.

۷- ابروهای نزدیک به چشمها نشانه اراده قوی و تمرکز ذهن است.

۸- ابروهای صاف نشانه شخصیت محکم و لجباز است.

۹- ابروهای کمانی نشانه نیرو و نشاط و گرمی است.

۱۰- ابروهایی که انتهای آنها به سمت بالاست نشانه جرأت و نشاط و شادمانی است.

۱۱- ابروهایی که انتهای آن افتاده است نشانه پیچیدگی شخصیت و اضطراب است.

به طور کلی می توان گفت:

ابروهای پرپشت: نشانه فعالیت، ابروهای بلند: نشانه اراده، ابروهای بالا : نشانه جرأت و ابروهای کمانی: نشانه گرمی و اشتیاق است. 

 گردآوری : گروه اینترنتی نیک صالحی

روابط عمومی خلاق با تولید محتوای مناسب علاوه بر تقویت رسانه‌ها، چرخه نظام اطلاع رسانی را عمق و غنا می‌بخشد.

به گزارش خبرگزاری مهر، علی‌اصغر کیا مدیر گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی و عضو کمیته علمی کنفرانس روابط عمومی ایران گفت: برگزاری گردهمایی‌های مشترک میان اهالی روابط عمومی و جامعه رسانه‌ای کشور، منجر به درک و شناخت عمیق‌تر این دو کانون نظام اطلاع‌رسانی از یکدیگر شده و در کنفرانس هفتم نیز محور قرار گرفتن مسیریابی رسانه‌ای و بررسی چالش‌های موجود منجر به تعامل بیشتر روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها می‌شود.

 کیا بر ضرورت به‌کارگیری ابزارهای جدید در فرآیند اطلاع‌رسانی توسط روابط عمومی‌ها تاکید و با اشاره به کارکردهای رسانه‌های جدید تصریح کرد: ارتقای سطح مهارت‌های علمی در عرصه اطلاع رسانی از سوی روابط عمومی‌ها امری لازم است تا با تکیه بر آموزش‌های جدید بتوانند در گسترش و ارتقای سطح روزنامه‌نگاری نیز به شکل موثری ایفای نقش کنند.

 مدیرگروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی با اعتقاد به این که کمیته علمی هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران، موضوع روابط رسانه‌ای را با توجه به خلاء ها و چالش‌های موجود انتخاب کرده است، خاطرنشان کرد: مدیران و کارشناسان رسانه‌ای و روابط عمومی با هم‌افزایی توانمندی‌های خود می‌توانند در خلق فضای جدید عرصه اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به مردم حضور فعال‌تری یابند و با تفاهم و همدلی بیشتر به درک اشتراکات و کارکردهای همسان خود نایل شوند.

منبع: انجمن روابط عمومی دانشجویان کیش

منطقه آزاد ارس و دانشگاه علوم پزشکی زنجان و ارومیه سهم چهار استان شمالغرب از جشنواره روابط عمومی ها
اداره روابط عمومی و اموربین الملل سازمان منطقه آزاد ارس رتبه برتر را در دو رشته بهترین ارتباط الکترونیکی و بهترین کتاب در جشنواره روابط عمومی های برتر ایران که همزمان با برگزاری مراسم اختتامیه "هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران" نهم آبان ماه در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار شد کسب نمود.
به گزارش روابط عمومی و اموربین الملل سازمان منطقه آزاد ارس به نقل از ستاد خبری هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران، در این جشنواره 120 روابط عمومی با ارسال بیش از یک هزار و 200 اثر در رشته های پژوهش و افکار سنجی، ارتباط رسانه ای،‌ارتباط مردمی،‌ارتباطات درون سازمانی،‌انتشارات،‌ارتباط الکترونیکی،‌تبلیغات و بازاریابی، ‌بخش ویژه، ‌انتخاب بهترین مدیر و کارشناس برتر روابط عمومی به رقابت پرداختند.
براین اساس از بین روابط عمومی های 4 استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، شمال غرب کشور، صرفا روابط عمومی های منطقه آزاد ارس و دانشگاه علوم پزشکی زنجان و ارومیه موفق به کسب رتبه های برتر در این جشنواره شدند.
در سطح استانی روابط عمومی شرکت پتروشیمی کارون رتبه اول؛ روابط عمومی شهرداری اهواز رتبه دوم و روابط عمومی سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس و روابط عمومی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان مشترکا رتبه سوم را در رشته بهترین ارتباط الکترونیکی کسب کردند و در سطح ملی به ترتیب روابط عمومی بانک مسکن ،روابط عمومی صندوق تامین اجتماعی و روابط عمومی بانک پارسیان شدند.
جایزه برگزیده بهترین کتاب نیز در سطح ملی به روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران رتبه اول ، روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و روابط عمومی سازمان بورس و اوراق بهادار ایران مشترکن رتبه دوم و روابط عمومی سازمان جنگل ها و مراتع و آبخیزداری کشور و روابط عمومی شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران مشترکا رتبه سوم رسید.
در سطح استانی نیز روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان تهران، روابط عمومی شهرداری کاشان و روابط عمومی سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس حایز مقامهای اول تا سوم شدند.
علاوه بر این انتخاب ایده برتر و جایزه ویژه خلاقیت و نوآوری نیز در نظر گرفته شده بود که به روابط عمومی هایی که حائز دریافت بالاترین امتیاز ها شدند تعلق گرفت.
آثار ارسالی روابط عمومی ها پس از تفکیک آثار و ثبت مستندات ارائه شده،‌در دو سطح ملی و استانی از سوی هیئت داوران مورد ارزیابی قرار گرفتند.
بهترین کارشناس روابط عمومی در سطح ملی "دکتر حسین امامی" کارشناس روابط عمومی بانک توسعه صادرات ایران،رتبه نخست و "مهیار کمانگری" رئیس اداره تبلیغات موسسه مالی و اعتباری صالحین رتبه دوم را کسب کردند.
در بخش جایزه برگزیده بهترین مدیر روابط عمومی در سطح ملی رتبه نخست به "حسن ربیعی" مدیر کل روابط عمومی و امور بین المللی سازمان اوقاف و امور خیریه و رتبه دوم به "محسن اشرف پور" رئیس اداره روابط عمومی و بین المللی بانک توسعه صادرات ایران رسید.
گفتنی است؛در سطح استانی مدیر برتر روابط عمومی،‌رتبه نخست را "دکتر حمیدرضا بهرامی" مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان،‌رتبه دوم را "سید کمال میرشمسی" مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و رتبه سوم را مشترکا "علی احمدیان" مدیرروابط عمومی فرمانداری تفت و "محمدرضا بخشعلیزاده" مدیر روابط عمومی شرکت انتقال گاز ایران منطقه هشت عملیات انتقال گاز، به دست آوردند.
جایزه خلاقیت و نوآوری نیز به روابط عمومی پست بانک ایران،‌روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زنجان،‌روابط عمومی موسسه مالی و اعتباری صالحین،روابط عمومی سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور،روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی آذربایجان غربی،‌روابط عمومی شرکت سایپا،‌روابط عمومی موسسه فرهنگی آسمانه،‌روابط عمومی مهدیه تهران،‌روابط عمومی بانک رفاه و روابط عمومی گروه صنعتی و پژوهشی زر رسید.

منبع: سازمان منطقه ی آزاد تجاری ارس

منشور تعامل روابط عمومی ها و رسانه ها همزمان با هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران که هشتم و نهم آبان ماه در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما  به انجام رسید، تدوین شد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران، این کنفرانس با محور قراردادن موضوع \"مسیریابی روابط رسانه ای، دگرگونی ها، چالش ها و تاثیر\"ضمن آسیب شناسی موضوع به تبیین راهکارهای تعامل بیشتر میان این دو نهاد اصلی و موثر کانون نظام اطلاع رسانی پرداخت و منشور تعامل روابط عمومی ها و رسانه ها که برای تایید و امضا در معرض دید بیش از 700 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت کننده در کنفرانس قرار گرفت، با رویکرد اساسی در جهت تحقق الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی تدوین شد تا بعنوان سندی راهبردی در اختیار مراکز تصمیم گیر و سیاست گذار کشور قرار گیرد.

 متن کامل منشور تعامل روابط عمومی ها و رسانه ها  بدین شرح است: ما شرکت کنندگان در هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران، با استعانت از خداوند متعال و ضمن تاکید بر ضرورت تعامل هر چه بیشتر، وسیع تر و مؤثرتر روابط عمومی ها و رسانه ها در سطح کشور، به عنوان بستری مناسب برای بهینه سازی و گسترش تعامل تمامی  سازمان ها، نهادها، شرکت ها و مؤسسات مربوطه با جامعه اسلامی ایران، برای تحقق ارتباطات مفید و عمیق درراستای  تعالی کشور، توسعه انسانی، برقراری اخلاق شایسته و ایجاد فضای تعاملی هر چه بهتر درتمامی حوزه های روابط عمومی، محورهای ذیل را به عنوان منشور هفتمین کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران در سال 1390 مورد تایید و تاکید قرار می دهیم:

 1-  تعامل میان روابط عمومی ها و رسانه ها، یک رویکرد اساسی در جهت تحقق الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی کشور بوده که باید با جدیت و تلاش هر چه بیشتر و مؤثرتر، مورد توجه قرار گیرد.

2-   با توجه به اهمیت روز افزون نهادهای روابط عمومی در ایجاد روابط بهینه میان نظام اسلامی و مردم در سطوح مختلف، ضرورت حمایت دولت و مدیران ارشد در حوزه های مختلف رسمی و غیر رسمی کشور مورد تاکید قرار می گیرد.

3-   تعامل و همکاری میان رسانه ها و روابط عمومی ها، برای انتقال به موقع، مؤثر و سریع اطلاعات و اخبار صحیح و مورد نیاز مردم یکی از مهم ترین و ضروری ترین عوامل موفقیت برای کسب اعتمادسازی، ایجاد روابط صمیمانه و نهادینه ساختن اخلاق متعالی رسانه ای است که باید با جدیت مورد پیگیری و اقدام قرار گیرد.

4-  با توجه به اینکه کارگزاران و کارشناسان روابط عمومی ها و رسانه ها، عوامل تاثیرگذار در بالندگی و پیشرفت حوزه های مختلف اطلاع رسانی کشور می باشند، ضرورت توجه هر چه بیشتر مدیران و مسئولان حوزه های مزبور به آموزش، پژوهش، توسعه، تحرک بیشتر و بالاخره ایجاد فضای مناسب برای تحول هدفمند در ساختارها، شیوه های ارتباطی، چگونگی تعامل و تفاهم مورد تاکید قرار می گیرد.

5-  بیداری اسلامی معاصر، اهمیت توجه به پیام متعهد و قدرتمند، اطلاع رسانی مناسب، فعالیت گسترده و اخلاق کارگزاران آگاه و با بصیرت و نیز طراحی و اجرای برنامه های دقیق و عمیق در حوزه های مرتبط در جهان اسلام و سطح بین المللی را بر خانواده بزرگ روابط عمومی ها و رسانه ها مورد تاکید قرار داده که این أمر باید با جدیت بیشتر و تلاش مضاعف تر تحقق یابد.

 6- توجه و تاکید بر محتوای رسانه ای مفید، پرهیز از تملق و گزافه گویی، دوری از سیاه نمایی و منفی بافی، توجه عمیق به اخلاق بلند اسلامی و ایرانی، تعامل و همبستگی مداوم در حوزه های نظری و عملی، تلاش خالصانه در خدمت به مردم و بالاخره فعالیت برای تعالی نظام اسلامی، باید به عنوان خط مشی، برنامه عمل و هدف غائی تعامل روابط عمومی ها و رسانه ها در سطح کشور تلقی شود.

7-  با توجه به اینکه کنفرانس بین المللی روابط عمومی ایران، جایگاه بلندی در ایجاد همبستگی و تعاون میان تمامی  اعضای خانواده بزرگ روابط عمومی ها در سطح کشور دارد، ضروری است مدیران ارشد، کارگزاران، کارشناسان و علاقه مندان به این حوزه مهم ارتباطی نسبت به حمایت مؤثر و همه جانبه از دست اندرکاران و برگزار کنندگان کنفرانس، برای ایجاد فضای علمی و کاربردی لازم در جهت انتقال تجربیات، همکاری و هماهنگی بیشتر در بالندگی و تعالی این حوزه، تثبیت و تعمیق اخلاق متعالی ارتباطی، توجه به تامین آموزش های ضروری و بالاخره تحقق «الگوی روابط عمومی اسلامی- ایرانی» از هر گونه اقدام لازم دریغ نکنند.     

منبع: کاوشگران روابط عمومی                           

این کنفرانس با محور قرار ‌دادن موضوع «مسیر‌یابی روابط رسانه‌ای، دگرگونی‌ها، چالش‌ها و تاثیر» ضمن آسیب‌شناسی موضوع به تبیین راهکارهای تعامل بیشتر میان این دو نهاد اصلی و موثر کانون نظام اطلاع‌رسانی پرداخت و منشور تعامل روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها که برای تایید و امضاء در معرض دید بیش از 700 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت‌کننده در کنفرانس قرار گرفت، با رویکرد اساسی در جهت تحقق الگوی پیشرفت اسلامی _ ایرانی تدوین شد تا به عنوان سندی راهبردی در اختیار مراکز تصمیم‌گیر و سیاست‌گذار کشور قرار گیرد.

متن کامل منشور روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها بدین شرح است: ما شرکت‌کنندگان در هفتمین کنفرانس بین‌المللی روابط عمومی ایران، با استعانت از خداوند متعال و ضمن تاکید بر ضرورت تعامل هرچه بیشتر، وسیع‌تر و موثر‌تر روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها در سطح کشور، به عنوان بستری مناسب برای بهینه‌سازی وگسترش تعامل تمامی سازمان‌ها، نهادها، شرکت‌ها و موسسات مربوطه با جامعه‌ی اسلامی ایران، برای تحقق ارتباطات مفید و عمیق در راستای تعالی کشور، توسعه‌ی انسانی، برقراری اخلاق شایسته و ایجاد فضای تعاملی هرچه بهتر در تمامی حوزه‌های روابط عمومی، محورهای ذیل را به عنوان منشور هفتمین کنفرانس بین‌المللی روابط عمومی ایران در سال 1390 مورد تایید و تاکید قرار می‌دهیم؛

1- تعامل میان روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها، یک رویکرد اساسی در جهت تحقق الگوی پیشرفت اسلامی - ایرانی کشور بوده که باید با جدیت و تلاش هرچه بیشتر و موثر‌تر، مورد توجه قرار گیرد.

2- با توجه به اهمیت روز‌افزون نهادهای روابط عمومی درایجاد روابط بهینه میان نظام اسلامی و مردم در سطوح مختلف، ضرورت حمایت دولت و مدیران ارشد در حوزه‌های مختلف رسمی و غیررسمی کشور مورد تاکید قرار می‌گیرد.

3- تعامل و همکاری میان رسانه‌ها و روابط عمومی‌ها، برای انتقال به موقع، موثر و سریع اطلاعات و اخبار صحیح و مورد نیاز مردم یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین عوامل موفقیت برای کسب اعتمادسازی، ایجاد روابط صمیمانه و نهادینه‌ ساختن اخلاق متعالی رسانه‌ای است که باید با جدیت مورد پیگیری و اقدام قرار گیرد.

4- با توجه به این‌که کارگزاران و کارشناسان روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها، عوامل تاثیر‌گذار در بالندگی و پیشرفت حوزه‌های مختلف اطلاع‌رسانی کشور می‌باشند، ضرورت توجه هرچه بیشتر مدیران و مسوولان حوزه‌های مزبور به آموزش، پژوهش، توسعه، تحرک بیشتر و بالاخره ایجاد فضای مناسب برای تحول هدفمند در ساختارها، شیوه‌های ارتباطی، چگونگی تعامل و تفاهم مورد تاکید قرار می‌گیرد.

5- بیداری اسلامی معاصر، اهمیت توجه به پیام متعهد و قدرتمند، اطلاع‌رسانی مناسب، فعالیت گسترده و اخلاق کارگزاران آگاه و با بصیرت و نیز طراحی و اجرای برنامه‌های دقیق و عمق در حوزه‌های مرتبط در جهان اسلام و سطح بین‌المللی را بر خانواده بزرگ روابط عمومی‌ها و رسانه‌ها مورد تاکید قرار داده که این امر باید با جدیت بیشتر و تلاش مضاعف‌تر تحقق یابد.

منبع: کاوشگران روابط عمومی

یک مدیر رهبر گروه خود است. مهم نیست که این گروه شرکتی بزرگ متشکل از ۶۰۰ کارمند است یا یک شرکت کوچک شش نفری ، باید همواره با کارمندان خود مانند یک رهبر واقعی برخورد نماید. با پرچمی در دستانش تا کارمندان بتوانند از او پیروی کنند.

تلخیص کتاب:

اثر: پرومود باترا

ترجمه: طوبی یکتایی- انتشارات: کتابسرای تندیس- چاپ اول: ۱۳۸۲- تلخیص:علیرضا ملکی و علی تدین-یک مدیر رهبر گروه خود است. مهم نیست که این گروه شرکتی بزرگ متشکل از ۶۰۰ کارمند است یا یک شرکت کوچک شش نفری ، باید همواره با کارمندان خود مانند یک رهبر واقعی برخورد نماید. با پرچمی در دستانش تا کارمندان بتوانند از او پیروی کنند.

فهرست مطالب

ایده هایی برای ساختن کارمندان:

الف) کارمندان خود را با پرچمی که در دست دارید رهبری کنید.

ب) اعتماد به نفس کارمندانتان را افزایش دهید.

ج) اشتباهات کارمندان را با وقار و احترام ببخشید.

د) از تیم خود یک برنده بسازید.

ایده های برای مدیریت کارکنان:

الف ) تلاش کنید ذهنیت کارمندان خود را تغییر دهید.

ب) ارتباط مؤثر با کارمندانتان مثل مغز کنجد مقوی است.

ج) به کارمندانتان کارهای سخت و خسته کننده ارجاع نکنید.

د) جلسات خوب راه بیاندازید.

ایده هایی برای ایجاد انگیزه در کارمندان:

الف) همه در شرکت مهم هستند.

ب) به آنها بیاموزید که از انتقادات درس بگیرید.

ج) درگیری های شخصیتی را از بین ببرید.

د) مشکلات کارمندانتان را حل کنید.

هـ) کارمندان بد را درمان کنید.

ایده هایی برای آموزش کارمندان:

الف) ضرورت آموزشی

ب) آموزش معجزه نمی کند اما ...

ج) مربی به ابزار خوب نیازمند است.

د) آموزش سرمایه گذاری است.

هـ) جلسه آموزشی را به یاد ماندنی برگزار کنید.

ایده هایی برای ساختن کارمندان:

الف) کارمندان خود را با پرچمی که در دست دارید رهبری کنید.

یک مدیر رهبر گروه خود است. مهم نیست که این گروه شرکتی بزرگ متشکل از ۶۰۰ کارمند است یا یک شرکت کوچک شش نفری ، باید همواره با کارمندان خود مانند یک رهبر واقعی برخورد نماید. با پرچمی در دستانش تا کارمندان بتوانند از او پیروی کنند. در این نقل قول تفکر زیادی به خرج رفته : {سرعت رئیس و رهبر} سرعت تیم را مشخص می کند. « حالا اگر موتور لوکوموتیو ( مدیر ) شصت کلیو متـر در سـاعت سـرعت داشتـه باشـد ، آیا سـرعت واگنها همین مقـدار نخواهد بود ؟ آنها با همین سرعت حرکت کنند. از طرف دیگر ، اگر سرعت موتور لوکوموتیو کم شود، یا حتی خراب شود ، واگن ها چه می شوند؟

یک سازمان ، سایه امتداد یافته یک مرداست – آن مرد شما هستید . رئیس شرکت. ارزشها و اعتقادات شما در تمام شرکت گسترده می شود. اگر افراد شرکت کارمندان خوبی باشند و ارزشهای شما معمولی باشد ، روی کارمندان اثر خواهد گذاشت البته سه سال طول می کشد که شخصیت ، حسن نیت و آبروی شما را زیاد کند . اما تنها سه ماه اشتباه کافی است که اعتبارتان شدیداً کم شود

ب) اعتماد به نفس کارمندانتان را افزیش دهید.

هر مدیری که می خواهد کارمندانش را بسازد باید مطمئن شود که اعمال خودش سازنده ، عزت نفس کارمندانش است. او باید خالصانه معتمد باشد که کارمندانش می خواهند کارکنند و با هدف کارکنند.

رابطه خود را با کارمندانتان به روش ژاپنی پایه ریزی نمایید. رابطه مستحکمی بسازید که به راحتی متزلزل نشود . رابطه ای بر اساس دوستی ، برابری و برادری.

این نمی تواند یک روزه انجام شود. در واقع این یک فرایند دایمی است . یک فرایند عادت ساز که به تدریج صورت می گیرد. چگونه؟

به چند راه و نکته اشاره می کنم. مچ کارمندانتان را موقع کار دست بگیرید! بله قربان وقتی می بینید یکی از کارمندانتان در حال انجام کاردرستی است بشنوید و نگاه کنید مچ او را بگیرید فقط متوجه شدن کافی نیست آنرا آزادانه مطرح کنید. حتی در یک مناسبت مربوط به آن کار آنرا مطرح کنید و حتی آنرا بنویسید . یادتان باشد که قلم از شمشیر قدرتمند تر است . هرگاه که کاردرست کارمندتان را دیدید باید یک مدل بدهید فکر کنید این را عادت خود بکنید : مطمئن باشید از این عمل سود خواهید برد.

به آنها امنیت بدهید ، آموزش بدهید ، تمرین دهید ، پول بدهید ، اجازه بدهید مبارزه کنند و از همه اینها مهمتر و بالاتر رضایت شغلی بدهید . همانطور که از رئیس خودتان انتظار دارید ، هرکسی در این دنیا یک رئیس دارد . هرکس به طریقی وقتی واقعاً قصد دادن امنیت ، آموزش ، مبارزه ، پول و دیگر چیزها را به دیگران دارید ، باور کنید فقط به اندازه توان نهادی که در آن کار می کنید قادر به این کار خواهید بود.

هیچ محدودیتی برای کارهایی که می توانید برای کارمندانتان انجام دهید وجود نداد . مسأله همیشه مقدار پول و وقتی که برای کارمندتان هزینه می کنید نیست . بلکه چگونگی لطف کردن به دیگران هم به حساب می آید خیلی ا رؤسا در سال جدید عیدی های سنگینی به کارمندان می پردازند . اما آنها این پول را می دهنـد چـون بایـد بدهند باید با احساس داده شـود. چیـزی که هنگام پـرداخت می گوییم ۱۰ درصد قضیه است. آنچه چشمانتان می گویند ۲۰درصد ، آنچه ذهنتان می گوید ۳۰درصد،آنچه قلبتان می گوید برابر ۴۰درصد کل موضوع ارزش دارد! این را به یاد داشته باشید تا هرگز اشتباه نکنید. با الگوی خوب بودن ، نظم را به آنها بیاموزید وقتی می خواهید کارمندانتان را بسازید باید نظم را به طریق معقولی به آنها بیاموزید . انجام این کار یک شبه غیر ممکن است این کار تلاش منظم و پیگیرانه می طلبد این مثل روشن وخاموش کردن چراغ نیست نمی توانید بگویید : امروز شرکت را منظم می کنم و بعد استراحت کنید!

ج) اشتباهات کارمندان را با وقار و احترام ببخشید .

یک امریکایی می گوید: « حتی مـداد رئیس کل هم تهش پاک دارد » به عبارت دیگر حتی رئیس کل هم می تواند اشتباه کند. افراد بشر همه کارمند هستند و کارمندان هم انسانند. انسانها دچار ضعف های درونی مانند تنبلی ، حرص ، کم حوصلگی ، دروغگویی غصور و اینطور مشکلات می شوند. وقتی این ضعف ها را به عنوان یکی از عناصر درونی کارمندتان بشناسید می توانید آنها را در خاطر داشته باشید و از آنها به نفع اهدافتان استفاده کنید. می توانید « فاکتور تخفیف لازم را به هنگام برخورد با آنها بکار برید » آنها ممکن است دچار ضعف هایی مثل موارد زیر باشند

ممکن است کارمندان وقتی بیشتر از حد نیاز برای انجام کاری در نظر بگیرند.

کارمندان همه تمایلی درونی به انجام تقلب دارند مگر آنکه جو بیرونی سیستم بازدارنده باشد.

وقتی کارمندان تقلب می کنند مدیر گروه به اندازه آنها مقصر است فضای مساعد برای انجام تقلب را ایجاد کرده است.

هرگز اجازه ندهید که کارمندتان شما را فریب دهد اگر کسی صداقت کاری نداشته باشد و برای مدت زیادی این را در نظر نگیرید باعث می شوید کارمند صادقتان به عدم صداقت تشویق شود . نگذارید کارمندانتان با گول زدن و تقلب کارشان را پیش ببرند.

یادتان باشد که یک کارمند یا صادق یا نا صادق است ، درست مثل اینکه یک زن یا حامله است یا نیست امکان ندارد که او کمی حامله باشد. با این حال در صورتی که فکر می کنید کارمندتان انسان خوبی است اشتباهات کوچک و نادر او را تا حد معقولی ببخشید.

از اینکه می گویند کارمندان مثل سیب هستند تعجب نکنید !‌وقتی یک سیب که رویش لکه دارد گیرتان می آید چه {کاری می توانید بکنید؟}

می توانید او را دور بیندازید و یا بعد از برداشتن لکه سیب با چاقو آنرا بخورید . ۹۶درصد اوقات لکه خیلی عمیق نیست سیب بدون لکه هم بسیار گران است. به طریق مشابه اکثر کارمندان همکاران و مشاوران شما مثل سیب هستند

– باید ضعف های آنها را با « چاقوی ذهنی » خود در آورید و از نقاط قوت آنها برای سود بری دو جانبه استفاده کنید.

شاید نام میکل آنژ که مجسمه داوود را تراشیده است شنیده باشید. این مجسمه به عنوان یکی از بزگترین هنرهای ساخته ی دست بشر شناخته شده سنگ مرمری که میکل آنژ بکار برد ناقص و رگه دار بود . خیلی از هنرمندان قطعه مرمر که رگه ها یش حتی از دور با چشم غیر مسلح دیده می شد را بررسی کرده و گفته بودند « کاری نمی شودکرد» آنها از تلاش برای چشم پوشی از عیب ها سرباز زدند. میکل آنژ وقتی به سنگ نگریست تزئینی کافی برای دیدن فرم هیکل داوود که در سنگ منتظر آزاد شدن گشته بود را داشت. میکل آنژ نقص ها را ندیده گرفت او ویژگی های مهمتر را دید و به قطعه سنگ مرمر نگریست او اشکالات سنگ را مثل لکه نرم سیب در آورد ، انگار که هیچ رگه ای در آن نبوده است این سنگ از درون ، پس ازآنکه کمی تراشیده شد مرمرخیلی خوبی بود . به همین سادگی همه ما می توانیم میکل آنژ باشیم . همه ما کارمندانمان را در نظر داریم اگر نتوانیم مانند میکل آنژ فکر کنیم تنها نقص های کارمندان را خواهیم دید و قادر به افزایش سود دهی صنعتمان نخواهیم بود . باید دیدگاه صحیح و انعطاف پذیر داشته باشیم و برای افزایش و آزاد سازی توانایی های کارمندانمان تلاش کنیم.

د) از تیم خود یک برنده بسازید.

یک تیم برنده تیمی است که اعضای آن با هم کار می کنند. ژاپنی ها این را خیلی خوب می دانند کار تیمی محور موفقیت آنها در دنیای تجارت است.

صنعت مانند یک ماشین پیچیده است – تمام قسمت های یک سیستم ماشین به آرامی و با کمک یکدیگر کار می کنند تا آن را به حرکت در آورند چگونگی تشکیل یک تیم برنده موضوع تحقیقات گسترده و سال ها تجربه ی همراه با آزمون و خطا بوده است در اینجا چهارراه اصلی که به نظرمان بهترین راه ها ست می آوریم:

الف ) تنها دستور مدیر کافی نیست

هرایده ای برای موفق شدن باید توسط هر یک از اعضای تیم درک شود . هریک از اعضای ارکستر باید بتواند نت را خوانده و روی ساز خود اجرا کند تا آهنگ زیبایی ساخته شود او باید تمام نت های دیگر را به خوبی نت خودش بفهمد اگر هریک از نوازندگان نت خود را بنوازند نتیجه تنها سرو صدای ناهمگون خواهد بود . حتی یک مسابقه قایق سواری ، سریعترین تیم گروهی است که اعضای آن با نظم کامل و هماهنگ با هم پارو می زنند.

آیا هرگز فکر کرده اید که چرا گاهی یک بازیکن شاخص برای بازی در تیم انتخاب نمی شود شاید این بازیکن به طور فردی خیلی عالی بازی کند اما ظرفیت فدا کردن منافع شخصی برای منافع تیم را نداشته باشد.

بعنوان رهبر تشکیلات نهاد خود باید اطمینان حاصل کنید که تیم کاری خوبی دارید نه اینکه هریک از افراد تیم خوب هستند.

ب) برابری در فداکاری کردن

وقتی صحبت می کنید کارمندتان به حرف های شما گوش می کند . وقتی کاری انجام می دهید او شما را می بیند بنابراین باید مواظب تمام حرف ها و اعمال خود در اداره باشید اگر همه افراد شرکت ساعت کاری و تلاش برابر داشته باشند مطمناًبه هدف خود می رسید.

هرتیمی چـه تیم کاری یـا تیم ورزشی باشـد ماننـد خانواده ای متشکل ازشوهر ، زن و فرزندان می باشد آن طور که مشهود است . خانواده یک گاری است که زن و شوهر دو چرخ آن هستند. اگر یک چرخ بشکند گاری چپ می کند اگر یک چرخ آهسته بچرخد جهت حرکت عوض می شود و ممکن است پسـرفـت کنـد ! اگر یـک چـرخ اصـلاً حرکت نکنـد گاری بـدون اینـکه ذره ای پیش بـرود دور خـود می چرخد.حتی اسب هایی که گاری دوچرخه را می کشد باید سرعت یکسان داشته باشند . این تمام چیزی است که در کار همگانی باید رعایت شود ... برابری میزان تلاش افراد برای پیش بردن کارها

ج) کنار آمدن با کارمندان

این بستگی به نظر شما درباره کارمندانتان دارد. احساسی که نسبت به خودتان دارید هم خیلی مهم است . هم برای کارمندان دیگر و هم برای خودتان اگر نسبت به خود احساس خوبی نداشته باشید داشتن احساس خوب نسبت به دیگر کارمندان و کارکردن با آنها برایتان مشکل خواهد بود.

هرگز سرتان آنقدر شلوغ نیست که نتوانید از کارمندانی که خوب کار می کنند تشکر کنید سعی کنید دنبال فرصت برای تشکر باشید.

هرگز فکر تشکر و لبخند را در رابطه با کارمندانتان فراموش نکنید.

آیا به پیشنهاد های آنان گوش می دهید و آنها را بکار می بینید ؟ آیا برای آنها ارزش و اعتبار قائلید؟ یادتان باشد که عادات خوب از موقعیت خوب یا ثروت ناشی نمی شود . واقعیت آن است که مردم به دلیل عادت های خودبشان به موقعیت ها ی خوب می رسند این مثل همان واقعیت است که آدم به دلیل خوشحالی نمی خندد بلکه به علت لبخند زدن خوشحال است . به صورت منبعی از عادات و نظرهای خوب درآیید.

د) خود را به جای دیگران بگذارید.

هر عضوی از یک تیم مسائل و مشکلات خود را دارد. مشکلات اعضای تیم را از زاویه دید خودشان بنگرید خودتان را به جای دیگران بگذارید تا جایی که ممکن است در حل هر مشکلی به آنان کمک کنید ( طرح ص ۵۳ ) روح تلاش برای حل مشکل مهم است و با هر بار تلاش شما برای حل ، حتی اگر مشکل حل نشود کارمندتان از اینکه شما سعی داشته اید به او کمک کنید خوشحال خواهد شد.

عادت اینکه خود را به جای دیگران بگذارید باعث ایجاد همکاری بهتر بین اعضای تیم خواهد شد همکاری را باید شما شروع کنید حتی اگر دیگران به آن تن در ندهند اینکار را متواضعانه به عنوان قسمتی از وظیفه خود انجام دهید تواضع داشته باشد.

هیچ محدودیتی در مقدار کاری که یک نفر می تواند انجام دهد وجود ندارد به شرطی که برایش مهم نباشد که چه کسی از کارش بهره برداری می کند ساختن تیم کمک زیادی می کند دور خود یک گروه کارآمد هسته ای تشکیل دهید بیلونر امریکایی پل گتی به تیم خود مردانی با ذهنیت میلیونی می گوید این ذهنیتی ثبت و پیشرونده ، حساس نسبت به هزینه و مبتنی بر سود آوری دارند و آنها در اطراف خود روحیه کار تیمی را می سازند و این هرمی می سازد ک نوک آن اشاره به ماه دارد! شجاعت یعنی یادگیری مهارت های جدید برای آنکه برای تیم مفید تر باشیم و همچنین با کارهای مبارزه جویانه برخورد راحتی داشته باشیم . به تغییر دادن موقعیت بازیکنان ادامه دهید نه فقط برای تنوع بلکه برای آنکه دریابید که هریک از بازیکنان بهترین خالی خود را پیدا کرده و همچنین بتوانند مشکلات همکاران خودرا درک کنند.

هـ) درست ارتباط برقرار کنید.

به این فکر کنید شما همواره می خواهید رئیستان دستورهای واضحی صادر کند لغات ساده به کارببرد و مانند بودا صحبت کند یعنی با آرامش آیا شما همین موارد را در ارتباط با تیم کاری خود رعایت می کنید؟

بگذارید ۱۳ قسمت مهم بدن را که برای ارتباط بهتر استفاده از چیزی بسیار مهم تر از این سیزده مورد خوش را فراموش نکنید : ذهن

۱- سر

از این عضوبرای نه گفتن در زمان مناسب استفاده کنید برای گفتن نه در زمان مناسب شک نکنید در این صورت دیگران می فهمند که شما یک آدم حسابی هستید به هر چیزی بله نمی گویید و احترامشان نسبت به شما افزایش می یابد نه اینکه فقط دوستتان داشته باشند.

۲- چشم

در لحظه مناسب بگویید که متاسفم وقتی اشتباه می کنید طوری با احساس و گرمی بگویید متاسفم که دیگران حس کنند که اشتباهاتشان شما را هم اندازه آنان اذیت کرده است بگذارید چشمانتان این را نمایش دهد همکاران به خاطر این اظهار تاسف ها به شما احترام می گذارند و سخت تر و هوشمند انه تر کار خواهند کرد چون می دانند که شما هم تاسف های آنها را می پذیرد مردم از بکار بردن حس درونی خود در کارها می ترسند چون حس می کنند رنج ناشی از اشتباه احتمالی بیش از آن است که اصلاً ندای قلبشان را نشوند.

۳-گوشها

وقتی در گل و لای گیر می کنید با یک گوش بشنوید و از گوش دیگر بیرون بدهید.

۴- بینی

بینی خود را در فعالیت های رئیس همکاران ، هم گروهی ها ، مشتری ها و فروشنده ها فرو برید با این کار می توانید هموراه نسبت به آنچه در جریان است مطلع باشید.

۵- دهان

تنها به کلمات و حرف ها بسنده نکنید منظورتان را به کارمندان نشان دهید و بگویید که منظورتان این است .

۶- لب ها

لبخند بزیند ... همیشه یک لبخند ارزانترین راه برای بهترکردن ظاهرتان است. لبخند یک منحنی است که همه چیز را صاف می کند.

۷-قلب

آن را برای تشکر کردن در لحظات مناسب بکار برید. وقتی لازم است بگویید متشکرم نه خیلی زود و نه خیل دیر .

۸-گلو

هر زمان با مراجعه به عقلتان دریافتید که یکی از افراد تیم بیش از حد کم یا زیاد بار گروه را به دوش می کشد سکوت نکنید . بی تفاوتی در روابط انسانی خیلی بد است . در دراز مدت به خاطر این رفتارتان احترام زیادی کسب خواهید کرد.

۹- انگشتان

انتقاد نکنید هیچ کس از انتقاد خوشش نمی آید . هیچ انتقادی را نسبت به خود نپذیرد هنگام شنیدن انتقاد عمل مورد انتقاد را جدا از خود بدانید بعد تلاش کنید دیدگاه منتقد خود ا بفهمید شاید این انتقاد ناشی از حسادت باشد یا شاید کار شما در جهت اهداف تیم نیست اگر حس می کنید باید از کسی انتقاد کنید یادتان باشد وقتی یک انگشتان به دیگری اشاره می کند سه تای آنها به شما اشاره دارند.

۱۰- سکوت

سکوت مثل تندر می آید وقتی دختر ۶ ساله ، همسر ۳۶ ساله و مادر ۶۶ ساله شما سکوت می کنند چه می شود ؟ این به صورت تحمل ناپذیرترین صدا برایتان درمی آید هنگام کار با مردم هم این موضوع صادق است.

۱۱- شکم

یک مخزن فشار خیلی خوب اگر شیر امنیت نداشته باشد به هیچ دردی نمی خورد در اکثر مواقع آخرین بار کاه است

که پشت شتـر را می شکنـد عجیـب اسـت اما همیشـه نقـاط شکسـت بـه مسائـل خیلی کـوچـک و بی اهمیت مربوط می شوند سعی کنید بـه مسـائـل کـوچـک بخنـدیـد . خنـده خـوب ، خنده حقیقی ، همیشه از شکم می آید.

۱۲- پا

خانم پ-ت – بوشا به خاطر سرعت زیاد در همان یک مایل مدال ها را برد اگر گاهی یک لیوان آب برای همکارتان ببرید محبوب همه افراد خواهید بود در این صورت او هم بهتر کار خواهد کرد.

۱۳- گردن

هر از گاهی سعی کنید قهرمان باشید هرگاه کارخوبی انجام دادید کارمندان دیگران به دور گردنتان مدال می اندازند . این باعث می شود گردنتان صاف تر بایسته و سر افراز شوید .

 ایده هایی برای مدیریت کارکنان :

یادتان باشد که حتی با هوش عادی هم می توانید با به کار بردن خرد مدیریتی در مدیریت کارمنـدان کارایی بسیـار بالایی را در آنهـا ایجـاد کنیـد هیچ راه دیـگری وجـود ندارد . اگر یک مـرد می توانست مقدار تاثیر یک ضربه تبر را به درخت اندازه بگیرد مطمئناً نا امید می شد. با این حال این ضربات کوچک اگر به طور متوالی ادامه یابند کلفت ترین درخت ها را هم می اندازد.

الف) تلاش کنید ذهنیت کارمندان خود را تغییر دهید.

آیا ذهـن کارمنـدان ما در کاغـذها و پرونـده های شـرکت شما ثبت می شوند ؟ چرا نه ؟ آیا فکر نمی کنید که این ذهنها ابزار کار شما هم هستند؟

دلمان می خواهد سیستم نوینی را معرفی کنیم که بازدهی و تولید را بالا ببرد اما با مقاومت کارمندانی رو به رو می شویم که مستقیماً با تغییر مخالفت می کنند. وقتی می خواهید چیزی را عـوض کنید کارمندانتان را با خود جلو ببرید . اینکار را به آرامی انجام دهید ترسها ی آنها بروز نمی کنـد فکر خود را عوض کنید ... خوتان را عوض کنید.

استخدام افراد با هوش کافی نیست بلکه به همان اندازه مهم است که چگونه هوش را که مدیریت کنیم . وقتی دید متفاوت شروع می شود می توانید افراد خود را بهتر مدیریت کنید. وقتی در مورد مدیران موفق مطالعه می کنیم می بینیم که موفقیت آنها بستگی به توانایی آنها در مدیریت موثر افراد بوده است .

ب ) ارتباط موثر با کارمندانتان مثل مغز کنجد قوی است.

اطلاعات خیلی مهم است . هر کسی به آن احتیاج دارد مقدار مناسب اطلاعات در زمان مناسب و در نوع مناسب است که باعث پیشرفت شرکت به سمت موفقیت خواهد شد. اطلاعات برای شرکت مثل غذا برای بدن ضروری است . غذای خیلی زیاد و یا غذای خیلی کم یا نوع غذای نا مناسب بیشتر بدی دارد تا خوبی . حالا : چگونه اطلاعات صحیح و مناسب که سودآوری شرکت را در دراز مدت به بالاترین سطح می رساند بدست می آوریم اینجا چند نکته آورده شده:

گوش دادن را یاد بگیرید :

یک مدیر نمی تواند هزینه جبران نشینیدن حرف های کارمندانش را بپردازد و با این حال هیچکس کاملاً بـه حرف های دیـگران گوش نمی دهـد . به طـور جطدی به حرف های کارمنـدانتان گوش دهید می توانید اینکار دور از دفتر کار خود در جای که کارمندان به استراحت می پردازند و کمتر تحت تاثیر و قدرت اداری شما هستند انجام دهید . در این صورت آنها می توانند بهتر ارتباط برقرار سازند و شما می توانید سخنانشان را به طرز موثرتری بشنوید .

ج) به کارمندانتان کارهای سخت و خسته کننده ارجاع نکنید .

کارمندان علاقه ای به کارهای چالش زا ندارند . بنابراین در مواجه با این جور کارها روحیه خـود را می بازند هنرمندان گفته اند: کاری را که دوست دارید انتخاب کنید و در این صورت هرگز لازم نیست یک روز هم در زندگی کار کنید.این دست شماست که کار برای کارمندانتان خسته کننده و پر از هیجان باشـد کار بایـد یک فعالیت ارضا کننـده باشـد که بهترین چیزها را مطابق لیاقت افراد در اختیارشان می گذارد . کار نباید منبع درآمد باشد که باید به صورت فعالیتی در آید که موجب رشد و تکامل کارمندان می گردد.

وقتی یک کار با ارزش را به کارمندانتان می سپارید آنها برای انجام آن نیاز به استفاده از دانش و مهارت و انرژی خود دارند.

تضمین کنید که کار هر فردی او را راضی میکند و در نتیجه او کاملاً بکار دل می دهد . تنها کسانیکه دست به تلاش می زنند موفق می شوند این موفقیت در همین تلاش حاصل شود. وقتی اختیارات می دهید و کمک می کنید یک کارمند متوسط تلاش می کند که کارش بیشترین بازده را داشته باشد و از تمام استعدادهایش استفاده نماید.

د) جلسات خوب راه بیندازید.

دو نوع جلسه وجود دارد : اول نوع بازاری و سوم نوع ارکستری مسؤولیت اینکه آخر وقت جلسه از چه نوعی در می آید بر عهده ی سخنران جلسه است .

هر گرد آیی – سمینار - یا کلاس آموزشی ، جلسه ای از افراد است و عنصر رهبری از ابتدا تا انتها مسؤول آن می باشد. برای یک مدیر برگزاری جلسات یک فعالیت ضروری یک راه بالقوه موثر برای اطلاع رسانی بحث و تبادل نظر ایجاد خطر و تصمیم گیری راجع به یک نقشه است . با این حال لحظه ای که نام جلسه به میان می آید تصورات منفی به ذهن هجوم می آورد برای اینکه اکثر جلسه ها نا منظم و پراکنده و خلاصه وقت تلف کنی از آب در می آیند

ایده هایی برای ایجاد و انگیزه در کارمندان :

کنار آمدن در هر شرکتی جنبه بسیا مهمی از روابط انسانی است. چه این شرکت ۶ کارمند داشته باشد یا ۶۰ ، ۶۰۰ ، ۶۰۰۰ ، ما کسانی را دیده ایم که به نظر بسیار زبده بوده اند اما عملکرد آنها به علت نساختن با همکارانشان چندان تعریفی نداشته مدیرانی که با موقعیت و امکانات خوب نمی توانسته اند بین کارمندان توافق ایجاد کنند. بالاخره اینکه شما می توانید یاد بگیرید که چگونه با دیگران کنار بیاید و به کارمندان دیگر هم این را بیاموزید.

الف ) همه در شرکت مهم هستند

هر کسی تمایل دارد مه مقرر کند کارش خیلی مهم است . کارمندانی را که نمی توانند بادیگران کنار بیایند پیدا کنید تا حد ممکن عادلانه رفتار کنید اما بعد از فرصت دادن قاطع باشید هر کسی که در برقرار کردن ارتباط دو طرفه مشکل دارد در دراز مدت به مقاصد شرکت ضربه خواهد زد.

ب) به آنها بیاموزید که از انتقادات درس بگیرند.

انتقاد یک واقعیت زندگی است هیچکس نمی تواند همیشه دیگران را خوشحال نگه دارد پس باید با انتقاد چطور برخورد کنیم ؟ خوب سخت است اما سعی کند بلافاصله جواب ندهید گوش کنید هضم کنید مسائل را از دید شخص منتقد بنگرید به کارمندانتان بیاموزید که انتقاد را به عنوان قسمتی از شغل خود بپذیرند و از آن درس بگیرند انتقاد را به چیزی با ارزش تبدیل کنید.

ج) درگیری های شخصیتی را از بین ببرید.

اگر هنوز درگیری بین شما و کارمندانتان وجود دارد آنرا از بین ببرید کارمندان اصلاح ناپذیر را هم بیرون کنید تا برای رقبای شما کارکند.

د) مشکلات کارمندانتان را حل کنید.

هرکسی از رئیس جمهور گرفته تا یک رعیت ساده مشکلات خودش را دارد بزرگ و کوچک . تنها نظر شماست که کفیت و کمیت مسائل را تعیین می کند.

یادتان باشد : مشکلات واقعاً از نبود ایده ها نشآت می گیرند بنایران برای هر مشکلی به ایده ها ی مختلف فکر کنید . از مشکلات نهراسید و فرصت ها را مغتنم شمارید. وقتی از مشکلات نترسید حل خواهد شد مشکلات باعث ترس می شوند و عمل ترس را می کشد بنابراین دست به عمل بزنید.

هـ) کارمندان بد را درمان کنید.

کارمندان با هم مساوی نیستند هرگز هم نبوده اندو نخواهند بود در مورد کارمندانی حرف می زنیم که نمی خواهند با بقیه پیش بروند و دائماً جلب توجه می کنند بعضی از آنها خیالبافانی هستند که ادعا می کند نمی توانند از دیگران چیز یاد بگیرند بعضی ها آنقدر جاه طلب هستند که فکر می کنند تحقیر دیگران قسمتی از شغلشان است و هر کس که از آنها پایین تر باشد را به حساب نمی آورند چنین کارمندانی در هر نهادی چه در سطح مدیریت و چه در سطح کارکنان وجود دارند شما به عنوان یک رهبر هرگز نباید کارمندان بد را تحمل کنید یک ژاپنی می گوید میخ بیرون زده باید آنقدر چکش بخورد تا پایین برود . می توانیم بگوییم که کارمندان بد مثل میخ کج هستند باید آنها را صاف کنیم یا دور بیندازیم . اینکار به کمی قاطعیت و شجاعت نیاز دارد.

کارمندان بد از موثر بودن کار تیمی جلوگیری می کند.

ایده های برای آموزش کارمندان :

دیروز .... گذشته است

امروز ... شما در می یابید که مدیریت کارها مشکل شده است .

خیلی از ما آگاهانه یا ناخود آگاه می گذاریم دانشمان بی استفاده باقی بماند . مثل شترمرغ سرمان را داخل دستاوردهای گذشته فرو می بریم و چشم خود را به روی ایده های نو ، محصولات جدید و کاربرد این محصولات می بندیم . می گذاریم تبلیغات چاپ شده انبار بشنوند و خاک بگیرند . استفاده از فنون و مهارت های تجاری که در سال های آموزش یاد گرفته ایم را کنار می گذاریم چون فکر می کنیم آنها فقط مخصوص تازه کارها هستند شروع می کنیم به ندیده گرفتن مشتری ها و مراجعان و فکر می کنیم آنها مطمئناً نزد ما خواهند آمد و ما را خوب می شناسند.

الف ) ضرورت آموزش .

یک آموزش دهنده مهارت های شغلی خود را به شاگرد خود می آموزد که به دست آمدن آنها از طریق سعی و خطا بسیار وقت گیر پر هزینه و احتمالاً مضرخواهد بود شاید هنوز فکر کنید نیازی به آن نیست اما شرایط به سرعت در حال تغییرند نهادها هر روز بزرگتر و پیچیده تر می شوند موقعیتی پیش آمده که معلمان دیروز امروز نمی توانند درس بدهند و فردا هم مطمئناً موثر نخواهد بود.

مواظب افکار خود باشید اگر یک لغت جادویی در مدیریت باشد کلمه فکر است ، فکر مثبت . سود آوری هر برنامه آموزشی به فکر مثیت رئیس معلم و دانش آموزان بستگی دارد. اگر فکر رئیس معلم و دانش آموزان درست نباشد هیچ چیز درست نیست در چنین موقعیتی حتی قبل از آغاز جلسات آموزشی هم بازنده ایم.

حالا اگـر شمـا رئیس هستیـد تنها یادتـان باشـد نظرات شما همیشـه معلوم خـواهـد شـد نظـر خـوبـی نسبـت بـه خـود داشتـه باشیـد درغیـر ایـن صورت دیـگران هـم نظرشان بـه شما منفی خواهد بود. ( طرح ۱۳۶ )

اثر ناخودآگاه:

مواظب افکارتان باشید آنها اعمال شما را می سازند.

مراقب اعمالتان باشید کم کم عادت می شوند .

مراقب نماداتان باشید آنها شخصیت شما را می سازند.

کارمندان انواع متفاوتی دارند.... هریک از آنها به نوبه خود تک هستند . کارمندان تنها منبع مشترک بین ما و رقیبان ما هستند و بالاخره بکارگیری این منابع است که باعث سود آوری خواهد شد. کارمندان افرادی از نوع بشر هستند و رفتار آنها رفتار بشری خوانده می شود . مهم این رفتار برای رئیس – مربی و شاگردان بسیار مهم است چون هر یک از ما از جهاتی رئیس ، مربی و شاگرد هستیم.

یک اصل مهم در روابط انسانی این است که آنچه فکر می کنیم یا بدان معتقدیم در گفتار و اعمال ما ظاهر می شود اگر همان را بگوییم که خود انجام می دهیم اعتقاد را منتقل می کنیم و این کلید موفقیت معلمان است.

ب) آموزش معجزه نمی کنداما ...

آموزش یک راه حل سریع نیست یک فرایند کند است تنها چیزی که می توان از آن مطمئن بود افزایش دانسته ها در طی آموزش است دستاوردها به همان نسبت بزرگ خواهند بود . برای اینکه آموزش برایتان ارزشمند شود ایده هایی را که یاد گرفته اید آنقدر تمرین کنید تا عادتتان شود برای موفق بودن. در کار تجارت به چند ایده خوب انگشت شمار نیازمندید ... ایده هایی که فکر می کنید به شما کمک خواهند کرد آنقدر تمرین کنید تا برای شما به صورت عادت در آید. در غیر اینصورت آموزش یعنی هدر دادن پول.

ج) مربی به ابزار خوب نیازمند است .

▪ پوستر : این یک ابزار ابتدایی آموزشی است . پوستر ها باید عالی باشند .پوستر باید پیش از آموزش به دانش آموزان داده شود و از آنها خواسته شود آن را بخوانید آنها باید با خودکار خود آزادانه توی آن دست ببرند و نظرات و سئوالات خود را گوشه آن بنویسند . در طول کلاس مربی باید به پوستر مراجعه کند کاملاً ممکن است که دانش آموزان حتی پوسترها را نخوانده باشند . هراز گاهی توجه دانش آموزان را به پوستری که در موردش صحبت می کنید جلب نمایید. حالا این پوستر می تواند توضیح داده شود . نقطه به نقطه و شکل به شکل و در توضیح مطالب از اسلاید ، نوارها صوتی و حتی فیلم ویدئویی استفاده شود !

یادتان باشد یک پوستر خوب هرگز کامل نمی شود . همیشه می تواند بهتر شود تغییر یابد و باز هم بهتر شود .

وسایل صوتی – تصویری : هر مربی که از لوازم صوتی تصویری در آموزش استفاده نکند یا انیشتن است و یا اینکه اصلاً حرفه ای نیست یا اصلاً توجهی به دانش آموزان ندارد. یک وسیله صوتی تصویری اثر سه بعدی دارد . دانش آموزان می شنوند ، می بینند ، بو می کنند ، تجربه می کنند و ....

بحث و تبادل نظر:

یک مربی خوب به درستی در می یابد که آموزش موثر باید شامل رابطه ای از نوع دو طرف باشد . او صحبت می کند همچنین با چشمانش صحبت می کند . حالا باید با گوشها و چشم هایش حرف دیگران را بشنود ، او باید به طور پیوسته به چشمان آنها نگاه کند تا عکس العمل آنها را دریابد.

د ) آموزش سرمایه گذای است.

آمـوزش یک سرمایه گذاری است که سود آن در فروش بدست می آید و باید این کلمات خـردمندانه را به یاد داشته باشیم: مشکلات را گرسنگی دهید . فرصت ها را تغذیه کنید .آموزش یک فرصت مثبت است . آموزش بسیار گران است اما یک سرمایه گذاری به حساب می آید . اگر سود این سرمایه گذاری روی یک کارمند را طی چند سال حساب کنید ، رقم سود می تواند بسیار بالا باشد . ایده هایی که در دوره های آموزش تدریس می شوند گاهی تا ۳۰ سال بعد هم کاربرد دارند. از بی نظمی بپرهیزید : برنامه آموزشی باید از پیش کاملاً مشخص باشد تا جایی که ممکن است از بی نظمی بپرهیزید.این باعث می شود همواره روز آموزش به تعویق انداخته شود . مربی دانش آموزان ، چگونگی برنامه ، زمانبندی و غیره عوض شود . قربانی اینطور چیزها نشوید. وقتی می گویید و عمل نمی کنید کارمندان تصور می کنند که نمی خواهید برنامه آموزش را اجرا کنید این رفتار متناقض باعث کم شدن احترام شما می گردد.

هـ) جلسه آموزشی را به یاد ماندنی برگزار کنید.

آموزش برای موثر بودن یا به عبارت دیگر به یاد ماندنی بودن به چهارقدم اساسی نیاز دارد.

۱- آنچه را که می باید به آنها بگویید.

۲- آنچه را که می باید نشان بدهید نشان دهید از جمله روش تجارت.

۳-بگذارید آموخته ها را عملاً تجربه کنند.

۴- آنقدر پیگیری کنید تا مطمئن شوید که به آموخته ها یشان عمل می کنند.

پیگیری نتایج یک ضرورت است. پیگیری در هر چیزی مهم است اما در آموزش مهمتر . این چیزی نیست که بتوانید بلافاصله نتیجه اش را ببینید . ماه ها و سال ها طول می کشد تا تکامل و بهبودها دیده و حس کرده شوند و مورد توجه قرار گیرند.

ای . یو .تی . اس ( مجتمع بورسیه خارجی ) یک عملیات کنترلی آموزشی خوب انجام می دهد این مجتمع یک مجتمع غیر انتفاعی در وزارت صنعت و تجارت جهانی ژاپن است. آنها یک ژورنال محلی عالی دارند که هر سه ماه یک بار منتشر می شود . در آن مقاله های پیشرو و جدید چاپ شده و امکانات موجود در مجتمع را معرفی می کنند و مهمتر از آن اینکه برای هر دانش آموز در هر کشور چه اتفاقی می افتد . این مجتمع دانش آموزان را در هر کشوری ملاقات می کند تا نتیجه آموزش را روی او ببیند . برنامه های خاص هم برای دانش آموختگان وجود دارد . ازدواج ها و پیشرفت ها ی هر یک از آنها با این احساس که همه متعلق به یک خانواده هستند برای همه مطرح می گردد .این یک راه عالی است . نوع طرح کردن آن می تواتد به تناسب نیازها و احتیاجات شما تغییر یابد. پیگیری نتایج آموزش شرکت کنندگان می تواند وسیله ای برای فهم این باشد که چه روشی خوب است وبا چه روشی باید بهتر شود .

پرومود باترا

توسط: مهدی یاراحمدی خراسانی

عوامل متعددی برای موفقیت در بازاریابی کالا و خدمات وجود دارد. در این مقاله به برخی از مهمترین نکات و عوامل پرداخته خواهدشد .

بازاریابی یعنی چه؟ هیچ شده است که پیش خودتان، از خودتان بپرسید که بازاریابی اصلاً و اصولاً چیست؟ در ده دوازده سال اخیر، از افراد بسیاری که سالها در کار فروش کالا یا خدمات بودند این سوال را پرسیده ام. موفق ترین آنها هم گاهی در بیان یک تعریف کوتاه و مختصر از بازاریابی دچار مشکل می شد. هر کسی تعریفی را ارایه می داد و از دید خودش فکر می کرد که دارد جامع ترین و کامل ترین پاسخ را می‌دهد. اما متاسفانه کمتر اتفاق می افتاد که فردی بیاید و یک تعریف درست و حسابی از بازاریابی به ما بدهد.

بازاریابی یک هدف ناب و مشخص دارد: «کمک» به «پاسخگویی به نیاز یا نیازهای مشترک» «گروهی از مردم» - کار بازاریاب (چه روی اینترنت یا در فضای واقعی) در اصل این است که آن گروه از مردم را که نیاز یا نیازهای مشترکی دارند و البته «قدرت خرید» نیز دارند بیابد و به آنها «کمک» کنند تا با شناخت، خرید (یا مصرف) کالا و خدمات ما، آن «نیاز» را برطرف سازند و به آن در حقیقت پاسخگویند. ببینید بازاریابی درست مثل شکار یا ماهیگیری است. برای شکار و ماهیگیری شما نیاز به یک سری ابزار دارید : اولین گام برای بازاریابی «جمع آوری» اطلاعات است: من برای شکار کجا باید بروم؟ چه فروشگاهی را می شناسید که لوازم شکار یا ماهیگیری بفروشد؟ آیا مجله ای در این زمینه چاپ می شود؟ شکارچیان یا ماهیگران معروف و مشهور کجا جمع می شوند و چطور می توانیم آنها را پیدا کنیم؟ با پرسش هایی از این دست، علاقمندان، شروع به جمع آوری اطلاعات می کنند. ماهیگیران باید که انواع ماهی را نیز بشناسند و بدانند که نیاز ماهیها (از لحاظ نور و غدا و دما و درجه حرارت و ...) چیست؟ به همین ترتیب است که بازاریاب باید بداند مخاطبین هدفش کجا قرار دارند و نیازهای آنان چیست؟ «قدرت خرید» مخاطبین هدف بسیار مهم است و بازاریاب های موفق وقت و سرمایه خود را در جایی صرف می کنند که برایشان بازده دارد.

بازاریاب های موفق، از کوچک شروع می کنند. هدف خودشان را می دانند و البته و مهمتر از آن «کالا» و یا «خدماتی» را که عرضه می کنند بخوبی می شناسند. کار بازاریاب در واقع این است که «استفاده از آن کالا یا خدماتی که عرضه می کند را به مردمی که برای پاسخگویی به نیازهایشان به آن محصول یا خدمات احتیاج دارند توصیه می کند.» ببینید این قضیه خیلی مهم است: بازاریاب توصیه می کند ... نمی فروشد! فروش با بخش و یا واحد فروش است. شما وقتی کالا یا خدماتی را به یکی از دوستانتان توصیه می کنید، مثلاً وقتی که می گویید که برو فلان فیلم را ببین یا فلان کاست موسیقی را بخر، در واقع دارید خرید بلیط فیلم یا آن کاست را توصیه می کنید. شما دارید برای آن فیلم یا کاست موسیقی بازاریابی می کنید - گاه بدون آنکه خودتان خبر داشته باشید. افرادی که چیزی را توصیه می کنند حتماً خودشان آن را مصرف کرده اند و از آن رضایت داشته اند پس بازاریاب های موفق کسانی هستند که خودشان مصرف کننده کالا و خدماتشان هستند و از آن واقعاً رضایت دارند. کالا و خدماتی را بازاریابی کنید که واقعاً آن را خودتان نیز استفاده می کنید و از اینکه آن را بکار می برید رضایت دارید.

شرکت ها و موسسات، چه بزرگ و چه کوچک، به نظر من باید تحقیق وشناسایی بازار هدف را سر لوحه اقداماتشان قرار دهند. نیازهای واقعی (کوتاه یا بلند مدت) بازارشان را پیدا کنند و خدمات یا محصولاتی را عرضه کنند که بتواند نیاز مردم را جواب بدهد. متقاعد کردن شرکت ها و موسسات در بکار گیری یا روی آوردن به بازاریابی حرفه ای کار ساده ای است شاید خیلی از آنها فکر می کنند تبلیغ یعنی بازاریابی، اما تبلیغ تنها یکی از ابزارهای بازاریابی است. بازاریابی حرفه ای استراتژی های متعددی دارد، تکنیک ها و تاکتیک های متعددی دارد که بازاریابان حرفه ای باید که آن شیوه ها و روش ها را بیاموزند و بلافاصله به همکاران خود آموزش دهند. حیات سیستم های کوچک و بزرگ در گرداب گسترده گیتی به میزان آموزشی که می بینند و یا ارایه می دهند بستگی دارد. به آنهایی که در برابر ایجاد تیم ها و یا واحدهای بازاریابی در یک شرکت یا موسسه کوچک مقاومت می کنند باید این را گفت که جلب اعتماد مخاطبین شما کار ساده ای نیست، کسی از کالا یا خدماتی که ارایه می دهید مطلع نیست، مزایای استفاده از کالا و خدمات شما را نمی دانند، پس چه باید کرد: گروه هایی را باید تعلیم داد تا به درستی کالا و خدمات شما را به دست مصرف کننده واقعی برسانند.

در زمینه بازاریابی کتابهای متعدد و مقالات و تحقیقات متعددی وجود دارد که مطالعه دراین زمینه را به تمام علاقمندان توصیه می نمایم .

منبع:وبلاگ روابط عمومی در ایران

عوامل متعددی برای موفقیت در بازاریابی کالا و خدمات وجود دارد. در این مقاله به برخی از مهمترین نکات و عوامل پرداخته خواهدشد .

 بازاریابی یعنی چه؟ هیچ شده است که پیش خودتان، از خودتان بپرسید که بازاریابی اصلاً و اصولاً چیست؟ در ده دوازده سال اخیر، از افراد بسیاری که سالها در کار فروش کالا یا خدمات بودند این سوال را پرسیده ام. موفق ترین آنها هم گاهی در بیان یک تعریف کوتاه و مختصر از بازاریابی دچار مشکل می شد. هر کسی تعریفی را ارایه می داد و از دید خودش فکر می کرد که دارد جامع ترین و کامل ترین پاسخ را می‌دهد. اما متاسفانه کمتر اتفاق می افتاد که فردی بیاید و یک تعریف درست و حسابی از بازاریابی به ما بدهد.

بازاریابی یک هدف ناب و مشخص دارد: «کمک» به «پاسخگویی به نیاز یا نیازهای مشترک» «گروهی از مردم» - کار بازاریاب (چه روی اینترنت یا در فضای واقعی) در اصل این است که آن گروه از مردم را که نیاز یا نیازهای مشترکی دارند و البته «قدرت خرید» نیز دارند بیابد و به آنها «کمک» کنند تا با شناخت، خرید (یا مصرف) کالا و خدمات ما، آن «نیاز» را برطرف سازند و به آن در حقیقت پاسخگویند. ببینید بازاریابی درست مثل شکار یا ماهیگیری است. برای شکار و ماهیگیری شما نیاز به یک سری ابزار دارید : اولین گام برای بازاریابی «جمع آوری» اطلاعات است: من برای شکار کجا باید بروم؟ چه فروشگاهی را می شناسید که لوازم شکار یا ماهیگیری بفروشد؟ آیا مجله ای در این زمینه چاپ می شود؟ شکارچیان یا ماهیگران معروف و مشهور کجا جمع می شوند و چطور می توانیم آنها را پیدا کنیم؟ با پرسش هایی از این دست، علاقمندان، شروع به جمع آوری اطلاعات می کنند. ماهیگیران باید که انواع ماهی را نیز بشناسند و بدانند که نیاز ماهیها (از لحاظ نور و غدا و دما و درجه حرارت و ...) چیست؟ به همین ترتیب است که بازاریاب باید بداند مخاطبین هدفش کجا قرار دارند و نیازهای آنان چیست؟ «قدرت خرید» مخاطبین هدف بسیار مهم است و بازاریاب های موفق وقت و سرمایه خود را در جایی صرف می کنند که برایشان بازده دارد.

بازاریاب های موفق، از کوچک شروع می کنند. هدف خودشان را می دانند و البته و مهمتر از آن «کالا» و یا «خدماتی» را که عرضه می کنند بخوبی می شناسند. کار بازاریاب در واقع این است که «استفاده از آن کالا یا خدماتی که عرضه می کند را به مردمی که برای پاسخگویی به نیازهایشان به آن محصول یا خدمات احتیاج دارند توصیه می کند.» ببینید این قضیه خیلی مهم است: بازاریاب توصیه می کند ... نمی فروشد! فروش با بخش و یا واحد فروش است. شما وقتی کالا یا خدماتی را به یکی از دوستانتان توصیه می کنید، مثلاً وقتی که می گویید که برو فلان فیلم را ببین یا فلان کاست موسیقی را بخر، در واقع دارید خرید بلیط فیلم یا آن کاست را توصیه می کنید. شما دارید برای آن فیلم یا کاست موسیقی بازاریابی می کنید - گاه بدون آنکه خودتان خبر داشته باشید. افرادی که چیزی را توصیه می کنند حتماً خودشان آن را مصرف کرده اند و از آن رضایت داشته اند پس بازاریاب های موفق کسانی هستند که خودشان مصرف کننده کالا و خدماتشان هستند و از آن واقعاً رضایت دارند. کالا و خدماتی را بازاریابی کنید که واقعاً آن را خودتان نیز استفاده می کنید و از اینکه آن را بکار می برید رضایت دارید.

شرکت ها و موسسات، چه بزرگ و چه کوچک، به نظر من باید تحقیق وشناسایی بازار هدف را سر لوحه اقداماتشان قرار دهند. نیازهای واقعی (کوتاه یا بلند مدت) بازارشان را پیدا کنند و خدمات یا محصولاتی را عرضه کنند که بتواند نیاز مردم را جواب بدهد. متقاعد کردن شرکت ها و موسسات در بکار گیری یا روی آوردن به بازاریابی حرفه ای کار ساده ای است شاید خیلی از آنها فکر می کنند تبلیغ یعنی بازاریابی، اما تبلیغ تنها یکی از ابزارهای بازاریابی است. بازاریابی حرفه ای استراتژی های متعددی دارد، تکنیک ها و تاکتیک های متعددی دارد که بازاریابان حرفه ای باید که آن شیوه ها و روش ها را بیاموزند و بلافاصله به همکاران خود آموزش دهند. حیات سیستم های کوچک و بزرگ در گرداب گسترده گیتی به میزان آموزشی که می بینند و یا ارایه می دهند بستگی دارد. به آنهایی که در برابر ایجاد تیم ها و یا واحدهای بازاریابی در یک شرکت یا موسسه کوچک مقاومت می کنند باید این را گفت که جلب اعتماد مخاطبین شما کار ساده ای نیست، کسی از کالا یا خدماتی که ارایه می دهید مطلع نیست، مزایای استفاده از کالا و خدمات شما را نمی دانند، پس چه باید کرد: گروه هایی را باید تعلیم داد تا به درستی کالا و خدمات شما را به دست مصرف کننده واقعی برسانند.

در زمینه بازاریابی کتابهای متعدد و مقالات و تحقیقات متعددی وجود دارد که مطالعه دراین زمینه را به تمام علاقمندان توصیه می نمایم .

منبع:وبلاگ روابط عمومی در ایران

آغاز واقعی روابط عمومی بصورتی که امروز مورد عمل قرار می گیرد از سالهای 1900 میلادی به بعد شروع شده است. برای اولین بار در سال 1906 میلادی "آی. یو. لی" که خبرنگار روزنامه بود

اولین دفتر روابط عمومی را در نیویورک تأسیس کرد. وی در نخستین اقدام خود با صدور اعلامیه ای بنام " اعلامیه اصول " هدف عمده روابط عمومی را اطلاع رسانی به مردم عنوان کرد و تأکید کرد که هدف آن تبلیغات تجاری نیست.

 روابط عمومی ها درحوزه برون سازمانی و درون سازمانی وظایف مهمی را برعهده دارند که در حوزه درون سازمانی باید تلاش کنند:

2-کارکنان و مدیران را با اهداف،ماموریت ها،راهبردها و برنامه های سازمان آشنا و همراه کنند.

4-توان دفاعی و پاسخگویی از حیثیت،شان و عملکرد سازمان در برابر نهادهای بیرونی را داشته باشند.

6-روابط عمومی ها خود در درون وزارت خانه بزرگ،فراگیرتفاهم،همدلی،دستور کار مشترک،تاثیر گذاری وبرنامه را سرلوحه قرار دهند.

1-رسانه ها در مسائل مهم،اهمیت کار،بیان مشکلات و نارسایی ها می توانند کمک فراوانی به روابط عمومی ها داشته باشند.

4-هنر خوب فهمیدن،دانستن و توانستن را روابط عمومی ها باید  به درستی اجرا کنند.روابط عمومی ها باید قابلیت ها،توانایی های سازمان را بازگو کنند و برای مخاطبان مختلف بسته های مختلف خبری و اطلاع رسانی به تناسب آنها تهیه و با روش های هنرمندانه اطلاع رسانی کنند.

منبع:وبلاگ روابط عمومی در ایران

ارتباطات کلامی از پیشینه دارترین و ریشه دارترین ارتباطات اجتماعی است که با گسترش شهرنشینی و تشکیل دولت شهرها توسعه یافته است.کلمات تجارب انسانی را به رمز در می آورد تا در یک کنش تعاملی فراگرد ارتباط شکل پذیرد اما ریشه پیدایش کلمه به عنوان زیر ساخت ارتباط گفتاری است.

 پیام های کلامی تنها بخش کوچکی از ارتباط میان فردی را تشکیل می دهند.پیام هایی که با استفاده از کلمات و جملات ارسال می شوند،معمولا با نظم غنی از علائم غیر کلامی همراهند که پیام کلامی را هدایت ،اصلاح یا حتی عوض می کنند.

 اصولا ارتباطات کلامی فراگردی است که برای تحقق آن اندام های شنیداری و گفتاری نقش عمده ای عهده دار است.اما جدای از نقش مهم این اندام ها باید گفت که این رابطه به دو عنصر توجه کردن و گوش دادن وابسته است.

توجه کردن

توجه کردن پیش درآمد گوش دادن است و ضرورت ارتباطات کلامی است .توجه کردن عاملی است برای انتخاب مخاطب و ارسال دریافت پیام.این عمل شرط لازم برای ارتباطات گفتاری است.

گوش دادن

گوش دادن عملکرد بی نظیرو پیچیده ادراک و توجه است که مستلزم توانایی های شنوایی و بینایی شنونده است .گوش دادن فرایندی انتخابی است که به وسیله آن در محرک های متعدد اطراف خود آنهایی را که با نیاز ها و اهداف ما سازگارترند برمی گزینیم.

هنر خوب شنیدن

1-وقتی کسی صحبت می کند به دقت گوش کنید.

2-ذهن خود را از پیش داوری خالی کنید.

3-در حین صحبت دیگران حرف نزنید و سخن او را قطع نکنید.

4-فکر نکنید موضوع مربوطه فقط یک راه حل دارد.

5-بگذارید دیگران به راحتی سخن گفته و مقصود و نظر خود را بیان کنند.

6-بهره گیری و توجه به ارتباطات کلامی (آوایی و غیرآوایی)

7-خواندن،گوش کردن را تقویت می کند.

8-هوش با ظرفیت کمی و کیفی گوش دادن ارتباط دارد.

9-دریافت پیام های شنیداری هنگامی که به صورت پیوسته دریافت می شود کارآمدتر می شود.

10-با آمادگی قبلی وارد عرصه گوش کردن شوید.

11-محیط را به کنترل خود درآورید بدین ترتیب به جای اینکه پارازیت ها بر شما اثر بگذارند شما بر پارازیت ها اثر بگذارید.

12-خط سیر تفکر مخاطب را بیابید

13-سرعت گفتار گوینده یا منبع پیام را شناسایی و خود را با آن هماهنگ کنید.

14-یکی از عوامل گوش دادن اثربخشی،سراپاگوش دادن است.تمامی اندام های شما باید گوش باشد.

منبع: وبلاگ روابط عمومی در ایران

روابط عمومی ترجمه ای است از واژه انگلیسی Public Relations و همانطور که از معنی آن بر می‌آید وظیفه‌اش بررسی و پرداختن به چگونگی روابط بین همگان است هنگامی که در دایره علوم ارتباطات اجتماعی بحث از روابط می‌شود لازمة آن  وجود همگان است از طرف دیگر به وضوح روابط بین همگان همیشه و به شیوه های گوناگون موجود است و این لازمه زندگی اجتماعی است .

بنابراین روابط عمومی منحصراً اقدام به ایجاد روابط به معنی اخص کلمه نبوده و بلکه ضمن بررسی چگونگی روابط موجود به گسترش و سپس تنظیم و بهسازی آن دست می‌زند دانشمندان علوم اجتماعی را عقیده بر آن است که در پهنه زندگی پیچیده صنعتی شهری و تاحدی جوامع روستایی ، افراد درهم فشرده تر زندگی می‌کنند و در مراکز زیست به علل اقتصادی و حتی غیر اقتصادی پهلو به پهلوی هم منزل می‌گزییند .  اگر چه نمای بیرونی چنین مراکزی نشانگر نزدیکی و تماس مستقیم بین آنان است ولی از درون چنین روابطی جنبه قراردادی و رسمی داشته و در اغلب موارد از علایق و پیوستگی های لازم انسانی عاری است. با توجه به این حقیقت ، یکی از مسایل مهم و پر اهمیت که امروز در مقابل فرد، خانواده ، گروه،  اجتماع و ملل قرار دارد مساله روابط آنان است با یکدیگر و محیطی که پهنه  زیست و میدان تلاش برای ادامه زندگی ‌شان می‌باشد. دنیای صنعت گرای امروز به دنیایی تبدیل گردیده که ایجاد شرایط لازم در آن برای برقراری روابط انسانی به سختی امکان پذیر است .  چنین دنیایی انباشته است از سوء تفاهم ، سوء ظن ، خودخواهی ، کوشش در راه حفظ منافع فردی ، بغض ، حسد و دیگر آسیب های اجتماعی .  تضادهای نهان و آشکار مادی و معنوی ، دینی ، سیاسی ، اجتماعی و فکری بین افراد در خانه ، محل کار، شهر ، اجتماع و کشورشان دغدغه خاطر رهبران دینی ، فلاسفه انسان دوست و مسأله پیچیده ای برای دانشمندان علوم اجتماعی و محل عطف توجه دولتها شده است . مسایل مربوط به تنویر و روشنی افکار عمومی و تنظیم رفتار انسانی یکی از حساس‌ ترین و مشکل ترین مسایلی است که در دنیای زندگی ما خودنمایی می‌کند درصورتی که روابط انسانها در قالبی منطقی تنظیم نشود و در طریق عقلانی و سالم تنظیم نگردد ، بیم آن می‌رود که تمدن ماشینی و مظاهر آن ، نوع بشر را آن قدر از این بحران به بحرانی دیگر و از این اختلاف به اختلافی  دیگر و از این جنگ به جنگی دیگر بکشاند تا آخرالامر بنای زندگی مدرن را در مسیر سیلاب های خطرناک خود واژگون و ویران سازد. در حقیقت توجه به اهمیت چنین مسایل گریبانگیر بشر، امر تازه ای نیست : مهم آن است و امری تازگی دارد که بطور روز افزون تعداد بیشتری از انسانها اهمیت این مساله را تشخیص داده و در صدد هستند تا راه چاره‌ای بر آن پیدا کنند ، در طی این طریق مربیان تعلیم و تربیت ، جامعه شناسان ، مردان سیاست و مردان اقتصاد بطور کلی رهبران جوامع بشری دست به دست هم داده اند تا گره های موجود را گشوده و موفق به حل این مشکلات شوند . از سوی دیگر در سایه توجه به اهمیت مساله روابط انسانی ، بسیاری از مراکز  بزرگ و کوچک صنعتی و تجاری ، موسسات انتفاعی و غیر انتفاعی ، احزاب ، اتحادیه ها و دیگر نهادها اقدام به ایجاد قسمت های مجهزی کرده اند که هر یک از آنها با استفاده از شیوه ها و فنون علوم اجتماعی ، سیاسی و روانشناسی به بررسیهای علمی لازم برای فراهم آوردن شرایط ایجاد تحول  و پاک سازی روابط افراد و اعضای خود مبادرت می‌ورزند. هدف و فلسفه وجودی این قسمت ها ، راهنمایی جهت روشن نمودن افکار ، خلق حس تفاهم و تلاش برای ایجاد وسایل تضعیف و از بین بردن تضادهای کلی افکار مردم در محیط کار خود کوششها وقف به ایجاد روابط عمومی سالم در مراکز بزرگ تولیدی ، کارخانه های صنعتی ، سازمانهای اداری و مؤسسات غیر انتفاعی ، بین گروههای مورد نظر چون کارگران ، کارکنان ، اعضاء هیات مدیره و رؤسا و مجموعه ای از این گروهها با افراد اجتماعی که در آن به فعالیت مشغول هستند . البته در گذشته های دور دایره چنین اقداماتی محدود به ایجاد روابط  سالم انسانی در داخل سازمانها و مؤسسات مختلف بود و با دنیای خارج ارتباطی نداشت تا این که پی بردند که در خارج افراد  بی شماری وجود دارند که در ادامه حیات سازمان  رل اصلی را ایفا می‌کنند و چشمه های بقای نظام موسسات و نهادها هستند که ایجاد روابط نزدیکی را با آنان طلب می‌کند و یا گسترده شدن و ایجاد موسسات عظیم گسترش و بهبود روابط انسانی و اجتماعی بین تولید کنندگان ، مصرف کنندگان ، بازرگانان ، بانکداران ، اتحادیه ها ، سازمانهای حرفه ای و موسسات خیریه و غیر انتفاعی و مراکز آموزشی محل عطف توجه بیشتری در دایره فعالیت های روابط عمومی را تشکیل می‌دهد . روابط عمومی به مسأله ای می پردازد که موضوع آن ایجاد تفاهم بین واحدهای اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، سیاسی ، تولیدی و غیر تولیدی از یک طرف و اجتماع از طرف دیگر است . صاحب نظران در رابطه با روابط عمومی تعاریف و نظرات مختلفی دارند از جمله : "ادوارد برنایز" می گوید "روابط عمومی ، عبارت است از ایجاد حسن تفاهم  و قبول عامه با استفاده از قواعد و اصول علوم اجتماعی". "اسکات کاتلیپ "می گوید: "روابط عمومی ، کوشش طرح شده برای نفوذ در افکار عمومی ، از طریق کار و عمل قابل قبول و ارتباط دو جانبه است ." "فرهنگ و بستر" :" روابط عمومی قسمتی از مسئولیت ها و وظایف مدیریت هر مؤسسه است که به وسیلة انجام علاقه عمومی تجزیه و تحلیل و خواسته ‌های عمومی روشن می‌شود. خط مشی ها و عملیات آن موسسه ،برای عموم مردم بیان می‌شود و اقدام لازم برای ایجاد حسن تفاهم و حسن نیت در آنها به عمل می‌آید" . "اتحادیه بین المللی " روابط عمومی : فعالیتی است از مجموع فعالیت های مدیریت که مبتنی بر کوشش پیگیر منظم و مستمر تفاهم ، دوستی و حمایت اعضای گروههای مختلف را که در حال حاضر و یا در آینده با واحد تولیدی و یا غیر تولیدی در تماس خواهند بود، بدست خواهد آورد." ارتباط ( communication ) عبارت است از ارتباط برقرار کردن ، مبادله ، رساندن ، بخشیدن ، گزارش ، ابلاغیه ، اطلاعیه ، مراوده ، نقل و انتقال ، اخبار ، مکالمه  ، بستگی پیوند ، پیوستگی ، انتقال دادن و آگاه ساختن می‌باشد و ارسطو در تعریف ارتباط می گوید:" ارتباط یعنی انتقال اندیشه وافکار از ذهنی به ذهن دیگر ، در طول تاریخ تحول بشر ارتباط همیشه وسیله انتقال آموخته ها از نسلی به نسل دیگر بوده است و نیز عبارت از جستجو برای دست یافتن به تمام وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و اقناع دیگران ."‌ "چارلز کولی "می گوید : "ارتباط مکانیسمی است که روابط انسانی بر اساس و به وسیله آن به وجود می‌آید و تمام مظاهر فکری و وسایل انتقال و حفظ آنها در زمان و مکان بر پایه آن توسعه پیدا می‌کند . ارتباط حالات چهره ، رفتارها ، حرکات ، طنین صدا ، کلمات، نوشته ها ، چاپ، راه آهن ، تلگراف ، تلفن و تمام وسایلی که اخیراً در راه غلبه انسان بر مکان و زمان ساخته شده است را در بر می گیرد ." بررسی علمی و سیره عملی پیامبر (ص) وائمه معصمومین ( ع ) و نفوذ و ورود به زندگی فردی - اجتماعی آنان کنش ها ، روشها و ارزشهای حاکم بر فتار ارتباطی ایشان ، دستمایه هایی را در اختیار ما می‌گذارد که در صورت جمع بندی آن بر اساس نظریه های علمی ، الگوی جدیدی از روابط عمومی که متاثر از" خُلق عظیم محمدی ( ص )" است پیش روی ما  قرار می گیرد که می‌شود از آن تحت عنوان "الگوی روابط عمومی" برتر یاد کرد چرا که پیامبر اعظم ( ص ) زمانی بصورت عمیق به افکار عمومی تاثیر گذاشته که از یک سو مخاطب کلیدی یعنی "عربستان " در حالتی از جاهلیت بسر می برده است و از سوی دیگر پیامبر گرامی اسلام صرفاً با تکیه بر "ارتباط شفاهی " و عدم امکان کاربرد وسایل ارتباطی به اصطلاح "توده‌ای" همچون رادیو و تلویزیون یا مطبوعات و اینترنت به این توفیق دست یافته اند و پیامبر ( ص ) از "نامه" که یک نوع رسانه می‌باشد حداکثر بهره برداری را به عمل آورده‌اند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در سیره پیامبر مکرم اسلام (ص ) " مهرورزی با مردم "، صداقت و راستگویی ، شیوه سخنرانی ، اهمیت شنیدن صدای مردم، مشورت و بهره گیری از افکار ، اخلاق نیک و نیکی با مردم ، آگاهی بخشی و اطلاع رسانی و عیب پوشی و شیوه صحیح انتقاد هنری است که زمینه ساز ارتباط مردم و اتحاد و رضایت آنان است و این شیوه های رفتاری ، امروزه نیز در روابط عمومی مدرن مورد توجه بوده و رهنمود و رفتار ی است که کاربرد آن توسط دست اندرکاران روابط عمومی حائز اهمیت می‌باشد و به فرآیند عملکرد حرفه ای آنان کمک می‌نماید.  امید که با بهره گیری از تعالیم نورانی اسلام ، سیره حضرت نبی اکرم ( ص )  و نیز ائمه معصومین ( ع ) بتوان ارتباطات اجتماعی را شکل داد تا انشاء الله ضمن حل مسایل فی مابین ، مشکلات و نارسائیها را با درک متقابل و حسن تفاهم بر طرف ساخت . یکی از مباحث روابط عمومی ، ضرورت حضور قدرتمند روابط عمومی در تشکیلات سازمان و نقش آن در سازمان است . برای رسیدن به نتیجه لازم،  بی تردید تامل در نظریه های مدیریتی ضروری است . یکی از نظریه های جدید مدیریتی ، " نظریه نقش های مدیر" است بر پایه این نظریه ، آن چه را که مدیر انجام می‌دهد باید ملاحظه کرد و بر این اساس فعالتیها و یا نقش های مدیریت   را تعیین کرد.  " هانری مینتزبرگ" نقش های مدیر را شامل نقش های متقابل شخصی ، نقش های اطلاعاتی و نقش های تصمیم گیری می داند . دقت و تامل در " نظریه نقش های مدیر"  حاکی است که مهتمرین نقش مدیریتی که روابط عمومی باید عهده دار آن  باشد نقش های اطلاعاتی است به عبارت دیگر برای ایفای نقش اطلاعاتی در یک سازمان ، سازماندهی و ایجاد تشکیلاتی به نام " روابط عمومی " ضروری است در واقع هیچ سازمان بدون وجود و شکل دهی ارتباط سازمانی موثر نمی تواند به حیات خود ادامه دهد . منظور از ارتباط سازمانی فرآیندی است که مدیران به وسیله آن نظامی را برای گرفتن اطلاعات و تبادل معانی به افراد و ارگانهای فراوان داخل و خارج سازمان بر قرار می سازند . بعضی از صاحب نظران علم مدیریت برای سازمان به عنوان یک سیستم باز ، پنج زیر سیستم را لحاظ می‌کنند که شامل زیر سیستم های مدیریت ، مراودات محیطی ، تولید ، نگهداری و سازگاری هستند در این نظریه ، روابط عمومی بطور عمده عهده دار وظایف مربوط به زیر سیستم های مراودات محیطی ( محیط انسانی ) و سازگاری است . بر اساس نقش های روابط عمومی در سازمان ،  زمانی که سازمان از پویایی بالایی برخوردار بوده و عوامل محیطی موثر و تاثیر گذار بر سازمان زیاد است ، روابط عمومی در نقش متخصص ظاهر می شود در چنین  وضعیتی مدیران سازمان به ندرت در امور روابط عمومی دخالت می‌کنند و روابط عمومی از اختیار کامل برای حل مسایل اجتماعی سازمان برخوردار است. متاسفانه در کشور ، مدیران در نهایت نقش سوم-  تسهیل کننده تصمیم گیری - را برای روابط عمومی منظور می کنند ، در حالی که روابط عمومی در صورتی که در نقش متخصص به وظایف خود عمل کند ، آنگاه می تواند به عنوان بازوی توانمند مدیریت در سازمان مطرح شود و این منوط به توانمندی روابط عمومی در سنجش محیط دارد تا بتواند به عنوان میانجی بین محیط ( داخلی و خارجی ) و سازمان ایفای نقش کند . مهمترین نقش ها و کارکرد های روابط عمومی در سازمان بشرح زیر می باشد : 1 - کسب اشتهار ، خوشنامی و رضایت مردمی برای سازمان 2- ایجاد و تقویت تفاهم بین مدیریت و کارکنان سازمان 3 - ایفای نقش و اسطه گری بین مدیریت سازمان و مردم 4 - ارزیابی دیدگاههای مخاطبان برای سازمان 5 - اعلام عملکرد ، سیاستها ، برنامه ها و انتظارات سازمان به مردم 6 - سخنگویی سازمان  7 - ایجاد فرصت اظهارنظر برای مسئولان سازمان در رسانه‌ها 8 - مشاوره به مدیریت 9 - کمک به سازگاری سازمان با محیط به ویژه با محیط معنوی 10 - کمک به سازمان در عمل برنامه ریزی از طریق انعکاس نظرهای مردم به مدیریت 11 - انجام بعضی از وظایف سازمان در ارتباطات سازمانی و مراودات اجتماعی 12 - هدایت اطلاعاتی کارکنان 13 - کمک به فرآیند تصمیم گیری از طریق اقدام به تصمیم سازی از طریق افکار عمومی و سنجش محیط ( داخلی و خارجی ) 14 - توسعه فضای دمکراتیک در داخل سازمان 15 - توسعه حس احترام و تعلق در کارکنان روابط عمومی هر سازمانی برای ایفای نقش های اطلاعاتی ، ارتباطی ، مراودات با محیط داخلی و خارجی ، سازگاری و کمک به مدیریت در سنجش محیط و تصمیم گیری ، باید در سازمان بعنوان یک" واحد تخصصی - مشاوره ای" در بالاترین جایگاه زیر نظر مدیریت عالی سازمان عمل کند و از اختیار کامل برخوردار باشد.  این چیزی است که با ماهیت روابط عمومی نیز سازگاری دارد در این نگرش روابط عمومی ابزار حرفة مدیریت نیست بلکه راه ارتباطی مردم با سازمان و بالعکس است و به گونه ای عمل می کند که تصمیمات سازمانی مبتنی بر آرای عامه و مخاطبان ویژه یا مطلوب سازمان باشد و این روابط عمومی در واقع بازوی مدیریت و در خدمت مخاطب است . همه موفقیت یک روابط عمومی در تحقق وظایف مهم و خلاق خود ، مشروط به همکاری همه جانبه مدیر یا مدیران سازمان با روابط عمومی است در واقع شناخت مدیر از نقش و کارکرد و اهمیت روابط عمومی در چگونگی عملکرد آن بسیار موثر است . به نظر می رسد که در حال حاضر ارتباط بین مدیریت و روابط عمومی ارتباط کامل و صیحی نیست . این وضع نتیجه عقب بودن دانش مدیریت در ایران است مدیر یک سازمان هم باید به نقش روابط عمومی باور و اعتقاد داشته باشد و هم وسایل و ابزارهای کافی ( نیروی انسانی و تجیهزات مورد نیاز برای انجام وظایف ) در اختیار او بگذارند . اگر این اعتقاد و این ضروریات وجود نداشته باشد روابط عمومی فقط یک نام است. رابطه مدیریت با روابط عمومی یک رابطه افقی و همسطح است اگر این رابطه عمودی و از بالا به پایین باشد روابط عمومی نمی تواند معجزه کند. برخی صاحب نظران وظیفه یک مسئول روابط عمومی با تدبیر و دانا را این می دانند که در موقع بروز مشکلات مدیر سازمان را توجیه کند که محقق کردن یا نفی مساله اگر چه در کوتاه مدت به نفع سازمان باشد ، در دراز مدت لطمه بزرگتری وارد خواهد آورد به نظر آنها روابط عمومی مهره ای از مهره‌های مدیریت نیست اگر چه بازوی اجرایی آن است و باید به عنوان یک فرد حرفه ای فاصله و استقلال خود را حفظ کند مسئول روابط عمومی باید مدیر را متقاعد سازد که روراست بودن با مردم و صداقت داشتن بهترین سیاست است . پس در مجموع کار روابط  عمومی در رابطه با مدیر ، توجیه او و نشان دادن راه و دور کردن از چاه است روابط عمومی می تواند بهترین مشاور رئیس باشد.   روابط عمومی نهادی است که توسط آن اهداف و خواستهای سازمان بیان و عرضه می شود یکی از کارهای روابط عمومی سنجش افکار است . یعنی این که ببیند مردم جامعه نسبت به سازمان و عملکرد آن چه نظری دارند،  چه تصویری از سازمان شما در ذهن دارند و چقدر این تصویر با واقعیت منطبق است.  از وظایف مهم دیگر روابط عمومی شفاف کردن رابطه بین سازمان با جامعه و مردم  و بالعکس است یعنی با پنهان کردن واقعیتها و با سد کردن مسیر ارتباط مردم با سازمان و با کتمان  حقایق ، اعتماد و اطمینان مردم از سازمان سلب می شود برای جلب اعتماد مردم باید دیوارهای نفوذ ناپذیر سازمان را به دیوارهای  شیشه ای تبدیل کرد تا مردم عملکرد درون سازمان را از بیرون به وضوح ببینند  تا حرفها را باور کنندو اساس یک روابط صمیمی را تشکیل دهند. اگر سازمان شفاف باشد مدیر یک سازمان هم همیشه خود را در منظر مردم می‌بیند لذا اعمال و رفتارش را کنترل کرده و در جهت منافع عامه حرکت می کند . هداف اصلی از ارتباط روابط عمومی با افکار عمومی این است که روابط عمومی سازمان  بتواند تصویر روشنی از قضاوتهای مثبت و منفی و درست و  نادرست که در مورد سازمان وجود دارد پیدا کند تا از این طریق ضعفها و قوتهای خود را بشناسد و عملکردهایی را که باعث تقویت قضاوتهای مثبت در افکار عمومی می‌شود گسترش دهد و قوت بخشد و بالعکس عوامل و دلایلی را که باعث شکل گیری تصویر و قضاوتهای منفی در افکار عمومی می شود شناسایی کرده و به این ترتیب هر سازمان در هر لحظه خودش را زیر ذره بین افکار عمومی می بیند و سعی می کند که ضمن آگاهی بخشی و و ارائه اطلاعات درست و کمک به رشد فکری ملاحظات و خواستهایی را در تصمیم گیریها و برنامه ریزیها مد نظر قرار دهد .   متاسفانه در کشور ما حداقل در نزد برخی مدیران اهمیت و نقش روابط عمومی بدرستی درک نشده و به آن  باور و اعتقاد پیدا نکرده اند و این نیازمند آن است که در همایش و دوره های مختلفی که برای مسئولان و کارشناسان  روابط عمومی برگزار می گردد از مدیران محترم سازمان ها نیز برای شرکت در آنها دعوت به عمل آید تا در کالبد شکافی نقش و ضرورت حضور روابط عمومی در سازمانها از نزدیک در جریان امر قرار بگیرند و بدانند که کارکرد روابط عمومی چه نقش ممتازی را برای سازمان ایفا می کنند.و پس از آن است که خواهند فهیمد که پیشبرد اهداف سازمان بدون پرداخت هزینه و تجهیز نهاد روابط عمومی به امکانات لازم و تامین نیروی انسانی مورد نیاز امکان پذیر نخواهد بود چرا که ایفای وظایف و رسالت سنگین روابط عمومی بدون  داشتن ابزار غیر ممکن می نماید و با تعاریف و وظایفی که برای روابط عمومی احصا شده است و با دامنه فعالیت وسیع ، نیز اختیارات و وظایف و مسئولیت های منظور شده برای کارشناس روابط عمومی نیازمند توجه بیشتر مدیریت سازمان به روابط عمومی است تا روابط عمومی نیز با کارکرد  مطلوب" همچون آینه ای شکل دستگاه را درخود منعکس کند ." از سال 1368  به بعد با انجام اقداماتی نظیر انتخاب روابط عمومی های برتر ، گشایش دوره کارشناسی روابط عمومی ، انتشار نشریات تخصصی "هنر هشتم " و "روابط عمومی" و تصویب مقرراتی که ناظر بر حضور بیشتر روابط عمومی سازمان در شورای معاونین ، توسعه اعتبارات و اصلاح جایگاه آن  در سازمان بود‌، گام های مهمی برای حرکت در یک مسیر رو به کمال برای توسعه روابط عمومی برداشته شد که به نظر می رسد اگر این اقدامات و سایر اقدامات ممکن در قالب یک مصوبه از طرف مجلس دنبال می شد و تبدیل  به قانون می شد می توانست دوره طلایی روابط عمومی در کشور را رقم بزند.  خوشبختانه طی این مدت دولت های حاکم شعارهایی را مطرح کرده اند که نوید بخش    توجه به روابط عمومی بوده است مثل "پاسخگوئی به مردم "  نقد قدرت " و"  تکریم ارباب رجوع " جزو شعارهای دولت آقای خاتمی بود و "مهرورزی به مردم "و  "نیکی با بندگان خدا " از شعارهای دولت آقای  دکتر احمدی نژاد به شمار می رود که علی رغم این شعارها  و نیز مصوبات هیات وزیران ، روابط عمومی آن چنان که باید و شاید  توسعه نیافته است و نیازمند دقت مسئولان در توجه به این حرفه می باشد ،  خوشبختانه در تاریخ 27/4/1386 هیات محترم وزیران آیین نامه نحوه فعالیت ، وظایف و اختیارات روابط عمومی دستگاههای اجرایی را در 10 ماده مصوب کرده و تبصره 2 ماده 2 آن ناظر بر ارتقای پستهای حوزه روابط عمومی و یا ماده 9 آن در خصوص اعتبارات روابط عمومی می باشد و نوید بخش تحولی اساسی در حوزه روابط عمومی است که انشاء الله مقامات مسئول با تصویب شرح وظایف و ساختار جدید سازمانی روابط عمومی جان تازه ای به این حرفه خواهند بخشید و مسئولان روابط عمومی مصمم تر از قبل برای انجام وظایف دلگرم خواهد شد.

منبع: وبلاگ روابط عمومی در ایران

بقا اعتبارو بازدهی یک سازمان بستگی به سیاستها‘اهداف و حمایتهای مردمی  ازآن دارد.از متخصصین روابط عمومی گاها بعنوان کارشناسان ارتباطی و رسانه ای نیز یاد می شود

 بقا‘اعتبار‘و بازدهی یک سازمان بستگی به سیاستها‘اهداف و حمایتهای مردمی  ازآن دارد.از متخصصین روابط عمومی گاها بعنوان کارشناسان ارتباطی و رسانه ای نیز یاد می شود که بعنوان طرفدار و حامی  تجارت- سازمانهای غیرانتفاعی – بیمارستانها – دانشگاهها و دیگر سازمانها انجام وظیفه می نمایند.آنهاکسانی  هستند که با جامعه ارتباطات سودمندی را برقرار می کنند.همچنانکه مدیران  به اهمیت یک روابط عمومی خوب برای موفقیت سازمانشان پی برده اند در نتیجه در  سیاستگزاریها و تعیین خط مشی ها به مشاوره این متخصصین  اعتماد دارند.

 اغلب وظایف سازمانی چون:رسانه های همگانی- جامعه – مصرف کننده – صنعت- ارتباطات حکومتی – مبارزات سیاسی – نماینده منافع عمومی – میانجیگری برخوردها – و رابط کارمندان و سرمایه گذاران  برعهده متخصصین روابط عمومی قرار داده شده است.

آنها خیلی بیشتر از اینکه سخنگوی سازمان باشند کار انجام می دهند.آنها باید نگرشهاوعلائق جامعه‘مصرف کننده‘کارمندان و سایر گروههای وابسته را بفهمند و این نقش رابطی و یاری رسانی خود را از طریق انتشار روزنامه و اطلاع رسانی مطلوب حفظ نمایند.

روابط عمومی ها اخبار جدید و نو را تنظیم و تهیه می نمایند و از طریق رسانه هایی که امکان دارد این اخبار را منعکس کنند با مردم ارتباط برقرار می نمایند. بسیاری از گزارشات ویژه رادیو و تلویزیون‘روایتهای روزنامه ها‘مقالات مجلات از میز کار متخصصان روابط عمومی آغاز می شود 

گاهی اوقات موضوع مربوط به سازمان و سیاستهایش نسبت به کارمندانش و نقششان در اجتماع است. 

اغلب موضوعات مسائلی عمومی همانند بهداشت‘انرژی‘محیط  و هر آنچه که سازمان در پیش میگیرد هستند.

روابط عمومی ها  برای حفظ ارتباط بین سازمان و جامعه یک سری برنامه هایی را طراحی و هدایت می کنند برای مثال برگزاری برنامه سخنرانی که اغلب از مقامات سازمان برای این امر استفاده می کنند .

این متخصصین رسانه ای با ساختن فیلم‘اسلاید  در جلسات‘همایشها و گردهمایی ها طرح های اجتماعی را به کارفرمایان نمایش و ارائه می دهند.در واقع آنها مسئول تهیه  گزارشات سالیانه و نوشتن پیشنهادات در مورد پروژه های متعدد سازمان می باشند .

در دولت‘ روابط عمومی ممکن است بعنوان دبیر سرویس خبر‘مسئول اطلاعات‘کارشناس امور عمومی و متخصص ارتباطات که جامعه را در خصوص فعالیتهای سازمانها و آژانسها آگاه و مطلع نگه میدارد نیز نامیده شوند.برای مثال یک کارشناس امور عمومی در آمریکا جامعه را در مورد جایگاه آمریکا در نشریات خارجی و مشورت دادن درمورد سفر و سیاحت مطلع می سازد.

یک دبیر سرویس خبر برای یک عضو کنگره موکلین و کسانی که به آنها رای داده اند را در مورد فضیلتهای نمایندگان باخبر و مطلع نگه می دارد.

در سازمانهای بزرگ کار اصلی روابط عموی ها توسعه و بهبود طرح ها و خط مشی های سازمان در کنار سایر مدیران می باشد.

در حقیقت واحد های روابط عمومی کارشناسان روابط عمومی را برای نویسندگی‘پژوهش‘تهیه اخبار و اطلاعات و پاسخگویی به شکایات بکار میگیرند.

آنها ضمن برقراری ارتباط با مردم اخبار و اطلاعات را برای پخش و اطلاع رسانی مهیا می کنند.حتی امکان دارد دست به تبلیغات برای فروش و بازاریابی نیز بزنند.

شرایط کار

برخی از روابط عمومی ها بصورت استاندارد 35 تا 40 ساعت در هفته را کار انجام می دهند.اما  عدم دریافت اضافه کار  امری معمول است.گاهی اوقات آنها باید ساعتها در کنار تلفن باشند مخصوصا در شرایط اضطراری و بحران.دفاتر روابط عمومی غالب اوقات جاهای شلوغی هستند.برنامه های کاری آنهاخیلی اوقات نامنظم و از هم گسیخته می باشد.همیشه مجبورند برنامه های کارشان را جابجا و از نو مرتب کنند به گونه ای که کارمندان بتوانند سرموعد کارهایشان را انجام دهند‘حرفهایشان را بیان نمایند و یا در جلسات و سایر فعالیتهای اجتماعی مثل مسافرت  و گردش شرکت نمایند.

تعلیم و آموزش: شرایط و قابلیتها

برای ورود به این شغل معیار مشخص و معینی وجود ندارد یک مدرک دانشگاهی همراه با تجربه روابط عمومی که معمولا از طریق کارآموزی حاصل می شود کفایت می کند‘که مقدمه خوبی را برای کار در روابط عمومی فراهم می کند. درحقیقت کار آموزان گزینه های مناسب و مطلوبی  برای بدست گرفتن این شغل می باشند.

توانایی برقراری ارتباط امریست ضروری.بسیاری از کارشناسان روابط عمومی طراز اول دارای آموزشهایی در زمینه های روزنامه نگاری ‘تبلیغات‘و ارتباطات هستند.برخی از شرکتها فارغ التحصیلان دانشگاهی که در زمینه روزنامه نگاری الکترونیکی فعالیت دارند را جستجو می نمایند در مقابل تعدادی از کارفرمایان کسانی را طالبند که با مهارتهای ارتباطی آشنا بوده و در سایر رشته های مرتبط و یا در یک رشته خاص تبحر داشته باشند مثل:مهندسی‘علوم‘تکنولوژی اطلاعات .

تعدادی از دانشگاهها درجات کارشناسی را در روابط عمومی دایر کرده اند که غالبا در زمینه روزنامه نگاری و ارتباطات می باشند

شالوده اصلی آموزشهای روابط عمومی دوره هایی است در اصول روابط عمومی و تکنیکها‘مدیریت و سرپرستی روابط عمومی  ‘ توسعه سازمانی‘ نویسندگی‘اخبار‘پیشنهادات‘گزارشات سالیانه‘سخنرانیها و موضوعات مرتبطی چون ارتباطات دیداری و نشر کامپیوتری‘تحقیق و پژوهش در علوم اجتماعی بویژه سنجش افکار.

 همچنین دوره هایی در زمینه های تبلیغات ‘روزنامه نگاری‘روانشناسی‘علوم سیاسی جامعه شناسی و نویسندگی می تواند مفید فایده باشد. جمعی از متخصصین به روابط عمومیها کسب آموزش در زمینه های تجارت‘سازمانهای غیر دولتی و حکومتها را پیشنهاد می کنند.

تعدادی از دانشگاهها به دانشجویان کمک می کنند که از دوره های پاره وقت  کارآموزی روابط عمومی هایی که آموزشها و تجربیات با ارزشی را ارائه میکنند استفاده نمایند.

عضویت در انجمنهای محلی دانشجویان روابط عمومی جامعه آمریکا و عضویت در انجمنهای دانشجویی مکاتبات تجاری برای دانشجویان فرصتی است برای مبادله عقاید و نظرات با سایر متخصصان روابط عمومی که حتی در پیدا کردن شغل برای آنها می تواند کمک نماید. 

داشتن مجموعه مقالات منتشر شده‘ مجموعه برنامه های رادیو و تلویزیون ‘نمایشهای بصورت اسلاید و دیگر فعالیتها در پیداکردن شغل یک امتیازمحسوب می شود.

نویسندگی برای نشریات مدارس‘تهیه کنندگی برنامه های رادیو و تلویزیون تجربیات با ارزشی  می باشند.

خلاقیت ‘ابتکار و نوآوری‘قضاوت خوب و توانایی مراوده افکار و عقاید بصورت واضح و ساده برای این شغل ضروری می باشد. تصمیم گیری‘حل مشکلات‘و مهارتهای پژوهشی نیز مهم می باشند.کسانی که روابط عمومی را بعنوان یک شغل انتخاب می کنند به اعتماد به نفس‘شخصیتی خونگرم و اجتماعی ‘ فهمیدن روانشناسی انسان و یک اشتیاق و علاقه برای برانگیختن مردم نیاز دارند

 آنها باید اهل رقابت باشند تا بتوانند بعنوان عضو یک تیم به وظیفه خود عمل نموده و گشاینده عقاید و افکار جدید باشند.

برخی از سازمانها بویژه آنهاییکه با کارکنان روابط عمومی  زیادی تجهیز شده اند برنامه های آموزشی رسمی برای کارکنان جدید دارند. در سازمانهای کوچکترکارکنان جدید زیر نظر و راهنمایی یکی از کارکنان باتجربه قرار میگیرند.

 اغلب تازه کاران پرونده های خوبی درباره فعالیتهای سازمان نگهداری میکنند.همچنین آنها مجلات و روزنامه ها را  برای  مقالات مناسب و درخور مورد بررسی قرار داده‘و اطلاعات را برای سخنرانی ها و جزوات گردآوری میکنند.آنها همچنین امکان دارد به تماسهایی که از رسانه ها و اجتماع گرفته میشود پاسخ دهند  و در زمینه کنفرانسهای مطبوعاتی و ارسال دعوتنامه ها فعالیت نموده و حتی گاهی دیدارکنندگان و ارباب رجوع ها را نیز همراهی می نمایند.

پس ازکسب  تجربه لازم‘آنها شروع به نوشتن مقالات‘متنهای سخنرانی و اخبار برای نشریات نموده و سایر برنامه های روابط عمومی را طراحی و انجام می دهند.

کارشناسان روابط عمومی همه گونه تجربه را در شرکتهای کوچک کسب می نمایند در حالیکه در شرکتهای بزرگ تمایل بیشتر به کسب تخصص دارند.

منبع: وبلاگ روابط عمومی در ایران

روابط عمومی در مفهوم عام به معنی برقراری ارتباط با مردم است.اما از نظرمفهوم علمی ‘شامل آن دسته از کنشهای ارتباطی می شود که بین یک سازمان و عامه های مرتبط با آن برقرار می شود.

در سال 1322 شمسی با تصویب هیات وزیران ‘اداره ای به نام ((اداره کل انتشارات و تبلیغات)) تشکیل شد که وظیفه اصلی آن بیشتر در جهت انتشارات و تبلیغات  در آن زمان بود.با تشکیل این اداره به مرور امر تبلیغات وارتباطات در دستگاههای دولتی مورد توجه قرار گرفت.اولین روابط عمومی در سال 1327 شمسی از طرف شرکت نفت ایران وانگلیس در ایران به وجود آمد که مرکز مهمترین تشکیلات و فعالیتهای آن در آبادان بود ودر تهران فقط یک دفتر داشت.این شرکت در توسعه فعالیتهای خود به تدریج در سایر نقاط ایران ازجمله اهواز ‘مسجد سلیمان ‘کرمانشاه ودیگر مناطق نفت خیز اقدام به ایجاد دفاتر نمایندگی کرد.این روابط عمومی مطابق با سلیقه وفکرموسسین انگلیسی خود information نامیده شدو ترجمه فارسی آن ((اطلاعات ))انتخاب شده بودو از ادارات‘ ارتباط با مطبوعات ‘نشریات ‘تولید فیلم وعکس وتشریفات وکارگزینی تشکیل شده بود.از سال 1333 که همزمان با ایجاد کنسرسیوم و تاثیر و دخالت فکر و ایده آمریکایی در فعالیتهای مختلف شرکت نفت بود این بخش به public Relationبا ترجمه فارسی ((روابط عمومی )) تغییر نام داد وشامل اداره ارتباط با کارکنان وروابط عمومی شد.

بدین ترتیب شرکت ملی نفت ایران به وجود آورنده اولین تشکیلات روابط عمومی در ایران است.غیر از این از تشکیل نخستین روابط عمومی در دستگاههای دولتی تاریخ دقیقی در دست نیست و اصولاً روابط عمومی در بخش دولتی با نام (( انتشارات ومطبوعات )) آغاز بکار کرد.بدین ترتیب که هریک از موسسات بخش دولتی در سازمان کلی خود یک دفتر انتشارات ومطبوعات دایر کردند و از این طریق  چه به صورت مستقیم یعنی انتشارات وچه به صورت غیر مستقیم یعنی از طریق مطبوعات که آنها را نماینده افکار عمومی می شناختند با مردم و سایرارباب رجوع ارتباط برقرار ساختند .این روال همچنان ادامه داشت تا این که به موجب لایحه قانونی مصوب هشتم فروردین ماه 1343 شمسی ‘وزارت اطلاعات تشکیل شدو بعد ازتاسیس وزارت اطلاعات در اواخر دهه چهل ‘این وزارتخانه به مساله روابط عمومی اهمیت جدی داد و برای شروع ‘ سازمان روابط عمومی صنعت نفت به عنوان الگو انتخاب شدولی به علت تفاوت عمده طبیعت کارهای روابط عمومی ‘پس از مدتی تغییراتی کلی در روابط عمومی دولتی در وزارت اطلاعات انجام شد.

در بدوامر قسمتهایی که در وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی به اعمال نوعی فعالیتهای روابط عمومی اشتغال داشتند‘دفاتر اطلاعات وانتشارات نامیده شدند ووزارت اطلاعات و جهانگردی پس از تصویب عنوان کلی((اداره کل اطلاعات و انتشارات وروابط عمومی))‘سازمانی برای روابط عمومی های دولتی تدوین کرد که بر طبق آن این ادارات باید 9 کارمند داشته باشند.لیکن در عمل هیچ یک از وزارتخانه ها و حتی تشکیلات بزرگ دولتی دارای این تعداد کارمند در بخش روابط عمومی نبوده اند .در سال 1348 شمسی به پیشنهاد وزارت اطلاعات و جهانگردی و تصویب هیات وزیران نام دفاتر اطلاعات و انتشارات در کلیه وزارتخانه ها وسازمانهای دولتی و وابسته به دولت به اداره ((اطلاعات وروابط عمومی ))تغییر یافت.

جامعه امروز ما انتظار یک ارتباط دو جانبه قوی ‘مستحکم و تبلیغات توام با ارشاد را از روابط عمومی ها دارد.پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی(ره) در بیست ودوم بهمن ماه 1357 ‘ادارات روابط عمومی دستگاههای دولتی ‘نمی توانستند در خدمت حکومت جمهوری اسلامی ‘که بر پایه تعالیم عالیه اسلام استوار خواهد بودقرار بگیرند.لذا در عمل فعالیتهای ادارات مزبور به صورت راکد درآمد تا این که کارکنان متعهد ومسئول در ادارات ‘به تدریج جایگزین عناصر فاسد ووابسته به رژیم قبلی شدند.وزارت اطلاعات وجهانگردی هم بر طبق مصوبه مورخ 4/7/1358 شورای انقلاب به وزارت ارشاد ملی وحدود یک سال ونیم بعد به وزارت ارشاد اسلامی تغییر یافت.در این برهه زمانی ‘وجود ادارات روابط عمومی که بتواند با مردم ارتباط برقرار کرده و آنها را در جریان امور دستگاههای ذیربط قرار دهد‘به طور کامل محسوس شد ودر اغلب دستگاه ها ‘ادارات روابط عمومی که بتواند با مردم ارتباط برقرار کرده و آنها را در جریان امور دستگاههای ذیربط قرار دهد ‘به طور کامل محسوس شد ودر اغلب دستگاهها ‘ادارات و روابط عمومی با پیوند ارشاد که به وجود آورنده بافت جدید در جهت هدایت وراهنمایی در امور ارتباطی و تبلیغی است شروع بکار کردند.اضافه شدن این پسوند که روابط عمومی را ملزم می داشت ازاندیشه و ارزشهای بالای اسلامی بهره گیرد‘سبب شد که روابط عمومی ها همگام با انقلاب اسلامی در جهت رشد آن گام برداشته ومعنویتی الهی به کار خود ببخشند.اصولاً روابط عمومی به تنهایی نمی تواند رسالت خود را ایفا کند .مگر اینکه این مهم را توام با امر ارشاد که در واقع لازم وملزوم و مکمل یکدیگر هستند ‘انجام دهد.زیرا ارتباطات وتبلیغات وقتی کارساز خواهد بودکه توام با ارشاد وراهنمایی باشد وهمین طور امور ارشادی نیز جهت بیان آنچه که باید گفته شود‘نیاز به ارتباطات و روابطی موثر ومفید دارد.همچنین ذکر این نکته ضروری است که برای هماهنگی امر تبلیغات دولت ‘شورایی در وزارت ارشاد اسلامی به نام شورای هماهنگی تبلیغات دولت تشکیل شد وبرای این هماهنگی ‘ شورای مزبور دارای دبیرخانه ای شد که این دبیرخانه کوشش هایی را برای هماهنگی روابط عمومی دستگاه ها وموسسات دولتی انجام داده است..

منبع: وبلاگ روابط عمومی در ایران

انسانها با حرکت در مسیر تکامل و رشد عقلانی خود، به‌تدریج برضرورت برنامه‌ریزی در زندگی واقف شدند و آن را به منزله ابزاری در خدمت مدیریت و رهبری نظامهای اجتماعی، مورد توجه قرار دادند.

سازمانها و موسسه‌های اداری امروز، به حدیپیچیده شده‌اند که بدون اقدام به برنامه‌ریزی‌های دقیق، امکان ادامه حیات ندارند. برنامه‌ریزی مستلزم آگاهی از فرصتها و تهدیدهای آتی و پیش‌بینی شیوة مواجهه با آنهاست برنامه ریزی از وظایف بسیار مهم مدیران است و با سایر وظایف آنها نیز ارتباط دارد.
اگر نگرش مبتنی بر برنامه‌ریزی به سراسر زندگی افراد تسری یابد، نوعی تعهد به عمل بر مبنای تعقل و تفکر آینده‌نگر و عزم راسخ بر استمرار آن، ‌برایشان ایجاد می‌شود. بعلاوه تحقق اهداف فردی و سازمانی نیز مستلزم برنامه‌ریزی است.
به طوری که حتی برای نیل به اهدافی بسیار جزئی و زودگذر نیز باید برنامه‌ریزی شود.
در واقع نیاز به برنامه‌ریزی از این مسأله ناشی می‌شود که همه سازمانها با فعالیت‌ در محیطهای پویا، درصدد آنند که منابع محدود خود را برای رفع نیازهای متنوع و رو به افزایش خود صرف کنند. یکی از این محیطها روابط عمومی است. زیرا روابط عمومی در جریان تمام برنامه ریزیهای سازمانی نقش مهمی را عهده دارد چرا که هم در شناخت فرصتها و تهدیدها به برنامه ریزان کمک شایان توجهی را می نماید و هم با دسترسی به نیاز مخاطبان تلاش برنامه ریزان را به سمتی متمرکز می کند که برآورنده نیاز مخاطبان باشد و این امر خود زمینه ساز جنب منفعت برای سازمان خواهد بود.
این مساله هم محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی در روابط عمومی که مستلزم شناخت ازاهداف، ضرورتها، کارکردها و اقسام برنامه ریزی می باشد.

* تعریف برنامه ریزی
برای برنامه‌ریزی تعاریف متعددی ارائه شده است، به طوری که گویا هر یک از نظریه‌پردازان سعی کرده است با توجه به زمینه تخصصی خود آن را تعریف کند.
در اینجا چند مورد از تعاریف ارائه می‌شود:
- تعیین هدف، و یافتن یا پیش بینی کردن راه تحقق آن.
- تصمیم گیری در مورد اینکه چه کارهایی باید انجام گیرد.
- تصور و طراحی وضعیت مطلوب، و یافتن و پیش بینی کردن راهها و وسایلی که نیل به آن را میسر می‌سازد.
- طراحی عملیات برای تغییر یک شیء یا موضوع، بر مبنای الگوی پیش‌بینی شده
- برنامه‌ریزی عبارت است از فرایندی دارای مراحل مشخص و به هم پیوسته برای تولید یک خروجی منسجم درقالب سیستمی هماهنگ ازتصمیمات
- تعیین هدف و تبدیل آن به نقشه کار و خط مشی و پیش‏بینی کیفیت اجرای عملیات بر اساس نقشه و خط مشی تهیه شده برای رسیدن به هدف ِاز قبل تعیین شده
- نمایش منظم و با رعایت سلسله مراتب فعالیتهای مربوط به هم و مربوط به یک رشته تصمیمات منظم و مرتبط بر حسب دوره های زمانی مختلف
- مجموعه فعالیت های منظم و هماهنگ جهت رسیدن به یک یا چند هدف مشخص و معیین.
- برنامه‌ریزی‌ فرایندی‌ پویا است‌ که‌ با بکارگیری‌ منابع‌ علاوه‌بر استقرار نظم‌ در اجرای‌تصمیمات‌، امکان‌ ارزشیابی‌ مستمر فعالیتهای‌ انجام‌ شده‌ و بازخورد آنها را فراهم‌می‌کند.

مفهوم‌ برنامه‌ریزی‌
برنامه‌ریزی‌ عملی‌ است‌ خردمندانه‌ و ارادی‌،در جهت‌ تعیین‌ سازماندهی‌ و زمان‌ بندی‌ مجموعه‌اقدامات‌ هماهنگ‌ و سازگاری‌ که‌ مصمم‌ به‌ انجام‌آنها هستیم‌ با هدف‌ از پیش‌ تعیین‌ شده‌ در مدت‌ زمان‌ مشخص‌، بر اساس‌ منابع‌ بالقوه‌ و بالفعل‌ درمحیطی‌ درونی‌ و تحت‌ تأثیر محیط بیرونی‌ بااستفاده‌ از ابزار و فنون‌ مناسب‌ و لازم‌ برای‌برنامه‌ریزی‌ با توجه‌ به‌ منابع‌ مالی‌ موجود و یاقابل‌ دستیابی‌.

ضروت برنامه ریزی
برنامه‏ریزى، قبل از هر گونه اقدام، مسئله‏اى عقلى است و به تبیین و استدلال چندانى نیاز ندارد و روشن است که اقدام به هر کارى، بدون بررسى جوانب مختلف آن و قبل از برنامه‏ریزى لازم، بیان‏گر نقصان عقل یا عدم بهره‏گیرى مناسب از این نعمت بزرگ الهى است و پیروزى و موفقیت در کار را نصیب انسان نخواهد کرد. فلسفه ی برنامه ریزی به عنوان یک نگرش و راه زندگی که متضمن تعهد به عمل بر مبنای اندیشه، تفکر و عزم راسخ به برنامه ریزی منظم و مداوم می باشد، بخش انفلاک ناپذیر مدیریت است؛ فرد
و سازمان برای رسیدن به اهداف خویش نیاز به برنامه ریزی دارند، بنابراین برنامه ریزی، برای رسیدن به جزئیترین اهداف یک واقعیت انکار ناپذیر است. نیاز به برنامه ریزی از این واقعیت نشأت گرفته است. « همۀ نهادها در محیطی متحول فعالیت می کنند.

اهداف برنامه ریزی
1ـ افزایش احتمال رسیدن به هدف،‌ از طریق تنظیم فعالیتها،
2ـ افزایش منفعت اقتصادی از طریق مقرون به صرفه ساختن عملیات،
3ـ متمرکز شدن بر طرق دستیابی به مقاصد و اهداف، و احتراز از انحراف از مسیر،
4 ـ مهیا ساختن ابزاری برای کنترل

مراحل برنامه‌ریزی
برنامه‌ریزی مستلزم طی مراحل متعددی است که در اینجا، 12 مرحله از شناسایی مقتضیات موجود تا پی‌گیری پیشرفت کار مطرح شده‌اند:
1ـ شناسایی مقتضیات موجود (فرصتها و محدودیتها)
2ـ تعیین اهداف کوتاه مدت
3ـ کسب اطلاعات کامل دربارة فعالیتهای ضروری:
4ـ طبقه‌بندی و تحلیل اطلاعات
5ـ ارائه فرضیه‌هایی بر مبنای پیش بینی وضعیت آینده
6ـ بررسی گزینه ها و برنامه‌های جایگزین
7ـ ارزیابی گزینه های گوناگون
8ـ انتخاب گزینه مناسب
9 ـ تدوین برنامه‌های فرعی و پشتیبانی
10- تنظیم توالی فعالیتها و جداول زمانی
11 ـ بیان کردن برنامه‌ها در قالب ارقام بودجه و برنامه تخصیص منابع مالی
12 - ارزیابی میزان پیشرفت کار

ویژگیهای برنامه ریزی
برنامه‌ریزی یک فرایند ذهنی آگاهانه با خصوصیات زیر است:
1ـ تشخیص یک نیاز یا انعکاس یک انگیزه
2ـ جمع‌آوری اطلاعات
3ـ مرتبط ساختن اطلاعات و عقاید
4ـ تعریف اهداف
5ـ تأمین مقدمات
6ـ پیش‌بینی شرایط آینده
7ـ ساخت زنجیره‌های متفاوتی از اقدامات مبتنی بر تصمیمات متوالی
8ـ رتبه‌بندی و انتخاب گزینه‌ها
9ـ تعریف سیاست
10ـ تعریف معیارهای ارزیابی برنامه ریزی

انواع برنامه‌ریزی
الف – برنامه ریزی ‌از جنبه افق زمانی
برنامه‌ریزی را می‌توان از این جنبه در قالب برنامه‌ریزی کوتاه مدت (برنامه ریزی عملیاتی و تاکتیکی)، برنامه‌ریزی میان مدت و برنامه ریزی بلند مدت دسته بندی نمود.
ب- در تقسیم بندی دیگر برنامه ریزی به سه دسته تقسیم می شود: برنامه ریزی سالانه، درازمدت و استراتژیک را مورد اشاره قرار داده اند توجه به این تقسیم بندی در هر سازمانی به خصوص برای واحد روابط عمومی ضروری به نظر می رسد.
در برنامه ریزی سالیانه معمولاً وضعیت جاری سازمان، اهداف و استراتژی آن، برنامه عملیاتی، بودجه و سیستم کنترلی برای یک سال مشخص می شود.
در برنامه ریزی درازمدت عوامل و نیروهای اصلی که بر فعالیتهای سازمان در طول سالهای آینده اثر می گذارد مشخص می شود. البته این برنامه ریزی همه ساله مجدداً بررسی و مطابق معیارهای روز تنظیم می شود. بعنوان مثال اگر چه در برنامه ریزی 5 ساله برای پنج سال برنامه ریزی می شود اما هر سال برخی از موارد آن مطابق شرایط روز مورد بررسی مجدد قرار می گیرد. برنامه ریزی استراتژیک نیز عبارت است از فرآیند ایجاد همسویی استراتژیک بین اهداف سازمان، توانائیهای آن و فرصتهای متغیر محیط. این هدف را برنامه ریزی استراتژیک در سایه رسالت روشن سازمان، اهداف مشخص و استراتژیهای هماهنگ سازمان تحقق می بخشد.
برای کسب توفیق در این برنامه ریزی بایستی رسالت سازمان به طور شفاف بیان گردد، مخاطبان سازمان شناسایی شوند و ارزشهای حاکم بر مخاطبان مورد کندوکاو قرار گیرد.
با یک بررسی اجمالی مشخص می شود که اگر چه این برنامه ریزیها در عرض هم هستند اما تنظیم و اجرای درست دو برنامه ریزی سالانه و دراز مدت شرط لازم برای طرح و اجرای برنامه ریزی استراتژیک می باشد و از سوی دیگر شفاف عمل کردن در برنامه ریزی استراتژیک دست اندرکاران را در اجرا و تنظیم درست و منطبق بر سیاستهای سازمان در برنامه ریزیهای سالانه و درازمدت یاری خواهد نمود و کار برنامه ریزان را تسهیل می کند.

ضرورت برنامه ریزی در روابط عمومی
نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع دردستیابی به مقاصد و اهداف، امروزه درسازمانها و ادارات به عنوان یک اصل اساسی درمدیریت پذیرفته شده است. این ارتباط که ازآن به عنوان روابط عمومی یاد می شود یکی ازمهمترین و با ارزش‎ترین عوامل موثر در سرنوشت هرموسسه وگروه محسوب می گردد. و از سویی تمامی فعالان جامعه دربخشهای مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و. . . جویای روابط عمومی هایی هستند که آنان را درطراحی روشهای معقول و تعیین خط مشی های مرتبط با آینده یاری دهند. امامتاسفانه وجود سوء تعابیر و یا عدم آگاهی وشناخت کافی ازوظایف وحیطه عملیاتی و یا عدم شناخت ازتوانمندیهای تخصصی روابط عمومی درابعاد درون سازمانی وبرون سازمانی باعث شده روابط عمومی ها با موانع جدی ومتعددی روبرو شوند که این مساله حاکی از نبود برنامه ریزی در روابط عمومی سازمانها است.
زیرا یکی از ارکان روابط عمومی، برنامه ریزی است. روزمرگی و کار را به دست زمان سپردن نمود روابط عمومی ناکارآمد است اگربخواهیم یک روابط عمومی کار آمد با ایفای نقش کلیدی در سازمان داشته باشیم باید برنامه ریزی سر لوحه کارمان قرار گیرد آن وقت است که روابط عمومی می تواند با سازماندهی مناسب تشکیلاتی و مدیریت علمی در قالب برنامه عمل مشخص، ضمن رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای روابط عمومی و ارائه اطلاعات مشاوره‌ای به مدیریت سازمان برای نفوذ در افکار عمومی و هدایت آن، افزون بر برنامه ریزی ویژه برای رهبران فکری، به شکل اصولی رسانه‌ها را در خدمت گرفته و به اصل اطلاع‌ یابی اهمیت ویژه داده و از طرفی با توسعه فعالیتهای افکارسنجی و ارتباطات مردمی و تولید فرآورده‌های فرهنگی سعی دارد جریان مبادله پیام بین سازمان و مخاطب را دو سویه کرده و بازخورد لازم را در جریان ارتباطی خود با مخاطبان در ابعاد درون سازمانی، ملی و بین‌المللی ایجاد کرده و ازاین طریق آثارکلان و تاثیرگذارمثبت،در سطح سازمان و برنامه‌های توسعه ملی ایجاد کند.

برنامه ریزی در روابط عمومی
اگر بخواهیم کار برنامه ریزی در روابط عمومی شروع کنیم با این تعریف کارمان را آغاز می کنیم: روابط عمومی مجموعه ای از تلاشها و اقدامات آگاهانه و برنامه ریزی شده و سنجیده به منظور استقرار و کسب تفاهم متقابل بین یک سازمان و گروههای مورد نظر آن سازمان به شمار می رود. اما آیا واقعا در روابط عمومی های ما برنامه ریزی به معنای واقعی کلمه وجود دارد. آیا کارهای روز مره ای که در
روابط عمومی ها انجام می شود با برنامه قبلی است. و اگر هدفمند و با برنامه است با توجه به تمام فرایند برنامه ریزی است یا بطور سنتی و بهتر بگویم هیئتی کارها انجام می شود زیرا برنامه روابط عمومی طرح مدونی است که خطوط کلی فعالیتهای گوناگونی را که برای مخاطب قصد انجام آن می باشد مشخص می کند. این برنامه هر یک از اقدامات منفرد روابط عمومی از قبیل نوشتن یک اطلاعیه خبری، آماده کردن متن یک سخنرانی، تهیه یک گزارش و نظایر آن را می تواند در خود جای دهد. یک برنامه
روابط عمومی می تواند اقداماتی را که در طول یک سال برای مخاطب صورت خواهد گرفت در برگیرد یا به پروژه خاصی که زمان معینی به آن اختصاص یافته است مربوط شود. این برنامه به هر صورتی که باشد تسلسلی منطقی که در جای خود هدف یا منطق گسترده ای را پشتیبانی می کند، برقرار می سازد. بنابراین برنامه روابط عمومی طراح اجرایی یک عملیات و نیز توجیه و توضیح ارزشهای این عملیات است، چه این عملیات به هدفهای کوتاه مدت روابط عمومی مربوط شود و چه به هدفهای درازمدت.
پس باید نتیجه گرفت هر جا که سازمان به نوعی با مخاطبان بیرونی سر و کار دارد و قصد اقدام برای آنان را دارد نگاه اول برنامه ریزان باید به روابط عمومی باشد تا بتوانند اطلاعات لازمه را از روابط عمومی اخذ نمایند که ا ین مساله تاکنون درنظام اداری ایران مورد بی مهری قرار گرفته است زیرا در ساختار نظام اداری درایران، بهانه های بسیاری برای پرهیز از کار برنامه ای پیش روی مدیران اجرایی به ویژه مدیران روابط عمومی می نهد. شماری از این عوامل به قرار زیر است:
1- فرآیند کار برنامه ای، بیش از هرچیز برشناخت عمیق از مسایل و مشکلات سازمان تکیه دارد. مسأله شناسی و مسأله یابی مهم ترین رکن این فرآیند و حاصل کار مداوم، تجربه و دانش لازم است. حاشیه ناامن شغلی درحوزه مدیریت روابط عمومی و تغییر پیاپی مدیران این عرصه با روح کار برنامه ای منافات دارد.
2- شکاف میان انتظارات افکار عمومی و مدیران ارشد سازمان ها و دستگاهها از روابط عمومی، گسل پرلرزه و بحران خیزی بنا نهاده و پیکره روابط عمومی را در فعالیت های روزمره گرفتار ساخته است. این امر فرصت برنامه ریزی و برنامه ای فکر کردن را سلب می کند.
3- جایگاه تعریف نشده روابط عمومی ها درساختار سازمانی، باعث ناتوانی و نارسایی مدیران این حوزه در به کارگیری تمامی عواملی می شود که درحل مشکلات و مسائل سازمان مؤثرند. این امر مانع از جامع نگری لازم درفرآیندهای کار برنامه ای می شود.
4- نظام اطلاع رسانی کشور به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای روابط عمومی، بستری ناهموار وغیرشفاف دارد. رسانه ها به عنوان مهم ترین محورهای این نظام، الزاماً ازمعیارهای حرفه ای معمول در جهان تبعیت نمی کنند و بخش و سهم عمده ای از فعالیت های روابط عمومی صرف درک پیچیدگی و رفتار با آنان می شود. این امر در فرآیندهای کار برنامه ای تأثیرات بسیار سویی دارد.
این نکات اگر چه حاکی از دشواری های انجام فرآیند کار برنامه ای است اما نه تنها آن را غیرممکن نمی سازد، بلکه مسؤولیت بیشتر مدیران روابط عمومی را یادآوری می کند زیرا اولاً مدیر روابط عمومی به عنوان مشاور یا بازوی مشورتی سازمان می تواند نقش مؤثری درتصمیم سازی ها ایفا کند و این تأثیر به ویژه درحوزه مسأله شناسی و ارایه راهبرد نمود می یابد.
درثانی فرآیند کار برنامه ای بیش از هرچیز بر نگرش و برنامه ریزی استوار است. این دوعنصر می توانند متناسب با ویژگی های هر برنامه و فعالیت روابط عمومی تعریف شود. درواقع کار برنامه ای نگرش سیستماتیک به موضوعات و مسایل است که به مدیر کمک می کند تا دریابد درحل مسأله، ازکجا آغاز و به کجا ختم نماید و این مسیر چگونه باید طی شود اندیشیدن به چیستی و چگونگی مسأله، بی تردید حل نیمی از آن است ولو آن که ظرف زمان کوتاه و ابزارهای لازم دراختیار نباشد. و بالاخره آنکه فرآیند کار برنامه ای درواقع تثبیت جایگاه مدیریتی روابط عمومی وتغییر کارکرد آن از مجری به استراتژیست است.
پس اگر روابط عمومی بخواهد دارای نقش اساسی در روند تصمیم گیریهای سازمان باشد وجایگاه خود را حفظ نماید باید متحول و پویا باشد واین مساله محقق نخواهد شد مگر با برنامه ریزی و کار برنامه ای.

هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی
برنامه های روابط عمومی زمانی با موفقیت روبرو می شود که 7 گام اساسی را طی کند. برخی از گامها اساسی هستند و باید حتما مورد توجه قرار گیرند برخی نیز زیاد مهم نیستند. این گامها به شرح ذیل معرفی می شوند:

1ـ تثبیت نقش ویژه روابط عمومی در سازمان
این مرحله اساسی ترین و بدیهی ترین مرحله در فرایند اطلاع رسانی موفق است. هدایت و مدیریت افکار عمومی بایستی به عنوان یکی از کارکردهای اساسی به روابط عمومی سپرده شود. روابط عمومی بایستی از موقعیت مناسب حرفه ای برخوردار شود
و همان جایگاهی را که نشریات و روزنامه ها و روابط عمومی سازمانی در توسعه ایفا می کنند داشته باشد. لذا در برنامه های توسعه مورد توجه ویژه قرار گیرد. اعضای روابط عمومی بایستی از مهارتهای ارتباطات و انگیزه لازم برخوردار باشند. امروزه کارکرد روابط عمومی به طور گسترده ای در عرصه های مختلف جامعه و سازمان ها به جایگاه کلیدی تبدیل شده است و این به سبب توجه جهانی به روابط عمومی است.
باید اذعان داشت سازمان ها و شرکت های که از روابط عمومی درک دست و کاملی دارند نسبت به سایرین از مزیت رقابت بیشتری در سطح ملی و بین المللی برخوردارند. آن هایی که به ارتباطات قوی و حرفه ای و سرمایه گذاری در این امر می اندیشند همواره اعتبارشان در عرصه رقابت های جهانی پابرجاست و خواهد درخشید و به نظر می رسد این ارتباطات قوی در سایه روابط عمومی توانا و هوشمند و مدرن صورت می گیرد.
این نشان دهنده نقش روابط عمومی است که در اجرا وظیفه خطیر سیاست گذاری،برنامه ریزی و عملکردی و دست یابی به هدفها و ارزیابی میزان توفیق یا عدم توفیق آن را بدنبال دارد. دست یابی به چنان نقشی، سازمان متشکلی را طلب می کند تا بدرستی جایگاه روابط عمومی را تشخیص داده و از آن حمایت کند.
این حمایت در قالب اعتماد می تواند کارساز تر شود. چرا که در سایه اعتماد مدیران سطح بالا، اقتدار روابط عمومی تثبیت می شود. حمایت های دیگر نظیر حمایت مادی و انسانی نیز در سایه اعتماد و اقتدار حاصل می شود.
به سخن دیگر روابط عمومی دوشادوش سازمان حرکت نموده و هرگز در تقابل آن نخواهد بود. بر همین مبناست که گفته می شود روابط عمومی فرصت است نه تهدید و اقتدار آن بر قدرت سازمان می افزاید و مدیران را سر افراز تر می کند.
زمانی که تصمیم گرفته میشود یک روابط عمومی فعال داشته باشیم ؛ و به آن اقتدار و ابتکار عمل بدهیم، تا بتواند منافع سازمان را تشخیص داده و در جامعه آن را مطرح نماید، بناچارباید به دنبال افرادی بگردیم که جدا از داشتن اعتماد کامل به آنها از تخصص و توانایی علمی لازم برخوردار باشند زیرا نبودن افراد متخصص در روابط عمومی سبب منحرف شدن روابط عمومی از مسیر اصلی و و چارچوبهای یک روابط عمومی و جایگزینی مصلحت اندیشی در مسیر فعالیت شده خواهد شد.
این انحراف، در سایه خواستهای مدیران، نداشتن تخصص فردی، نداشتن تجربه و آگاهی در زمینه های روابط عمومی، بیشتر از همه مصلحت اندیشی، بروز نموده و عملا اینگونه افراد، منابع اعم از مادی و انسانی را به هدر می دهند.
علاوه بر هدر رفتن منابع و انرژی های انسانی و عدم دست یابی به اهداف سازمانی، طرز تلقی و تعاریف روابط عمومی در اذهان سطوح مدیران را نیز تحت تاثیر قرار داده و آنها را به مرور به عملیات غیر علمی و غیر حرفه ای در زمینه روابط عمومی ذهنیت می دهد. بطوری که تلقی آنان از یک روابط عمومی، برآورده شدن خواسته های مدیران و اطاعت از دستوراتشان است که گاهی تا حد یک منشی گری یا اداره کننده دفتر یک مدیر، این جایگاه سقوط می کند و عملا روابط عمومی عامل اجرای دستورات مدیران شده و دیدگاههای آنان را به مرحله اجرا درآورده و یا در مسیری حرکت می کنند که حسب شناختی که دارند، در جهت خوشایند مدیران باشد. بنابراین موضوع سازمان بتدریج فراموش شده، و موضوع خواست فردی جایگزین آن می شود.
بدیهی است کسانیکه مسئولیت هدایت روابط عمومی را عهده دارند، کوله باری از مسئولیتهای اجتماعی در مقابل مردم، سازمان، مدیران، رسانه ها، رقبا و. . . را بر دوش دارند و چنانچه به این مسئولیتها تنها از دریچه تامین نظر مدیران ارشد توجه شود از مسئولیت خطیر جایگاه روابط عمومی در سازمان فاصله دارند.
و این اتفاقی است که در سازمانها به طور مرتب جریان دارد و ارزیابی مدیریان ارشد سازمان از فعالیتهای روابط عمومی خود متاثر از اطاعت پذیری آنان از دستورات وی و یا تامین نظریاتشان است.

2ـ تعیین اهداف روابط عمومی
به چه نتیجه ای می خواهید برسید؟ اهداف سازمانی شما چیست؟ اهداف روابط عمومی چیست؟
انتخاب با شماست. شما می توانید اهدافتان را هرچقدر که می خواهید آرمانی در نظر بگیرید. کلید ارائه کار شما در یک مسئولیت حفظ شور و نشاط و انگیزه بالا است.
در اهداف خود اغراق نکنید زیرا بزرگ نمایی در اهداف باعث می شود ریشه های تعهد و انگیزه خشک شود و انرژی مثبتی که جهت دستیابی به اهداف آرمانی در حین کار ایجاد می شود به راحتی از بین برود. . هدفهایی که بتواند پیام روابط عمومی را به بهترین شیوه به مخاطب عرضه کند و نتیجه بخش واقع گردد. کوهن یکی از مدرسان روابط عمومی معتقد است هدفهای روابط عمومی با توجه به ماهیت برنامه می تواند بسیار خاص و مشخص و یا عمومی و کلی باشد، اما برنامه از هر نوع که باشد، اهداف به درستی و براساس شناخت تعیین می شود، در غیر این صورت، طرح ریزی برنامه براساس اهداف نادرست و یا نامناسب باعث اتلاف وقت و بودجه سازمان خواهد شد.
تعیین اهداف درست با شناخت مخاطب از جمیع جهات بی ارتباط نیست. وقتی شناسایی مخاطب به درستی انجام شود تعیین اهداف برنامه روابط عمومی نیز بیشتر قرین به صحت خواهد بود. در طرح ریزی اهداف، بایستی از بلند پروازی و در نظر گرفتن اهداف غیر قابل تحقق پرهیز نمود و مبتنی بر واقعیات درون سازمانی و برون سازمانی به اهداف برنامه اندیشید. البته گاهی اوقات اهداف بسیار خوبی مدنظر قرار می گیرد اما امکانات سازمان و یا سایر مسایل درون سازمانی مانع از تحقق آن می شود. در این قبیل موارد، به ویژه اگر قابلیت های سازمان اجازه اجرای آن هدف را نمی دهد ناگزیر باید آن هدف یا اهداف کنار گذاشته شود و یا اصلاح گردد.
گاهی اوقات پیش می آید که هدف روابط عمومی با هدف سازمان یکی انگاشته می شود که در این مورد هم ممکن است صدمات جبران ناپذیری وارد شود. مثلاً چند سال پیش شرکت کوکاکولا هدف سازمان را بر فروش محصول نو با طعم جدید متمرکز کرده بود و روابط عمومی این شرکت نیز براساس همین هدف برنامه تبلیغی خود را اجرا کرد در حالی که تشخیص نمی داد مردم آمریکا از نظر عاطفی، دلبسته طعم سنتی و قدیمی کوکاکولا هستند. در این مورد هدف روابط عمومی باید ترغیب مردم به مطلوب بودن تغییر مزه نوشابه می بود نه آن که اظهار دارد کوکای جدید بهتر از قدیمی است.
نکته آخر در مورد اهداف برنامه این است که معمولاً در برنامه ها دو گونه اهداف پیگیری می شود یکی اهداف پنهان که اعلام نمی شود و دیگری اهداف آشکار که به اطلاع عموم می رسد. در طرح ریزی اهداف لازم است فهرستی از تمام اهداف اعلام شده و اعلام نشده تهیه گردد تا در مرحله تدوین برنامه با مراجعه به آنها تصمیم های بعدی اتخاذ کرد. بهترین روش برای مشخص کردن اهداف روابط عمومی برگزاری جلسات طوفان فکری است. نظرات اعضا جلسه بر روی تخته فهرست شوند. جلسات طوفان فکری به روابط عمومی این امکان را می دهد که اهداف خود را مطابق با نظرات تمام اعضا تطابق داده و در جهت توسعه اهداف متناسب با سلیقه های گوناگون گام بردارد.

3ـ مشخص کردن نیازها و علایق مخاطبان
سازمان شما علاقمند است پیامهای آن به دست چه کسانی برسد؟ جواب این سوال در سازمانهای مختلف تفاوت می کند. اما آنچه مهم است علایق و نیازهای کارکنان در سازمان، مخاطبان بالقوه، جامعه نیازمند به اطلاعات علمی کتابخانه ای، دانشگاهیان، انجمن های صنفی و تشکلهای حرفه ای مرتبط با سازمان و رسانه های گروهی از جمله مخاطبان هستند که اهداف، نیازها و علایق آنها در ارتباط با سازمان بایستی مشخص شود. با شناخت علمی مخاطب نیازها ویژگی ها گرایش ها و تمایلات مخاطب وبه طور کلی دستیابی به یک تحلیل جامعه شناسانه و روانشناسانه از اوست که چراغی روشن فرا راه روابط عمومی نهاده شده و گام نخست برای کار عملی منظم و برنامه ریزی شده در روابط عمومی برداشته شود چرا که بر اساس نظریه هدف گیری مخاطب کار ارتباطی که بدون ارزیابی نظر مخاطبان صورت می گیرد شبیه وضعیت کسی است که بخواهد با امید به شکار پرنده به سوی آسمان بیکران مسلسل بگشاید.
طبفه بندی مخاطبان یکی از مهمترین اقدامات برایی شناخت کافی و لازم از مخاطبان است مخاطبان را بر اساس معیارهای مختلفی میتوان طبقه بندی کرد از نظر کمیت آنان را می توان به مخاطبان عام وخاص طبقه بندی کرد از نظر موضع گیری در پیام به مخاطبان موافق و مخالف از نظر نوع برخورد در قبال پیام به مخاطبان فعال و منفعل از نظر ظهور و بروز به مخاطبان بالقوه و بالفعل و از نظر ارتباط با سازمان به مخاطبان درون سازمانی و برون سازمانی تقسیم کرد.

4ـ تعیین پیامهای روابط عمومی
پیام شما چیست؟ شما می خواهید چه چیزی را به مخاطبان خود بفهمانید؟ در هر حال پیامها در موقعیتها و سازمانهای مختلف با هم تفاوت دارند. در برنامه های روابط عمومی پس از ترسیم اهداف و شناسایی مخاطب مربوطه باید پیام یا پیامهای جداگانه ای را برای هر هدف مشخص ساخت که این پیام ها براساس اهداف کوتاه مدت یا بلند مدت روابط عمومی متفاوتند.
پیامهایی که به منظور بیان اهداف روابط عمومی در نظر گرفته می شود باید به صورت صریح و یا غیرصریح در ذهن برنامه ریز مطرح باشد. این پیامها باید از چنان کلیتی برخوردار باشد که همه جنبه های برنامه ها را شامل شود ولی در عین حال باید قابل تجزیه هم باشند به نحوی که در صورت لزوم بتوان آنها را به پیامهای فرعی دیگری برای جلب مخاطبان و یا اشاره به مسایل ویژه ای تبدیل کرد. مثلاً یک شعار تبلیغاتی مربوط به ایمنی خودرو ممکن است بر این پیام که «خودروها می توانند اسلحه باشند، خودرویتان را ایمن کنید، مبتنی باشد یا در مورد ایمنی راننده خودرو می توان به وی توصیه لازم را ارایه داد ولی برای پشتیبانی از این پیام می توان از پیامهای فرعی مانند «کمربند ایمنی را به کار برید» استفاده کرد. یا به کودکان گفت:«از والدین خود بخواهید از کمربند ایمنی استفاده کنند» شیوه های اجرای پیام استراتژیک نیز نکته مهمی است که باید مدنظر قرار گیرد، این که آیا پیام باید از طریق گزارشهای رسانه ای، یا برپایی مراسم ویژه، سرمایه گذاری مشترک در طرحهای هنری و اجتماعی یا از طریق دیگری رسانده شود، در این بخش باید نسبت به آن اقدام کرد و در این فصل از برنامه ریزی این شیوه ها و راهکارها را ارایه داد.
همچنین پیامها می توانند در قالب تبلیغات وسیع ارایه شوند یا از طریق نماد و علامت مشخص به مخاطب منتقل گردد. در طراحی پیامها، توجه به نوع نگرش مخاطب و نیز زمینه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نقش بسزایی دارد. بنابراین در زمان پیام سازی بررسی مجدد مخاطب ضروری خواهد بود.

5ـ تدوین استراتژی اطلاع رسانی
استراتژیها و راهبردها عنصر کلیدی برنامه شما هستند. استراتژی ها شما را در یافتن علایق مخاطبان شما و انتقال پیام به آنها کمک می کند. به نحوی که اساس برنامه روابط عمومی به شمار می رود. به طور خلاصه می توان فهرستی از استراتژیهای یک برنامه روابط عمومی را به شرح ذیل برشمرد:
الف) توسعه مستمر اطلاعات روابط عمومی
ب) استفاده از طیف گسترده رسانه های گروهی برای انتقال پیام
ج) تبلیغ و ترفیع موقعیت سازمان به عنوان یک منبع سازمان مفید اجتماعی
و مسئولیت پذیر در جامعه
د) برقراری و توسعه ارتباط با رسانه ها
ه) معرفی جایگاه و موقعیت سازمان به عنوان یکی از. . . (متناسب با سازمان مربوطه تفاوت دارد)
و) هماهنگی بیشتر با سایر اعضای کلیدی سازمان

6- مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندی شده یا شرایط مردم
برای ایفای نقش موثر به عنوان یک روابط عمومی متعهد، شما باید بدانید که در واحد تان چه چیزی مایه رضایتمندی است. ؟ هنگام صحبت کردن از جایگاه روابط عمومی، اغلب از این موضوع گله مندند که من نمی دانستم این رویداد برنامه ریزی شده بود!
دو اشتباه بزرگ که در برنامه ریزی های روابط عمومی ها به چشم می خورد این است که نمی دانند چگونه مسئولیتهای محوله برنامه ریزی شده است ودیگر اینکه وقت زیادی جهت اجرای برنامه ها در اختیار ندارند.
مدیر روابط عمومی جهت دستیابی به موفقیت در برنامه های اطلاع رسانی بایستی در برقراری ارتباط موفق باشد. بررسی،پرس و جو و تحقیق کند. شما نیز باید بدانید چه چیزی برنامه‎ریزی شده و چه رویدادهایی در انتظار است. بعد از اینکه اطلاعات لازم را کسب کردید، بایستی اعتبار و قابلیت لازم را برای دسترسی به اطلاعاتی که مورد نیاز عملیات شماست ایجاد کنید. در جهت کسب اعتبار و احترام برای روابط عمومی همراه با تمامی موقعیتها و امتیازاتی که می تواند به آن دست پیدا کند، کوشا باشید.
شما باید در پی گسترش حرفه‎ای جایگاه روابط عمومی باشید، تا جایی که همه بگویند:
ما به کمک شما جهت ارتقا موقعیت و اعتبار فلان طرح یا پروژه نیازمندیم. چنین موقعیتی زمانی محقق می‎شود که هیئت مدیره و مقامات ارشد سازمان خود را در قبال روابط عمومی متعهد بدانند.

7- تدوین برنامه مکتوب و زمانبندی شده
یک برنامه مکتوب با یک جدول زمانبندی شده تکمیل می‎شود. بهترین برنامه‎ها، برنامه‎های سالانه هستند که به شما به طور موثری محدودیتها را نشان می‎دهند.

معیارهای تدوین برنامه روابط عمومی
پروژه فعالیت روابط عمومی بایستی دارای معیارها و محورهای ذیل باشد:

1- مقدمه (یا استدلال)
این بخش شامل بررسی پیشینه نوع کار و مخاطبان مطلوب آن می شود. در این مقدمه می توان به مسائل روابط عمومی و اموری که پیرامون موضوع تحت مطالعه قرار دارد پرداخت. مقدمه باید حداکثر حدود دو پاراگراف باشد.

2- اهداف پروژه
در این قسمت هدف هایی که برنامه یا پروژه برای دستیابی به آنها تنظیم و اجرا می شود، بیاید. معمولا هدفها فهرست وار با شماره و یا حروف الفبا مشخص و از یکدیگر جدا می شوند.

3- روشهای اجرایی
در این بخش مشخصات کلی ابزارهایی بیان می شود که برای رساندن پیام دلخواه به همه مخاطبان به منظور رسیدن به هدفهای پروژه یا برنامه ارائه شده، لازم است.
برخی از ابزارها عبارتند از:
الف) فعالیت رسانه ای
ر) طرحهای مشارکتی
ب) انتشاراتی
ز) پژوهش
ج) تبلیغاتی
د) آموزش
ح) برگزاری مراسم
ذ) سایر ابزارها
هنگامی که یکی یا چند ابزار برای اجرای پروژه ها در نظر گرفته شد بایستی زیر مجموعه های آن ابزار و جزئیاتی که در اجرای برنامه ها دخیل است ذکر شود تا دلیل استفاده از آن به درستی توجیه شود. - بایستی توضیح داده شود که این روشها و ابزارهای ارتباطی چگونه در اجرای برنامه و پروژه کاربرد دارند و ابزارها باید به دقت انتخاب شوند تا قادر باشند پیام دلخواه روابط عمومی را به درستی و به طورکامل منتقل کنند.
ابزارهای انتخاب بایستی با چارچوب زمانی که در اختیار است سازگار باشند. تنظیم اهداف و پیامها و داشتن استراتژی خوب، فقط یک نقطه شروع برای موفقیت است اما اگر یک استراتژی بسیار خوب و درخشان به نحو مطلوب اجرا نشود، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت. اجراکردن برنامه عبارت است از فرایند تبدیل برنامه ها و استراتژیها به عملیات اجرایی مناسب، جهت تحقق اهداف استراتژیک سازمان، در جریان این فرایند بودجه مخصوص به اجرای هر برنامه را باید تعیین کرد، عوامل اجرایی برنامه و شیوه های اجرای آن نیز از اهمیت زیادی برخوردارند. مدت زمان اجرای برنامه نیز در این مرحله تعیین می شود تا در زمان اجرا بر اساس جدول زمان بندی بتوان کار را دنبال کرد.
ناگفته نماند اجراکردن برنامه کار آسانی نیست و اغلب افراد در این مرحله دچار مشکلاتی می شوند که می تواند علل مختلفی داشته باشد. گاه پیش می آید که برنامه روابط عمومی براساس یک برنامه ریزی انتزاعی صورت گرفته و یا این که در مرحله آغازین تحقق (مخاطب شناسی) دقت چندانی صورت نگرفته باشد. از موارد دیگر عدم موفقیت یک برنامه می توان به مصالحه بین اهداف کوتاه و درازمدت اشاره کرد. بسیاری از مواقع و البته برخی از روابط عمومی ها به دلیل آن که ثبات شغلی واحدی ندارند معمولاً به جای دنبال کردن اهداف درازمدت به اهداف کوتاه مدت می اندیشند و تلاش می کنند خود را در این عرصه موفق جلوه دهند.
در بسیاری از کشورها روابط عمومی ها اجرای برنامه های کلان خود را به بنگاههای روابط عمومی می سپارند. در کشور ما نیز مؤسسه های نوپایی برای اجرای برخی برنامه های روابط عمومی شکل گرفته اند اما اکتفا کردن به این سازمانها و کار را به طور کامل به آنها سپردن خطا به نظر می رسد. آنها ممکن است در زمینه مخاطب شناسی(البته به طور عام) توفیقی نسبی حاصل کرده باشند، اما شناسایی مخاطبان خاص سازمان، تعیین اهداف و خط مشی های برنامه برعهده روابط عمومی هر سازمان است. در عین حال اجرای برنامه توسط این مؤسسات باید با نظارت کامل روابط عمومی صورت گیرد.

4- ارزیابی
بهتر است نوع شیوه ای را که در اندازه گیری تاثیرگذاری پروژه به کار خواهید برد، از قبل تعیین کنید. برخی از شیوه هایی که در مخاطب شناسی نیز به کار می آید در ارزیابی برنامه روابط عمومی نیز کار برد دارند. در مراحل آغازین برنامه، اگر به سراغ مخاطب و نیازهای او می رویم، در مرحله ارزیابی نیز باید وضعیت قبلی و فعلی مخاطبان را بررسی کنیم و میزان پاسخ به نیاز آنان را مورد ارزیابی قرار دهیم. همچنین ممکن است بخشی از نیازهای قبلی وی را پاسخ داده باشیم اما در زمان اجرا، نیازهای جدیدی ظهور پیدا کند که مسلماً با ارزیابی پیاپی می توان در جهت رفع نیازهای جدید نیز برنامه ریزی کرد.
سنجش بازخوردها و به ویژه دستیابی به بازخوردهای مثبت از نکات فرح بخش در اجرای یک برنامه روابط عمومی که ویژگی عمده آن، در نظر داشتن منافع و مصالح سازمان و مخاطب هست، می باشد. در اینجاست که به کار گرفتن ترفندهای تقلب آمیز به منظور زیبا جلوه دادن زشتیها یا غلط جلوه دادن آنچه وجود دارد رنگ می بازد و روابط عمومی به عنوان واسطه مورد اعتماد مخاطب و سازمان نقش خود را ایفا می کند.

5- نتیجه
خلاصه برنامه و پروژه، چکیده استدلالها و امتیازات پروژه در این بخش آورده می شود.

6- مجریان طرح و پروژه
در این قسمت بایستی اطلاعات کلی در مورد گروه کارگزار که مامور اجرای برنامه و پروژه هستند آورده می شود.

7- جدول زمان بندی
وجود جدول زمان بندی معمولا در اقدامات و برنامه های گسترده و یا هنگامی که زمان برنامه یا پروژه اهمیت زیادی در تاثیر گذاری آن دارد، مفید است. تفکیک و تقسیم‎بندی فعالیتها برحسب اولویت‎های زمانی حسب امکانات موجود و ضوابط فنی از اصول اولیه مدیریت اجرایی می‎باشد. انجام فعالیت‎های فرهنگی و اجتماعی وقتی اثربخش خواهند بود که علاوه بر هدفمداری به پارامتر مهم زمان توجه ویژه داشته باشیم.
چنانچه در اصول اولیه طراحی و برنامه‎ریزی به انجام هر کدام از فعالیت‎ها در زمان خاص خود توجه نشود اثرگذاری لازم را نداشته و یا بدلیل عدم سازگاری با دیگر فعالیت‎های انجام شده اثرگذاری کمتری خواهند داشت. لذا توجه به مدیریت زمان و کنترل و نظارت در اجرای دقیق هر کدام از فعالیت‎ها برای رسیدن به اهداف موردنظر به ما این امکان را خواهد داد تا با توان لازم نسبت به انجام هر پروژه در زمان مقرر دقت بیشتری داشته باشیم.
شیوه‎نامه استفاده از جدول زمانبندی فعالیتها از این قرار است که برای پروژه‎های مختلف فعالیتهای تحت پوشش تفکیک و نامگذاری می‎شود. طبیعتاً در این تقسیم‏بندی اولویت‎های زمانی مهمترین ملاک می‎باشد.
به عنوان مثال چنانچه پروژه 1 به 5 فعالیت تقسیم شود ابتدا باید فعالیتی انجام شود که به فعالیت ماقبل خود وابستگی نداشته باشد و چنانچه چند فعالیت هیچکدام به همدیگر وابستگی نداشته باشند باید فعالیتی انجام شود که مهمتر است. گاهاً ممکن است انجام فعالیت‎ها به همدیگر وابستگی نداشته باشند و ممکن به پارامترهای دیگری از جمله مسائل و سیاستهای کلی وزارتخانه و یا عوامل دیگری وابستگی داشته باشد. مثلاً چنانچه قرار باشد عملیات فیلمبرداری از مناظر طبیعی و یا کشاورزی انجام گیرد باید در زمانی طراحی شود که کمترین اتلاف وقت را داشته باشیم و مسائلی اقلیمی، هواشناسی و. . . در نظر گرفته شود.
لذا ابتدا باید در طراحی زمانبندی هر کدام از پروژه‎ها، کارشناسان موضوعی فعالیت ‎های مختلف را با دیدگاههای کارشناسی و فنی بهترین زمان برای انجام بهینه آن فعالیت را با ذکر وابستگی‎های فنی مشخص، سپس زمان بهینه را برای اجرای آن در جدول پیوست مشخص نمایند.

8- بودجه
بودجه برنامه و یا پروژه روابط عمومی می تواند شامل جزئیات و ریز ارقام و یا ارزیابی کلی هزینه ها باشد که بستگی به ماهیت برنامه دارد.

9- پیوست
این بخش شامل اسناد تایید کننده ای از قبیل یافته های تحقیقاتی، مقالات و یا سوابق اقدامات گذشته است که نکات مندرج در برنامه را روشن می کند. در نهایت، برای ارائه مطلوب پروژه فعالیت در قالب یک برنامه مشخص بهتر است که صفحه عنوان
و فهرست مندرجات نیز در ابتدای کار آورده شود.

شرایط توفیق برنامه
به طور کلی برای توفیق کامل یک برنامه ارتباطی و برنامه عمل روابط عمومی مناسب، وجود چهار شرط لازم است1- بهره مندی از مبانی نظری و منطق قوی:تامین این شرط باعث می شود برنامه دچار شکست و ناکامی نشود ودر کلیه مراحل برنامه ریزی روشها و راه حل های انتخابی درست انتخاب شوند
2- توجه به اصول مهندسی برنامه: منظور از اصول مهندسی برنامه انتخاب وسایل ارتباطی مناسب بای نیل به اهداف برنامه و بازرسی مستمر بر پیشرفت برنامه و ایجارد تغییرات احتمالی در برنامه است
3- آموزش: آموزش از جمله ابزارهایی است که ضریب توفیق برنامه را افزایش
می دهد آشنایی نیروهای انسانی روابط عمومی با اصول برنامه های روابط عمومی، شیوه های نیل به اهداف، ابزارهای لازم برای توفیق برنامه ها و نیز شیوه های عمل برای ایجاد تغییرات لازم در برنامه در حین اجرا بخشی از این آگاهی هاست که باید به آمورش آنها همت گماشت.
4- ضمانت اجرا: منظور از ضمانت اجرا فراهم آوردن تمهیدات قانونی است که انجام همکاریهای لازم با روابط عمومی را برای توفیق برنامه عملی روابط عمومی به رسمیت می شناسد تخصیص اعتبارات لازم و اعمال همکاریهای ضروری بخشی از این تمهیدات هستند.

نتیجه گیری
* یکی از ارکان روابط عمومی برنامه ریزی است و روابط عمومی حتما باید با یک برنامه مدون راه خود را به سمت اهداف معین پیش گیرد و حتی برای امور پیش بینی نشده، و برای بحران های اجتماعی بالقوه فکر و برنامه قبلی داشته باشد.
* برنامه‌های روابط عمومی صرف‌نظر از اشکال و اندازه‌های مختلف آن همواره در تلاشند که به این سه سؤال اصلی پاسخ بگویند: در حال حاضر در چه جایگاهی قرار داریم؟ (تحلیل موقعیت)، در چه جایگاهی می‌خواهیم قرار بگیریم؟ (تعیین اهداف) و این که چگونه می‌توانیم به جایگاه موردنظر برسیم؟ (راهبردها و تاکتیک‌ها).
* هفت گام اساسی در برنامه های روابط عمومی شامل: تثبیت نقش ویژه روابط عمومی در سازمان، تعیین اهداف روابط عمومی، مشخص کردن نیازها و علایق مخاطبان، تعیین پیامهای روابط عمومی، تدوین استراتژی اطلاع رسانی، مطابقت برنامه ها با جدول زمانبندی شده و تدوین برنامه مکتوب و زمانبندی شده می باشد.
* معیارهای تدوین برنامه روابط عمومی شامل: مقدمه (یا استدلال)، اهداف پروژه، روشهای اجرایی، ارزیابی،نتیجه، مجریان طرح و پروژه، جدول زمان بندی، بودجه و پیوست می باشد.
* شرایط توفیق برنامه شامل: بهره مندی از مبانی نظری و منطق قوی،توجه به اصول مهندسی برنامه، آموزش و ضمانت اجرا می باشد.
*منطق برنامه ریزی در روابط عمومی شامل: نگرش عمومی و کلی به موسسه، مخاطبان و هدف برنامه ریزی است و در آن می توان مسائل عمومی روابط عمومی را بیان کرد.
* یک برنامه روابط عمومی می‌تواند در جهت بهبود هویت یک شرکت و ارتقاء محصول و خدمات و جایگزین ساختن آن‌ها در بازار به جای محصولات و تولیدات قبلی طرح‌ریزی شود. این که چگونه به طرح یک برنامه روابط عمومی می‌اندیشید بستگی به شرایط و اهداف شما دارد. این برنامه می‌تواند به اهداف شما در راهی که در پیش گرفته‌اید، هویت بخشیده و شما را در رسیدن به آن ثابت‌ قدم نگاه دارد.

منبع: وبلاگ روابط عمومی در ایران

یکی از ابزاری که اخیرا برای انتقال اطلاعات رواج زیادی پیدا کرده، bluetooth Sender است. bluetooth Sender ها که غالبا نیازی به اتصال به کامپیوتر هم ندارند، اطلاعاتی که قبلا به حافظه شان سپرده شده را به موبایل یا لپ تاپ هایی که بلوتوث آنها باز باشد ارسال می کنند.

بیشتر موارد استفاده از این دستگاه، نمایشگاه ها، فروشگاه ها و بانک ها هستند که به تفصیل این موارد را در ذیل همین پست می خوانید.

 اما کاربرد آن در روابط عمومی!

 مشکلی که ما در نشست های خبری با آن مواجه هستیم، آمار و ارقام زیادی است که به خبرنگاران عرضه می شود. علی رغم تهیه پاورپوینت و یا ارایه پرینت اطلاعات به خبرنگاران، دائما مشاهده می شود که اخبار و اطلاعات مان اشتباه درج می شوند.

 شاید برای رفع این مشکل، یک دستگاه bluetooth Sender تهیه کنیم تا از قبل فایل word یا power point اطلاعات را به همراه عکس مدیر یا شخصیتی که نشست با حضور او برگزار می شود را به دستگاه موبایل خبرنگارها بلوتوث کنیم.

 البته این سیستم در نمایشگاه ها یا همایش هایی که سازمان برگزار می کند هم کارآیی پیدا می کند و می توان با استفاده از آن اطلاعات همایش یا غرفه نمایشگاهی را به همراه فایل هایی که از پیش آماده کرده ایم به بازدیدکنندگان نمایشگاه یا حاضرین در همایش ارسال کنیم.

 موارد استفاده از bluetooth Sender در نمایشگاه:

•  ارسال پیام خوش آمدگویی
• رای مراجعین به نمایشگاه
• ارسال نقشه نمایشگاه و جایگاه غرفه ها و عناوین آنها
• ارسال پیام های تبلیغاتی و اطلاع رسانی مربوط به غرفه های شرکت کننده در نمایشگاه
• مطرح کردن سؤالات مختلف و ارسال آن به تلفن همراه بازدیدکنندگان
• ارسال کارت پستال و تصاویر زیبا از طرف نمایشگاه به عنوان هدایای تبلیغاتی به مراجعین
• ارسال شماره تماس و زمینه فعالیت شرکتهای حاضر در نمایشگاه به تلفن همراه بازدیدکنندگان با قابلیت ذخیره در دفترچه تلفن همراه
• امکان ارسال بازی های مخصوص تلفن همراه
• آهنگهای مخصوص موبایل
• تصاویر پشت زمینه
• قابلیت ارسال فایل ها و مطالب آموزنده و علمی از طریق بلوتوث جهت انجام آموزش همگانی در راستای موضوعات مطرح شده در نمایشگاه
• امکان ارسال کاتالوگ، بروشور، دفترچه راهنمایی محصولات، لیست محصولات، قیمت کالاها، میزان تخفیف ویژه نمایشگاه

  موارد استفاده از bluetooth Sender در فروشگاه ها:

•  امکان ارسال پیام خوش آمدگویی به مشتریان هنگام ورود
• امکان ارسال نام و آدرس و شماره تماس فروشگاه به مشتریان با قابلیت ذخیره خودکار در دفترچه تلفن همراهشان
• مکان ارسال تبلیغات فروشگاه به مشتریان با قابلیت یادآوری خودکار در تلفن همراهشان طبق جدول زمانی خاص (روزانه، هفتگی، ماهانه و یا سالانه ) و بدون محدودیت مکانی، یعنی شخص به هر شهر یا کشور دیگری هم برود، باز تبلیغات فروشگاه در تلفن همراه مشتری یادآوری می شود.
• امکان ارسال لیست کالاهایی که دارای تخفیف ویژه هستند
• امکان ارسال لیست کالاهایی که دارای تخفیف ویژه هستند
• امکان ارسال نقشه ی فروشگاه به همراه معرفی بخش های مختلف به مشتریان

 موارد استفاده از bluetooth Sender در بانک ها:

•  امکان ارسال اتوماتیک پیام خوش آمدگویی به مراجعه کنندگان هنگام ورود به بانک
• امکان ارسال شماره تماس روابط عمومی به همراه نام و آدرس بانک و ذخیره خودکار در دفترچه تلفن همراه مراجعه کنندگان
• امکان ارسال توضیحات کامل در مورد خدمات و تسهیلات بانکی و سود سپرده ها و … به مراجعه کنندگان
• امکان ارسال توضیحات کامل مورد نحوه و شرایط افتتاح انواع حساب ، دریافت دسته چک ، وام و.. به مراجعه کنندگان
• امکان ارسال هرگونه تبلیغات بانک به صورت متن ، فیلم ، عکس ، صوت و … در ذخیره خودکار در تلفن همراه شان با امکان یادآوری روزانه، هفتگی، ماهانه و یا سالانه، طبق زمان بندی خاص بدون محدودیت مکانی، یعنی شخص به هر شهر یا کشور دیگری برود باز تبلیغات بانک به مشتری یادآوری می شود.

 آشنایی با برخی از قابلیت های bluetooth Sender:

- شناسایی همه گوشی‌های موبایل با بلوتوث روشن در محدوده کار

- ایجاد ارتباط و ارسال فایل در کمترین زمان ممکن (معمولا کمتر از ۳۰ ثانیه)

- ارسال انواع فایل با فرمت‌های مختلف شامل متن، تصویر، صدا، فیلم، برنامه های جاوا و …

- ارسال فایل‌هایی با کارکرد خاص مثل اطلاعات تماس (contact) ، یادآور (reminder) و …

- ارسال هم‌زمان به چند کاربر تا ۵۶ کاربر

- ارسال چند فایل به یک کاربر

- تنظیم عدم ارسال مجدد فایل به یک کاربر در بازه زمانی مشخص

- تنظیم تعداد تلاش ها در صورت عدم موفقیت، مدت زمان انتظار برای پاسخ و تنظیمات بسیار دیگر

- تعریف لیست سیاه عدم ارسال پیام

- تعریف بازه زمانی برای ارسال پیام‌ها

- تعیین نام دستگاه بلوتوث که مخاطب می‌بیند

- ارائه گزارش از تعداد پیام‌های ارسال شده موفق و ناموفق بر حسب تاریخ و زمان

- تمایز بین ارسال های ناموفق بی پاسخ (Timeout) و رد شده(Ignore).

- مشاهده همزمان عملکرد دستگاه با متصل شدن به دستگاه از طریق کابل شبکه

- امکان کنترل دستگاه و مشاهده‌ی کامل عملکرد آن از دور و از طریق اینترنت

- امکان تغییر محتویات ارسالی با اتصال فلش به دستگاه (دستگاه محتویات فلش را کپی و شروع به ارسال آنها می‌کند)

- امکان برقراری ارتباط دوطرفه و ارسال منوی درخواست فایل (سفارشی)

- استفاده از بلوتوث ۲ و کلاس ۱ برای رسیدن به حداکثر سرعت و برد

- دستگاه سخت‌افزار بلوتوث بدون نیاز به کامپیوتر

- تنها کافیست دستگاه را به برق متصل کنید و آن را روشن نمایید!

  منبع:وبلاگ حرفه؛روابط عمومی

به گزارش خبرگزاری فارس از مشهد، حجت‌الاسلام احمد شرفخانیظهر امروز در سومین دوره آموزشی مسئولان روابط عمومی ادارات‌کل اوقاف و امور خیریه سراسر کشور در مشهد اظهار کرد: بخش عمده‌ای از مسائل روابط عمومی مهارتی و اکتسابی است و روابط عمومی پویا و موفق خواهد بود که به لحاظ رسانه‌ای قوی باشد.
وی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری در زمینه روابط عمومی افزود: بیانات مقام معظم رهبری در ارتباط با روابط عمومی دارای نکات ارزشمندی است که می‌تواند مورد استفاده مدیران روابط عمومی قرار گیرد.
معاون فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه با بیان اینکه روابط عمومی‌ها پل ارتباطی بین مردم و سازمان هستند، ادامه داد: ترویج و گسترش فرهنگ وقف تنها با همکاری و حمایت‌ روابط عمومی‌ها محقق می‌شود.
وی با اشاره به تعامل بین بخش روابط عمومی و بخش فرهنگی تصریح کرد: بخش‌های روابط عمومی و فرهنگی بدون هم نمی‌توانند به اهداف خود برسند و برای رسیدن به اهداف کلان سازمان این دو باید در کنار هم قرار بگیرند.
شرفخانی با بیان اینکه در حال حاضر بزرگ‌ترین عرصه اجتماعی، وبلاگ است، گفت: هیچ کدام از روابط عمومی‌ها در عرصه وبلاگ‌نویسی جایگاهی ندارند و با توجه به اینکه امروز عرصه استفاده از فناوری‌های نوین و جدید افزایش یافته، باید این ادارات با این‌گونه فناوری‌ها آشنا شده و از ابزارها و روش‌های تبلیغاتی جدید استفاده کنند.

منبع: کاوشگران روابط عمومی

دبیر کل هفتمین کنفرانس بین‌المللی روابط عمومی ایران از برپایی این کنفرانس در روزهای 8 و 9 آبان با حضور چهره‌های علمی و دانشگاهی از ایران و جهان خبر داد.

 مهدی باقریان دبیر کل هفتمین کنفرانس بین‌المللی روابط عمومی ایران به خبرنگار مهر گفت: این کنفرانس 8 و 9  آبان ماه 1390 در مرکز همایش‌های بین المللی صداوسیما برگزار می‌شود و دبیرخانه دائمی برای کنفرانس امسال موضوع «مسیریابی روابط رسانه ای؛ دگرگونی، چالش و تاثیر» را در نظر گرفته است.

وی ادامه داد: موضوعی که برای همایش در نظر گرفته شده می‌تواند تحول بزرگی در همه ابعاد ارتباطات ایجاد کند. امروز ارتباط‌گران کشور، وظیفه بزرگتری بر دوش دارند آنها علاوه بر حل مشکلات کنونی و موانع همکاری بین رسانه و روابط عمومی، باید در میان مردم اعتماد به نفس ایجاد کنند تا بتوانند بر چالش‌های موجود غلبه کنند که در این کنفرانس در مورد روش‌های نوآورانه در طراحی و مدیریت فرآیند اطلاع رسانی و مدیریت روابط رسانه‌ای از طریق ارتباطات استراتژیک به‌ویژه روابط نمایندگان رسانه‌ها و روابط عمومی‌ها با رویکرد تعامل، بحث خواهد شد.

دبیر کل هفتمین کنفرانس بین‌المللی روابط عمومی ایران درباره برنامه‌های کنفرانس توضیح داد: ارایه مقالات برگزیده در قالب سخنرانی، سخنرانی مسئولان، مدیران ارشد و استادان میهمان از داخل و خارج کشور، انتشار کتاب خلاصه مقالات کنفرانس، مالتی مدیا و ویژه‌نامه، برگزاری جشنواره روابط عمومی‌های برتر ایران و اهدای جایزه روابط عمومی برتر در دو سطح تهران و استانی و قدردانی از پیشگامان روابط عمومی کشور، معرفی برترین‌های عرصه اطلاع‌رسانی ایران، برگزاری نخستین دوره جوایز آموزشی با هدف ارج نهادن به خدمات آموزشی و ایجاد انگیزه برای فعالیت‌های آموزشی متعالی در اعضای هیئت علمی گروه‌های ارتباطات و روابط عمومی دانشگاه‌های سراسر کشور در سه بخش پیشکسوتان، آموزش روابط عمومی و جوایز برگزیده دانشجویان برخی از برنامه‌های این کنفرانس 2 روزه است.

باقریان افزود: برگزاری نخستین دوره جایزه ملی روابط عمومی، برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور متخصصان و کارشناسان روابط عمومی، تدوین و ارایه سند توسعه روابط عمومی (ساختار- فرصت ها و تهدیدها- اخلاق حرفه‌ای)، افتتاح شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران با عنوان «شارا» به آدرس www.shara.ir ، برگزاری نمایشگاه تخصصی روابط عمومی، ارایه 200 مقاله برتر علمی در نشریات و ژورنال‌های معتبر در حوزه اطلاع‌رسانی و روابط عمومی در قالب لوح فشرده، اعطای گواهی‌نامه معتبر KPRI به شرکت کنندگان در کنفرانس با امضای اعضای کمیته علمی (نمایندگان دانشگاه های تهران، علامه طباطبایی، آزاد اسلامی، امام صادق (ع) و دانشکده‌های صدا و سیما و ارتباطات سوره) از دیگر برنامه‌های کنفرانس خواهد بود.

وی درباره کتابی که قرارست در کنفرانس رونمایی شود، بیان کرد: کتاب «راهنمای روابط عمومی و مهارت‌های ارتباطی برای روسای سازمان‌ها و مدیران عامل شرکت‌ها» آماده شده و روز اول کنفرانس رونمایی و به شرکت‌کنندگان ارائه خواهد شد.

دبیر کنفرانس در پایان اشاره کرد: در این مراسم سخنرانی‌های علمی با حضور چهره‌های علمی و دانشگاهی از ایران و دیگر کشورها خواهیم داشت که محسن اسماعیلی رئیس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع)، سید محمد اعرابی رئیس پژوهشکده مدیریت سما و استاد گروه مدیریت ‌دانشگاه علامه طباطبایی، سیدشهاب سیدمحسنی مدرس روابط عمومی و نویسنده کتاب کاربرد فنون رسانه‌ای در روابط عمومی، تونی جیکس استاد دانشگاه سوئین برن و عضو مؤسسه روابط‌عمومی استرالیا، علی اکبر قاضی زاده استاد دانشگاه، روزنامه نگار و مدرس ارتباطات، نینو ژیژیلا شویلی استاد دانشگاه قفقاز، تیری میسان استاد و صاحب‌نظر رسانه‌ای، علی‌اکبر جلالی پدر علم فناوری اطلاعات ایران، ایچول کیم استاد دانشگاه دونگوی، جمهوری کره برخی از سخنران‌های کنفرانس هستند.

منبع: کاوشگران روابط عمومی

بیست و پنج اصل طلایی زیر در جهت تقدیم خدمات مطلوب به میهمانان هواپیما، قطار، اتوبوس های ویژه، هتل ها، رستوران ها، تالارهای مراسم و ... با عنوان "اصول طلایی مهمانداری" طراحی شده است تا کمک کند که مهمانداران بتوانند راحت تر و بهتر کار و خدمت کنند.

1)  در هنگام قرار گرفتن در کنار درب ورودی سالن مرتب و مؤدب بایستید و با خوشرویی به میهمانان سلام کنید.

2)   با احترام و تواضع میهمانان را به راهنمایی فرمایید.

3)   از کمک به میهمانان بخصوص خردسالان، کهنسالان و افراد بیمار و معلول دریغ نفرمایید. درصورت نیاز در حمل بار و اثاثیه به میهمانان کمک کنید.

4)  از تجمع چند مهماندار و بلند صحبت کردن در داخل سالن بطوری که مخل آسایش میهمانان باشد پرهیز نمایید.

5)   پس از استقرار میهمانان در سالن، آمادگی خود را برای انجام خدمت به آنان اعلام کنید.

 6)   تعداد مراجعه به میهمانان را حتی المقدور کاهش داده و جز در مواقع ضروری به میهمانان مراجعه نکنید

 7)   در هنگام ارایه خدمات و یا دریافت دستور با متانت و احترام رفتار کنید.

 8)    حتی اگر اعتقاد داشته باشیم که حق با ماست به هیچ وجه حق نداریم با میهمانان با تندی رفتار کنیم.

 9)   هرگز در برخورد و ارایه خدمات در بین میهمانان تبعیض قائل نشوید.

 10)   کلماتی منفی همچون: نمی توانم، غیرممکن است، امکان ندارد، هرگز و ... را در برخورد با میهمانان به کار نبرید.

 11)   کوتاه، مؤدبانه و واضح با میهمانان گفتگو کنید.

 12)   اگر میهمان درخواست یا سؤالی داشت که درباره آن اطلاعات نداریم اظهار نظر نکنیم.

 13)   اطلاعات را از مسؤول ذی ربط دریافت و به اطلاع میهمان برسانیم.

 14)   گوش دادن کامل به حرف میهمانان یعنی اینکه برای آنها و حرفشان احترام قائل هستیم.

 15)   هرگاه پاسخ سئوالی را نمی دانید با صراحت بگویید: نمی دانم.

 16)   ارایه خدمات با عجله یا دیرهنگام ، میهمانان را ناراضی می کند تلاش کنید ارایه خدمات بموقع انجام شود.

 17)  هیچ گاه نبایستی این بهانه که سازمان شما، حقوق شما را پرداخت نکرده است یا نسبت به آن کوتاهی شده است در انجام وظایف خود کم کاری یا کوتاهی کنید.

 18)   در هنگام ارایه خدمات با تواضع و احترام با میهمانان روبرو شوید.

 19)   هنر مهماندار این است که بتواند رضایت میهمانان ناراضی و ناسازگار را نیز جلب کند.

 20)   در شرایطی بحرانی آرامش خود را حفظ کنید تا به آرامش میهمانان کمک شود.

21)   مسایل خصوصی و مشکلات اداری خود را با میهمانان در میان نگذارید. وظیفه ما ارتباط درحیطه وظیفه شغلی است و نه بیشتر.

 22)   هیچ گاه سازمان و مدیران خود را مقصر جلوه ندهید و با این توجیه که مشکل از آنهاست میهمانان را به سازمان بدبین نکنید.

 23)   اعتراضات و شکایات میهمانان را نسبت به کار خودتان در دفترچه ای ثبت کنید تا از تکرار آنها جلوگیری شود.

 24)  اگر در طول زمان مهمانداری به هر دلیلی مشکلی توسط شما برای میهمان ایجاد شده است در پایان دوره پذیرایی از او عذرخواهی کنید.

 25)  در پایان مرحله پذیرایی جلوی درب خروج بیاستید چنانچه میهمانان سئوالی داشتند آنان را راهنمایی کنید و ضمن آرزوی دیدار مجدد آنان با میهمانان خداحافظی کنید.

 باتشکر ازجناب آقای دکتر یحی ایله ای